Dünya üzerinde kazandığı birinciliklerle sektöre yenilikçi projeler sunan Alara Fidan, Türkiye’deki modern meyveciliği dış pazara açmak adına önemli adımlar atıyor. Özellikle gelecekte yetişecek meyve neslinin tespiti için Türkiye’deki modern meyveciliğin dünyayla entegre olması gerektiğini savunan Taner, aynı zamanda KOBİ’lere verilen teşviklerin rekabet ortamını güçlendirdiğine inanıyor. Modern fidan üreticisi Alara Fidan’ın kurucusu ve CEO’su Yavuz Taner’le şirketinin kuruluş aşamasından bugünlere hikâyesini konuştuk.

Türkiye’deki meyve üretimini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Türkiye’deki yıllık meyve üretiminin, 700 milyon adet ağaçtan ortalama 16 milyon ton olduğu istatistikî değerlerden anlaşılıyor. 2000’li yıllara kadar, Türkiye’de fidancılık faaliyeti gösteren yüzlerce fidancı, üretimlerini klasik ağaçlara yönelik yürüttü. Şu anda 700 milyon dikili fidanın büyük bir bölümü, geleneksel ağaçlardan oluşuyor. Özellikle 1970-1980’li yıllarda, AB ve ABD’de geleneksel meyve üretim düzeninde modern meyveciliğe çok hızlı bir geçiş sağlandı. Modern meyvecilik konusunda Türkiye dünyaya ayak uyduramadı. Geleneksel meyve üretimindeki çeşit, kalite ve standartların yetersizliğinden dolayı da dış pazara yönelik projeler geliştirilemedi. Şu anda Türkiye’de üretilen geleneksel meyveler ile iç pazara hitap ediliyor. Üretilen 16 milyon ton meyveden sadece küçük bir bölümü ihraç edilebilir hüviyete sahip.

Alara Fidan’ın vizyonunu tanımlar mısınız?
Günümüzde bir fidan işletmesinin, uluslararası gelişmeleri takip etmesi değişik kültür çeşitlerine uygun olan anaçları iyi tanıması ve uygulamaya koyması modern meyveciliğin zorunlulukları haline geldi. Alara Tarım’ın kuruluş ve ana amacı, meyve ve sebze ihracatı yapma faaliyetini geliştirmek adına iç ve dış pazara hitap edecek modern meyvelerin fidan üretimini üstlenmektir diyebilirim.

Alara Fidan’ı sektördeki diğer firmalardan farklı kılan unsurlar neler?
Alara Fidan’ın Türkiye’deki diğer fidancılardan farklı yönü, yalnızca kaliteli ve sağlıklı fidan üretimi değil, aynı zamanda modern meyvecilik sektörünün yapılanmasına yönelik yönlendirme ve eğitim çalışmalarını hayata geçirmiş olması. Alara, kendine ait bahçelerde yetiştiricilikle ilgili genel eğitim programları, ayrıca belirli dönemlerde bölgesel olarak üretici bahçelerinde eğitim çalışmaları organize ediyor. Ayrıca Alara’nın dış pazardan aldığı mesajlar, Türkiye’deki modern meyveciliğin iç ve dış pazara yönlendirilmesi için kaynak ve zemin oluşturuyor.

Dünyada tarım sektöründeki gelişmeleri nasıl takip ediyorsunuz?
İhracatçı gözlüğümüzü takarak dünyayı gezdiğimizde, yeni meyve çeşitleri keşfettik. Alara, bilgi, know-how ve tecrübelerini üretici ve yatırımcılarla paylaşmak suretiyle, üreticiler ve girişimciler için kazanç kaynağı da oluşturuyor.

Modern meyvecilik yaptığınız çalışmalardan söz eder misiniz?
Alara, kiraz ve taze incir ihracatında Avrupa ve dünya birinciliklerini tescil ederken, aynı zamanda iç pazar ihtiyacının tedarikçisi olma yönünde modern meyve üretim projeleri geliştirdi. İhracata yönelik modern meyvelerin Türkiye’de üretilebilmesi için modern anaç (bodur, yarı bodur) ve yeni çeşitleri oluşturacak kalem damızlıklarını Avrupa, Amerika ve dünyadaki en seçkin kaynaklardan Türkiye’ye ithal ettik. Bu şekilde, iç ve dış pazar ihtiyacını karşılayacak modern meyvelerin üretileceği, kaliteli ve sağlıklı fidanların elde edilmesi için, modern fidanlıklar kurduk.

