Biliyorsunuzdur, krizde tahmin yapan ekonomistler V’ciler ve W’ciler olarak ikiye bölündü. V’ciler ekonominin V tipi bir grafik yaptığını savunuyorlar. Yani “düşüş yaşandı, dibe vuruldu, şimdi ise çıkışı yaşıyoruz” diyorlar. W’cular ise “Evet düşüşü ve çıkış yaşadık, şimdi ise W tipi bir grafik çizerek ikinci bir dip daha göreceğiz” iddiasındalar.
Ben ekonomist değilim. Ama değişik bir merakım var. Ülkelerin otomobil sanayileri hakkında çıkan yazıları okuyorum. Size de tavsiye ederim. Son derece eğlenceli bir iş. Çünkü her ülkenin otomotiv sanayisi, o ülke ekonomisinin karakteristiği ve krizdeki konumu konusunda ciddi ipuçları veriyor.
Otomobil sanayisi güçlü Almanya, krizde, herkesten daha iyi performans gösteriyor örneğin. İtalyanların otomobildeki en büyük kozu tasarım. İngilizlerde ise otomobil sanayi bitmiş gibi.
Otomobil, hepimizin malumu yanında, çok güçlü bir ekonomi besler. Benzincisinden, lastikçisine, otoyol yapan kamu kuruluşundan, servis elemanına, dünyada milyonlarca kişi, otomotive bağlı 100’e yakın alt sektörde çalışır. Bu yüzden de insan kaynakları açısından son derece verimlidir. Bu dünyanın mühendisleri ve tasarımcıları son derece kalitelidir. Aynı zamanda çok kişi istihdam edebildiği için otomotiv sektörü işsizliğin ilacıdır. Dahası, katma değeri yüksek bir sanayi koludur.
Otomobil farklı bir üründür, başka hiçbir şeye benzemez. Buzdolabı, çamaşır makinesi değildir. Cazibelidir. Sahibinin kişiliğini, meraklarını yansıtır. Dünyanın en iyi tasarımcıları moda, mimari ve otomotiv alanlarından çalışırlar. Fan kulüpleri, dergileri, organize etkinlikleriyle yüz binlerce kişinin ilgi alanıdır.
Gelelim Avrupa ülkelerin ekonomilerine ve otomotiv sanayilerine.
Avrupa’da dört büyük ekonomi var. Almanya, İngiltere, Fransa ve İtalya. Ve bu ülkelerin otomotiv sanayileri...
Ergenlik çağıma damga vuran otomobiller İngiliz yapımıydı. Jaguar gibi lüks segmentin iddialı bir otomobili, MG gibi bir kabriyo, Land Rover gibi bir arazi aracı, Mini Cooper gibi küçük araba. Param olsa hepsini İngiliz otomobillerine yatırırdım diye düşünürdüm.
Şimdi, bildiğim kadarıyla, İngiltere’de yapılan bir otomobil var. El yapımı Morgan. O da birkaç kişilik bir atölyede yapılıyor, çok pahalı ve üretimi çok sınırlı. (Bu markanın bir benzerini İstanbul’da Sanayi Mahallesi’nde bir mühendis yapıyor ve Meral adıyla satılıyor.)
Bu otomobilin bir benzeri olan, Lotus’u Malezyalılar aldı. Jaguar ve Land Rover’ı ise Hintli Tata Grubu. Mini Cooper’ı BMW aldı ve tamamen yeniden yarattı. Aslında yakın bir zamana kadar “küçük ama pahalı otomobil” diye bir konsept yoktu, Almanlar, Mini Cooper ile böyle bir konsept oluşturdular ve imzalarını attılar. Şimdi Fiat’dan, Citroen’e pek çok otomobil şirketi bu segmentte otomobil üretiyor.
MG Rover şimdi Çinlilerde. Daha pek çok marka başka markalarla birkaç evlilik yaptı. Bu arada BMC yani British Motor Company yıllardan beri bir Türk markası.
Anadol’un tasarımını ve bazı parçalarını yapan efsanevi Reliant da kapılarını yıllar önce kapattı. Rolls Royce bile artık İngiliz markası değil.
Bir yerde okumuştum klasik Londra taksilerinin nasıl düşük teknolojili bir otomobil olduğunu. Yazıda teknolojisine yıllardır dokunulmadığı, klasik görünümünden ötürü satabildiği yazıyordu. Ama şimdi bu otomobilleri üreten Manganese Bronze krizde. Bütün üretimini 2007 yılında Çin’e taşıdı. 2008’de ciddi bir tensikat yaptı. Kısacası, İngiltere’de artık bir otomotiv sektöründen bahsetmek mümkün değil.
İngiltere krizden ciddi etkilenen ülkelerden biri. Kamu borçları yüksek. En güvenilir sektörü finans. Ama o da krizden yara almış durumda.
Aslında sanayi devriminin beşiği olan İngiltere’de bugün bir sanayi üretiminden bahsetmek pek mümkün değil. Finansın yanına turizmi koyun, biraz bilişimi ekleyin, ticaret filosunu dahil edin, onun yanına da ciddi bir kalem oluşturan yabancı öğrencilere İngilizce öğretimini. Başka güçlü olduğu alan da pek yok gibi görünüyor. Kısacası, İngiltere sadece otomotiv sektörüne değil sanayiye veda etmiş durumda. Uzun süredir “Made in England” markasına rastlamıyorum.
Kaynak: Bu yazı, www.kobifinans.com.tr için, Sabah İşte İnsan Gazetesi’nden derlenmiştir.
www.isteinsan.com.tr
|
