Cüneyt Ersin ve Selahattin Tosuner adlı iki idealist girişimcinin 2 yıl önce kurduğu Univera, tarım sektörüne yönelik yazılımı ile dünya devlerinin ilgi odağı oldu. Lojitek adlı yazılımla Türkiye’de 600 bin tarlada kontrollü üretim sağlayan Univera, bu programın benzeri olan UniChain’i de ayrıca 12 ülkede uygulatıyor.
Avrupa Birliği’ne giriş sürecinin hazırlandığı son dönemde, en çetin müzakerelerin tarım sektöründe yaşanacağı iyice anlaşıldı. Hayli sağlam bir alt yapı üzerine kurulan ve yılda 45 milyar dolar gibi astronomik bir rakamla desteklenen AB tarımı ile geleneksel yapıdan kurtulamamış Türk tarımı arasında ciddi farklar var. Bu farkın kapanması için biçilen süre ise 10 yıldan başlıyor. Ancak bu alanda moral ve motivasyonumuzu artıracak gelişmeler de yok değil! Bilişim teknolojisinin gücünü tarım sektörüne uygulayan İzmirli iki idealist gencin başarısı, işte bu gelişmelere güzel bir örnek teşkil ediyor.
Cüneyt ersin ve Selahattin Tosuner, Ege Üniversitesi Endüstri Mühendisliği’nde aynı sınıfta okurken, Türkiye’de barkod sistemini yaygınlaştıran ilk kuruluşlardan Porcan’da çalışmaya başlar. Bir süre sonra bu birliktelik, Egeporcan şirketini kurmalarıyla ortaklığa dönüşür. Eşlerinin kolundaki bilezikleri, altlarındaki arabayı satarak elde ettikleri sermayeyle kurulan bu şirket, 2002 yılında Univera Bilgisayar Sistemleri olarak isim değişikliğine gider. Sonrası ise, tam bir örnek girişimcilik öyküsü.
Bir süre otopark ve güvenlik sistemleri üzerinde çalışan Cüneyt Ersin ve Selahattin Tosuner, ardından ‘En iyi yaptığımız işe yönelelim’ kararını verir. Sonuç hiç de fena olmaz: 6.5 trilyon liranın üzerinde ciro, dünya devlerinin yer aldığı müşteri portföyü ve 12 ayrı ülkede kullanılan yazılım programının başarısı.
600 Bin Dijital Tarla
Tüm ağırlığını mobil saha projelerine veren Univera, toptancılara, bakkallara ve dağıtım sektörüne yönelik EnRoute programı, depo izleme ve yönetim sistemi Stokbar ile tarımsal yazılım programı Lojitek sayesinde hızlı bir büyüme yaşar.
Özellikle hızlı tüketim malları sektöründe, mobil satış dağıtım ve bayi otomasyonu projelerinde, birden fazla saha kurulumu ve 5 binden fazla el terminali kullanıcısı ile pazarın önde gelen firmaları arasında yer bulur.
Ancak Univera’nın asıl büyük başarısı tarım sektöründe olur. 1996 yılından itibaren sözleşmeli tarım konusunda yoğunlaşan iki ortak, Lojitek adını verdikleri tarımsal yazılım programını devreye koyduktan sonra yoğun ilgi görmeye başlar. İlginin odağında ise, uluslararası tütün firmaları vardır.
Genel Müdür Cüneyt Ersin o dönemi şu sözlerle anlatıyor:
‘Sigara fabrikaları peş peşe müşterimiz olmaya başladı. Hala da öyle. Çünkü sektöre yabancı sermaye gelirken, beraberinde tütün tohumu ile geldi. Bunları belli ekicilere verip sözleşme yönetimini başlattılar. Sonra Tütün Yasası çıkınca sistem daha da oturdu. Şimdi tüm tarımsal ürünlerde sözleşmeli üretim gündemde. Konserve fabrikaları, çaycılar, fındıkçılar vs. Zaten malını AB çerçevesinde ihraç edeceksen, bu sisteme geçeceksin. Çünkü bu programda takip sistemi var. Ürün hangi koşullarda gübrelendi, tohumu hangisi, hangi kimyasallar kullanıldı, dikim aralıkları ne kadardır, toprak değeri nedir? Üreticiye yön veren, üretimi tanımlayan bir program Lojitek. Örneğin herhangi bir üründen şikayet aldınız. O ürünün hangi partinin üretimi olduğunu bileceksiniz ki, o parti malı piyasadan çekesiniz. Eğer bunu bilmezseniz, tüm malı toplatmak zorundasınız. Bu büyük bir maliyet.’
Tarımdaki yazılım işinde hazır olan tek firma olduklarını iddia eden Ersin, müşterilerinin kullandığı programlar sayesinde Türkiye’deki 600 bin tarlayı kontrol edebildiklerini söylüyor.