Alara olarak öncelikle meyvesi iç ve dış pazarda talep gören, iyi para eden ve moda olan meyvelerin fidan üretimini yapıyoruz. Türkiye modern meyveciliğinin dünya ile entegre olma çabası yalnızca bugün için değil, aynı zamanda önümüzdeki dönemdeki yeni meyve neslinin tespit edilmesi için de gerekli.

Tüketici gelecekte nasıl meyvelerle karşılaşacak?
Amerika, Avrupa gibi modern meyveciliğin hızla geliştiği ülkelerde meyve ıslah çalışmaları sayesinde geleneksel çeşitlerden daha iri ebatlı, daha renkli, cazibeli, tadı ve aroması güzel, dayanıklı üstün vasıflara sahip yeni çeşit meyveler geliştirilmiştir. Bu sayede ürün yelpazesi zenginleşmiştir. Avrupa’da yaşanan tecrübeler ışığında Türkiye’de manav ve market raflarında farklı, yeni, daha gösterişli ve besin değerleri yüksek olan meyve çeşitleri yer alacak.

Dünyadaki gelişmelere paralel olarak, Türk tüketicisinin beklentilerinde ne gibi değişiklikler oluyor?
Türkiye’deki tüketicilerin, kalite anlayışı yanında sağlıklı ürünlere olan bilincin gelişmesi sayesinde, güvenli ürüne talebin artması bekleniyor. 1999 yılında, Avrupalı süpermarketlerce tesis edilen EUREPGAP, iyi tarım uygulamalarına yönelik sertifikasyon sistemlerinin başlatılması ve ilaç kalıntısı olmayan sağlıklı meyve üretiminin yaygınlaştırılması ile zorunlu hale dönüştürüldü. Türkiye’den ihraç edilmekte olan ürünler için Global Gap sertifikası zorunlu. Türkiye’deki süpermarket ve meyve satan kuruluşlar için de aynı sistem 2012 yılına kadar geçerliliğini koruyacak ve Global Gap, İyi Tarım Uygulaması sertifikasına sahip olan üreticilerin meyveleri ancak güvenilir ürün olarak raflarda yerini alabilecek ve bu durum bir zorunluluk haline gelecek.

Meyvecilik alanında faaliyet gösteren kobilere önerileriniz neler?
Söz konusu KOBİ’ler özellikle geleceğe yönelik pazarlama ve buna göre yatırım gerekliliklerini göz önüne alarak faaliyetlerine yön vermeliler. Çünkü özellikle modern meyvecilik, bugün için olduğu kadar gelecekte de pazarın taleplerinin karşılanması amacı ile uzun vadeli düşünülerek yapılması gereken bir yatırım biçimi. Bu yatırımın temellerinin, doğru bilgi ve paylaşımla bugünden atılması gerekir.

Sizce Türkiye’de kobilerin yaşadığı en önemli sıkıntı nedir?
Türkiye’de yaşanan en büyük sıkıntı, geleceğe yönelik uzun vadeli projelerin hayata geçirilememesi ve devamlılıklarının sağlanamaması. Projelerin takibi ve olumlu sonuçlar vermesi yatırım ve üretim kültürünün gelecek nesillere doğru şekilde aktarılması ile mümkün olacak. Bu nedenle KOBİ’ler için kurumsallaşma, vazgeçilmez ve kaçınılmaz bir geleceğe yatırım olgusu. Bu arada şirket ve işletme kültürü de çalışanlar tarafından tam olarak benimsenmeli, kurumsallaşma kişilerden başlayan bir sistem olarak şirket hayatına entegre edilmeli.

Kaynak: Milliyet Gazetesi/Merve Özgünay

www.kobi.milliyet.com.tr