Türkiye’de ilaç sanayi, pek çok lisans anlaşması çerçevesinde de olsa, önemli miktar ve çeşitlilikle üretim ve ihracat imkanına sahip ve katma değeri yüksek olan sektörlerden biri.
İlaç sanayisi bugün, klasik farmasötik şekillerin tümünü üretebilecek ve kontrol edebilecek modern sistem ve ekipmana sahip. Ayrıca 1984 yılında yürürlüğe giren “İyi Üretim Uygulamaları’nın (GMPGood Manufacturing Practices)” gerektirdiği yatırımları yaparak teknolojik gelişimini hızlandırıldı ve AB ülkeleri ile kıyaslanabilir bir teknolojik düzeye ulaşıldı.
İlaç sektöründe 134 ( 85’i ilaç üreticisi 11’i hammadde üreticisi 38’i ithalatçı) şirket faaliyet gösteriyor. Bu kuruluşlardan Sosyal Sigortalar Kurumu İlaç ve Tıbbi Malzeme Müessesesi ile Milli Savunma Bakanlığı Ordu İlaç Fabrikası kamuya, diğerleri özel sektöre ait. Sektörde 35 adet yabancı sermayeli şirket bulunuyor. Bunlardan 8’i üretici. Diğerleri ilaçlarını fason üretimle ya da ithal ederek piyasaya veriyor. İlaç hammaddesi üreten 11 adet şirket mevcut. Bunlardan 10 tanesi özel sektör bir tanesi ise kamuya ait. Özel sektördeki şirketlerden 1 tanesi yabancı sermayeli. Sektörde antibiyotikler ve analjezikler başta olmak üzere, fermantasyon ekstraksiyon ve sentez yoluyla birçok ilaç etken maddesi üretiliyor. İlaç üretiminde kullanılan hammaddelerin yaklaşık yüzde 80’i ithalatla sağlanıyor.
1965’ten bu yana ilaç hammaddesi üretimi yapılan Türkiye’de 1971’den başlayarak fermantasyon yoluyla tetrasiklin oksitetrasiklin ve türevlerinin üretimi gerçekleşti. Daha sonra ampisilin ve amoksisilin üretimine geçildi. Günümüzde ise başlıca ağrı kesiciler, antibiyotikler, mide kalp ve damar hastalıklarında kullanılan etkin maddeler, kodein morfin gibi afyondan üretilen maddelerden oluşan toplam 48 çeşit ilaç etkin maddesi yurtiçi kullanım ve ihracat amacıyla üretiliyor.
Türkiye’de 3.100 çeşit ilaç üretilmekte olup hastaların yaş durumuna veya hastalığın seyrine göre gereken dozajlarda veya değişik farmasötik şekillerde hazırlandığında bu sayı 7.200 civarına çıkıyor. İlaç Endüstrisi İşverenleri Sendikası verilerine göre Türkiye ilaç pazarında antibiyotik tüketimi yüzde 17,2’lik oranla 1’inci sırada yer alıyor. Antibiyotikleri yüzde 11,8’lik oranla ağrı kesiciler, yüzde 10,9 ile romatizma ilaçları, yüzde 8,7 ile soğuk algınlığı ve öksürük ilaçları, yüzde 6,5 ile vitamin mineral ve kan yapıcı ilaçlar, yüzde 5,1 ile deri hastalıkları ilaçları, yüzde 5,2 ile sindirim sistemi ilaçları, yüzde 6,5 ile kalp ve damar hastalıkları ilaçları, yüzde 4,2 ile hormon ilaçları, yüzde 3,4 ile sinir sistemi ilaçları yüzde, 4,2 ile kulak burun boğaz ve göz ilaçları, yüzde 1,4 ile diyabet ilaçları ve yüzde 14,9 ile diğer ilaçlar izliyor.
2004’te yaklaşık 3,4 milyon dolar olan ilaç üretimi 2005’de yüzde 18,8 oranında artarak 4 milyon dolara ulaştı. Kaynaklarda, sektörle ilgili, sonraki yıllara yönelik yeni bir bilgi akışına ise rastlanmıyor.
Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, İhracatı Geliştirme Etüt Merkezi’nin verilerinden derlenmiştir.
www.igeme.org
|