Dünyaya Satıyorlar
Lojitek programının dolaylı ihracatından da söz eden Univera Genel Müdürü şu bilgileri veriyor:
‘Örneğin Socotab Tütün, bizden satın aldığı sistemi Yunanistan, Bulgaristan ve Makedonya’da kullanıyor. Dimon Tütün, Tayland’daki fabrikasında kullanılıyor. JTI Tanzanya, Tunus, Kazakistan, Romanya ve Ürdün’e, Unilever Kırgızistan ve Kazakistan’a götürdü. İşin ilginci, bizim yurtdışında hiçbir pazarlama faaliyetimizin olmamasıdır. Hep müşterilerimiz gelip bizi buldu. Çünkü işimizi iyi yapıyoruz. Tabii işçiliğimiz de çok ucuz. Yurt dışında bir bilgisayar programcısı 3-5 bin dolar arasında maaş alır. Bizdeki durumları biliyorsunuz.’
Sözleşmeli tarıma yönelik yazılım programlarının halen 12 ülkede uygulandığını anımsatan Cüneyt Ersin, 2005’te ilk kez yurt dışına yönelik pazarlama çalışması yapacaklarını belirterek, ‘Daha önce vergi ödemekten yatırım yapamıyorduk. Şimdi teknoparklar ve teşvikler var. Artık yatırım ve pazarlama zamanı. Yazılım olarak ilk 20’nin içindeyiz. Ama asıl büyüme yeni başlıyor. Türkiye’nin bilişimde büyük şansı var. Kendi değerinin 100 katı kazandıran çok özel bir iş bu’ diye konuşuyor.
Amiral Gemisi
Univera’nın ortaklarından, Genel Müdür Yardımcısı Selahattin Tosuner, ‘amiral gemimiz’ diye tanımladığı EnRoute programını anlatıyor. Sahadan on-line veri toplamak isteyen firmalara yönelik yeni ürünleri EnRoute Quest’in mobil bilgisayarlar yardımı ile tam otomasyonu sağladığını, böylece saha uygulamalarında hız ve doğruluğa ulaşıldığını kaydeden Tosuner şöyle devam ediyor:
‘Satış ve pazarlama aktiviteleri, anket çalışmaları, Pazar araştırmaları, müşteri ziyaret ve servis bilgileri, işlem tutanağı gibi birçok mobil saha uygulamasının merkezi bir kullanıcı tarafından tanımlanıp-yaratılabildiği ve bölgelere bağlı saha elemanlarıyla on-line irtibatta olduğu dinamik ve esnek bir uygulama geliştirme ortamı bu.’
Bin 500 Gıda Distribütörü Bu Yazılımı Kullanacak
Univera’nın EnRoute Plus, EnRoute Mobile yazılımları satış ve dağıtım faaliyetlerinin organize edilmesine yönelik bir ürün. Univera’nın EnRoute müşterileri arasında Marshall, Efes Pilsen, Marsa, Nestle, Gıdasa, Kraft, Eti, Unilever, Dr. Oetker, Efe Rakı, Balküpü, European Tobacco, Pamukkale Şarap, Sagra, Saray Bisküvi, Uludağ, Tadım Çerez gibi firmalar bulunuyor. Örneğin Efes Pilsen, Türkiye çapında 300’ün üzerinde bayi ve distribütöründe EnRoute Plus, tüm satış temsilcilerinin el bilgisayarlarında EnRoute Mobile ve genel merkezinde de EnRoute Central kullanıyor.
Bir diğer kullanıcı Eti ise, Türkiye çağında 150’den fazla distribütöründe EnRoute ürün ailesini kullanıyor. Univera’nın hesaplarına göre, 2005 yılı başında 1500’e yakın gıda distribütöründe EnRoute Pluslar çalışıyor olacak.
Univera’nın iddialı olduğu bir başka program ise, bir on-line stok izleme ve yönetim sistemi olan Stokbar Plus. Malzeme aramak, yerleştirmek ya da kaybolan malzemelerinizin nereye gittiğini anlamak için harcanan zaman ve çabanın çok önemli bir kayıp olduğuna dikkat çeken şirketin kurucu ortağı Selahattin Tosuner, ‘Binlerce çeşide ulaşan ürünlerini kontrol altına almak, ambar faaliyetlerini modernize etmek, barkod teknolojilerini kullanarak tüm tesellüm-sevkiyat-nakil gibi birçok ambar fonksiyonunu hızlı ve doğru verilerle yönetebilmek çok önemli ve zor bir iş. İşte ambar izleme sistemi Stokbar Plus’ı bu zorluğa karşı hazırladık’ diyor.
Kaynak: Ekonomist Dergisi 9-15 Ocak 2005
|
