“Tekstil 5 Yıl İçinde Yeni Bir Patlama Yapacak”

Hazır giyimde nasıl bir dönemdeyiz? Bir yandan tekstilin gele­ceğinin bittiğini savunanlar, di­ğer yandan daha da öne çıkacağımızı düşünenler… Sizin görüşünüz ne­dir?
Türkiye'de tekstil ve hazır giyime yönelik olumsuz konuşanlara katılmak mümkün değil. Her dönem Türkiye'nin öncü sektörü ol­muştur hazır giyim. Olmayı da sürdü­recektir. Dünyada zaten dengeler sü­rekli değişiyor, şaşırtıcı gelişmeler ya­şanıyor. Perakendeci perakendeci ola­rak kalmak istiyor. Üretim risklerini, yüklerini azaltmak istiyor. Biz de buna yanıt veriyoruz.

2005'te gümrük duvarlarının kalkması ile birlikte Uzakdoğu rekabetini ­daha yakından ve derinden hissedeceği­mize dair görüşler ortaya çıktı.
Doğrudur. Ucuz işçiliğe dayanan ülkelerle büyük bir rekabeti­miz oldu. Tüm dünya üreticilerinin ol­du. Olmaya da devam edecek. Bu kaçı­nılmaz. Ancak dünyanın da sonu değil. Kaldı ki kendi rekabet avantajımız olan unsurları daha iyi görmemizi sağladı yaşanan gelişmeler.

Avrupalı şirketler, Katma değeri yüksek, çabuk üre­tim ve servis isteyen ürünler için bize geliyor. Hem coğrafi olarak yakınız, hem bu işi çok iyi biliyoruz. Her miktarda ürün siparişine yanıt verebiliyoruz. Hızlı üretim ve servis sağlayabiliyoruz.

Ticaret kurallarının farklılaşması ile birlikte dünya genelinde nasıl bir değişim yaşandı?
İlk dönemde Uzakdoğu'nun cazibesi art­tı. Her kategoriden marka, üretim için Uzakdoğu ülkelerini seçti. Yalnız Çin'de değil, Hindistan, Bangladeş vb ülkeler dünya üretiminde büyük pay aldı, al­maya da devam edecek. Ancak birçok dünya devi de zaman içinde Uzakdoğu’dan hızla uzaklaşıyor. Kimi sos­yal sorumluluk konusunda sıkıntı duyuyor, kimi kalitede sorun yaşıyor.

Bu dönemde Türkiye'ye yönelik algı nasıl?
Biz sosyal sorumluluğu en üst seviyeye çıkardık. Katma değeri yüksek ürünlere yöneldik. Hızlı ve esnek üretim yaptık. Biz şirket olarak, süratli dönüşlerin olacağını düşündük, yüksek ölçekli üretim siparişlerinin olacağını hesap­ladık. Üretim kapasitemizi hem artır­dık hem de yaygınlaştırdık. Yurt içi ve dışında fason üretime yöneldik.

Yeni dönemde neler yapılması gerekiyor?
Öncelikle en büyük sorun düşük kur. İhracatçı­ya gerçekçi kur politikası sunulmalı. Bu konu maalesef göz ardı ediliyor. Pamuk fiyatları o kadar arttı ki durumu müşterilere izah etmekte dahi zorluk çekiyoruz. Fiyatlar bu yıl yüzde 40'ların üzerine çıktı.

Bu sizin fason olarak üretim yaptırdığınız küçük şirketleri nasıl etkiliyor?
Bizim Adıyaman'a kadar uzanan geniş bir kesimde fason çalıştığımız, tüm de­netimlerini sağladığımız, iş garantilerini verdiğimiz te­sisler var. Doğu'ya teşvik ge­tirilmesi çok önemli sek­tör için. İstanbul veya Bursa'daki geçim endeksi ile Do­ğu'daki geçim endeksi aynı değil. Bu ücretlere de yansımalı.

İstenilen koşullar oluştuğunda, teşvikler sektö­re nasıl bir dinamizm getirir?
20 milyar dolar civarında bir ihracatımız var. Bunu rahatlıkla iki katına çıkarabiliriz. Tekstil sektörü, en çok istihdam yaratan sektörlerden biri. 1 milyon dolara konfeksiyon fabrikası kurduğunuzda, 400-500 kişilik istihdam yaratıyorsunuz. Ben Türkiye'de hazır giyi­min geleceğinin çok parlak olduğunu düşünüyorum. 3-5 yıl içinde yeniden eski günlerdeki gibi büyük bir patlama yapabilecek potansiyeli var.

Yeşim Tekstil son dönemde hızlı bir şekilde büyüyor. Siz farkınızı nerede ortaya koy­dunuz?
Biz 2005'ten sonra sipa­rişlerin artarak geleceğini, kotaların kalkması ile beraber müşterilerin tedariğinde büyük bir değişme olacağını tahmin ettik. Birtakım konsolidasyonlar olmaya başladı.

Kotalardan dolayı müşteriler her yerde parça parça mal ürettiri­yorlardı. Bunun da bir maliyeti vardı. Ama kotalar, bu maliyeti içine çekebi­liyorlardı. Zamanla kota konusu gerçek fiyata döndü. Biz de stratejik or­taklıklara doğru yöneldik. Üretimde marka ol­ma hedefini koyduk ve başardığımızı düşünüyorum.

Bir de yalın üretim metodunu başa­rı ile uyguladınız?
Evet. Üretimin her halka­sı tek tek gözden geçirildi. Çok sıkı bir maliyet hesabı yapıldı. Önlemler ve kurallar titizlikle uygu­lamaya sokuldu. Eğitim bizim için çok önemli. Çalışırken eği­tim alınır, günün her saati değerlen­dirilir. Sosyal so­rumluluğu iş yapış şeklimizin her aşamasına yaymış durumdayız. Fabrika çalışanlarımız için kreşler oluşturduk. Çalışanlarımızın algı ve yeteneğini artırmak için konserler, söyleşi­ler, sergiler düzenliyoruz.

Fason çalıştığınız tesislerde durum nasıl?
Çalıştığımız tüm kuruluş­lara da aynı yaklaşımı sunuyoruz. De­netimlerini yapıyoruz, iş garantilerini sağlıyoruz. Sosyal sorumluluk anlayışı­mızın onlarda da harfiyen olması gerekiyor ki biz de müşterilerimize karşı sorumluluğumuzu yerine getirelim.

Kaynak: Bu röportaj, www.kobifinans.com.tr için, Ekonomist Dergisi’nden derlenmiştir.

www.ekonomist.com.tr