Son 5-6 yıl içinde, araç yenileme piyasası pazarı 3-4 kat büyümesine rağmen, bugün hala Türkiye’deki jant sektörü arasında huzursuzluk devam ediyor. 2003’te 150.000 adet olan satışlar, bugün 500.000 adet seviyesine ulaşmış durumda. Türkiye’deki üreticilerin çoğunun dış pazarlardaki otomobil üreticilerine (OEM) tedarikçi konumunda olduğu biliniyor.
Bunun temel bir nedeni var. Dünyada jant pazarlamasında iki ana kanal kullanılır. İlki otomotiv üreticiler ile ilgili montaj sanayine (OEM) tedarik edilen jantlar, diğeri ise eski veya yeni araç ayrımı yapılmadan nihai kullanıcının estetik zevkine sunulan “after market” jantlar. OEM üretilen araçlara takılacak jantların estetik güzelliğinden çok ucuz ve kaliteli olmasına dikkat edilir ve tedarikçilerden buna göre hareket etmesi istenir. After market ise farklı desenler, estetik güzellik, elbette kalite ve uygun fiyat demektir.
Türkiye’de son 5 yıl içinde üretici ve bağımsız ithalatçı sayısında fazla bir değişiklik olmamıştır. Sektörde zaten aktif olarak faaliyet gösteren 5 üretici ve 12-13 toptancı bayii bulunuyor. Jantlar esas olarak bu noktalardan gelen tedarik ile satış kanallarına yöneliyor.
Jant, ürün olarak lastikten çok daha farklı. Lastik gibi mecburi bir ihtiyaç olmadığı gibi, Türkiye’deki tüketiciler bu konuda çok fazla bilinçli değil. Örneğin, alüminyum alaşım jant ile demir veya çelik jant karıştırılabiliyor. Her yerde arızalanan jantları düzeltme makineleri var! kimse çıkıp ta aman sakın ha demiyor! Ancak bu konuda üreticilerin de suçu yok değil. Çoğu üretici ve jant arz eden satış noktaları, jantı tüketiciye tanıtma gereği duymuyor. Oysa piyasaya bir ürün arz edildiği zaman, talebi yönetmek ve mutlaka geliştirmek de gerekiyor.
Böyle bir tanıtımın yapılmaması sonucunda ise bu görev, satış noktasındaki bayiinin kişisel ve elbette yetersiz çabalarına kalıyor. Çoğu zaman bu yaklaşımın sebebi ise, üretici ve tedarikçilerin, “Pazarı büyütelim ve hep birlikte fayda sağlayalım” düşüncesinden uzak olmaları.
Tam tersine maalesef farklı bürokratik uygulamalar dikkat çekiyor.2009 başında, 3 yıl önce yürürlükten kaldırılan, “Tüm jantlar için TSE belge kararnamesi” tekrar yürürlüğe girdi. Bunun sebebi olarak, ucuz ve kalitesiz Çin ve Uzak Doğu ürünlerinin piyasadaki dengeyi bozması gösteriliyor ki bu yanlışı yapan şirketler için çok doğru bir uygulamadır. Ancak burada, Çin’in dünyanın en önemli markalarının üreticisi olduğu unutuluyor. Aynı zamanda birçok tedarikçi, TSE mühendislerini Çin ve diğer Uzak Doğu ülkelerine götürerek, onaylarını oralardaki fabrikalarda alıyor. Kaldı ki, orada üretilen ve Türkiye’ye ithal edilen jantların çok büyük bir bölümü TUV (Alman Standartları Enstitüsü) belgesine sahip. TUV, dünyanın en önemli kalite sertifikalarından biri olsa da, Türkiye’de yetersiz görülüyor. Serbest rekabet koşulları açısından da oldukça ilginç bir hale gelen bu konu hakkında sektör içi oyuncuları arasındaki huzursuzluk ve planlama belirsizlikleri devam ediyor.
Benim sektöre tavsiyem ise şu: “Üretmek veya tedarik etmek önemli. Ancak, düzgün, doğru ve nihai talebi yaratacak pazarlama kavramlarını uygulamaya koymak çok daha önemli… Perakendeye ağırlık veren, makul seviyede kar marjlarına razı olan ve nihai tüketiciyi jant konusunda doğru bilgilendiren zaten kazanacaktır. Müşterinin gerçek ve doğru bilgilere ihtiyacı var! Birlikten güç doğar, lütfen unutmayalım.”
Jant’ı otomobilin ayakkabısı olarak düşünmeliyiz! Kim kirli veya çamurlu ayakkabı ile dolaşmak ister ki?
Kaynak: www.lastikbayim.com
|
