Tüpraş’ın satın alınmasıyla birlikte enerji sektörü, Koç Holding’in ana işlerinden biri haline geldi. Öyle ki, 2007’de, holding cirosunun yüzde 45’ini enerji şirketleri gerçekleştirdi. Bu oran ileride daha da artacak. Çünkü holding, enerjinin her alanında iddialı yatırımlar yapmaya hazırlanıyor.
Koç Enerji Grubu Başkanı Erol Memioğlu ile yeni yatırım alanlarını, Tüpraş’taki karlılık çalışmalarını ve 2009 planlarını konuştuk.
Tüpraş’ın alınmasıyla enerji, Koç Holding’in ana işlerinden biri haline geldi. Bugün enerjinin, holding içindeki payı ve yeri nedir?
Tüpraş, Koç Holding’in amiral gemilerinden biri haline geldiği gibi, enerji grubu da, holdingin en büyük grubu oldu. Koç Enerji Grubu olarak, petrolden gaza, elektrikten madenciliğe, enerjinin her alanında faaliyet gösteriyoruz.
Enerji grubu olarak, 2007 ciromuz 23,6 milyar dolar. Bu rakamın yüzde 66’sı Tüpraş, yüzde 21’i Opet ve yüzde 10’u Aygaz tarafından gerçekleşti. Tüpraş alınmadan önce, 2005’te, enerjinin holding cirosu içindeki payı yüzde 20’nin altındaydı. 2007 sonu itibariyle bu oran, yüzde 40-45 seviyelerine çıktı. 2008 için, gerek sürekli değişen petrol fiyatları, gerek holdingin diğer iş kollarındaki gelişim nedeniyle, şu an kesin bir pay vermemiz mümkün değil.
Enerjide orta ve uzun vadede ne gibi hedefleriniz var?
Geleceğe yönelik olarak temel stratejilerimizi, güçlü olduğumuz alanlarda verimliliğimizi artırmak, büyüme potansiyeli olan alanlarda büyümek ve ekonomik stratejik uygunluğu olan alanlarda dikey entegrasyona gitmek şeklinde özetleyebilirim.
Şirket bazında konuşursak, Aygaz, topluluğumuza en büyük katma değer sağlayan şirketlerimizden. Yüzde 30 pazar payı ile LPG sektörünün lider şirketi Aygaz, oto gaz pazarında da süratle büyüyor. Türkiye’de şu anda, 2 milyon araç LPG kullanıyor. Pazar 2008’de yüzde 7 büyüdü ve bugün 2 milyon tona ulaştı. Aygaz ve Mogaz markalarıyla, yaklaşık 1.000 istasyonumuzla, en geniş oto gaz dağıtım ağına sahibiz. Bu büyümenin devam edeceğini tahmin ediyoruz.
Opet, sektörünün en hızlı büyüyen şirketi. Müşteri memnuniyetinde, 2 yıldır olduğu gibi 2008’de de, sektöründe liderliğini korudu. Opet’in 2009’da gireceği yeni alan, jet yakıtı olacak. Avrupa’nın en modern madeni yağ üretim tesisini kuruyoruz.
Entek şirketimizin 2 elektrik santrali var. Elektrik üretimi üzerinde çalıştığımız yeni santral projelerimiz de bulunuyor. Madencilik ve doğal gaz alanları da, büyüme hedefimiz içinde. Tüpraş’ta en önemli yatırımımızın, katma değeri daha yüksek ürünler üretmeyi amaçlayan Fuel Oil Dönüşüm Projesi olacağını söyleyebilirim. 2013’de devreye girmesi planlanan bu tesis, Tüpraş’ın ürettiği fuel oil ve asfaltı, motorin ve benzin gibi daha değerli ürünlere dönüştürmeyi hedefliyor.
Hangi alanlarda büyümek istiyorsunuz?
Aygaz ve Opet ile güçlü bir dağıtım ağımız var. Tüpraş ile rafineri işinde de güçlüyüz. Petrol alanının her aşamasında olmak ve dikey entegrasyonumuzu tamamlamak için, petrol üretimine de girmek istiyoruz.
Petrolcülükte arama işinde, başarı oranı düşük olup riskler büyüktür. Ciddi yatırım yapar, büyük risk alırsınız. Riskler nedeniyle, genelde petrol şirketleri konsorsiyumlar oluşturur. Hem arama riskini, hem de tecrübelerini paylaşır. Petrol bulduğunuz anda da, elde ettiğiniz kar çok büyük olur.
Biz de, yurtiçinde ve yurtdışında, bu alanda çeşitli yatırım olanaklarını değerlendirmeyi planlıyoruz. Irak’ın, ispatlanmış dünya petrol rezervlerinin, yaklaşık yüzde 10’una sahip olduğu biliniyor. Bu ülkede kurulacak konsorsiyumlar içinde olmak istiyoruz. Şüphesiz böyle bir konsorsiyumda, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı ile birlikte yer almayı da çok isteriz. Bu tür bir projeyi gerçekleştirmemiz durumunda, yaratılacak entegrasyonla, ham madde ihtiyacımızın bir kısmını temin edip, şirketlerimizi daha güvenli duruma getirebileceğiz. Petrol üretimi projelerinde yer almayı orta vadede, 5 yıllık hedeflerimiz arasında görüyoruz.
Tüpraş’ta özelleştirme sonrası nasıl bir değişim yaşandı?
Yeni yönetim olarak yatırımları hızlandırdık ve dinamizm kazandırdık. Tüpraş’ı devraldığımızda, özelleştirme nedeniyle yavaşlayarak durma noktasına gelen yatırımları, yeniden ele alarak ivme kazandırdık. 2005’den 2008 sonuna kadar, yaklaşık 1 milyar dolarlık yatırım harcaması gerçekleştirdik. 2009 için planlanan, 300 milyon dolarlık yatırımımız var.
Enerji verimliliği başta olmak üzere, etkinlik ve verimlilik artırmaya yönelik, 100’ü aşkın proje uygulamaya konuldu. İşletme mükemmelliği projesi kapsamında, 2008’in 9 aylık döneminde, 120 milyon dolar ilave kazanç elde edildi.
Fuel Oil Dönüşüm Projesi ile Tüpraş’ın karlılığı ne kadar artacak?
Şu an için, Türkiye’de motorin talebinin tümünü karşılayacak kapasitemiz yok. Üretimimizin yüzde 68’i, kar marjı yüksek, “beyaz ürün” olarak sınıflandırılan benzin, motorin ve jet yakıtı. Türkiye’de motorin eksikliği ithalatla karşılanıyor. Fuel Oil Dönüşüm Projesi ile 3,2 milyon ton fuel oil ve asfaltı, yaklaşık 1,9 milyon tonu motorin olmak üzere, 2,5 milyon ton beyaz ürüne çevirmiş olacağız. Ayrıca yan ürün olarak da, tamamı ithalatla karşılanan, 600.000 ton petro kok üretimi gerçekleştireceğiz. Projeyi 2013’de tamamlamayı planlıyoruz. Böylece İzmit rafinerisinde optimizasyona gidilirken, diğer rafinerilerden İzmit’e ham madde sağlanarak, kapasite kullanımları da artırılabilecek.
Bu proje, 6 ay önceki hesaplamalara göre, yıllık 300 milyon dolar üstünde ilave kazanç getirecek. 1,5 milyar doları aşması planlanan yatırımın geri dönüşü de, yaklaşık 5 yıl olacak. Bu projeyle rafineri marjını da artırmış olacağız.
Kaynak: Bu röportaj, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, Capital Dergisi’nden derlenmiştir.
www.capital.com.tr
|
