|
Üretimin yüzde 90`ını oluşturan 5 büyük şirkette yabancı sermaye yüzde 60’ın üzerinde. Sabun sektörünün toplam kapasitesinin yüzde 72’si 10 büyük şirket tarafından gerçekleştirilirken, geri kalan üretimse küçük şirketler tarafından karşılanıyor. Sabun sanayisinde yabancı sermaye çok az miktarda olmakla birlikte, özellikle hammadde ithalatı açısından sektör önemli ölçüde dışa bağımlı. Sektörün önemli ithal kalemleri arasında hayvanı nebati, sabunluk yağlar ve esanslar yer alıyor.
Donyağı genellikle ABD’den, koko yağı ve palm türevleri Endonezya ve Malezya’dan, esanslar ise genellikle AT ve EFTA ülkelerinden ithal ediliyor. Türkiye önemli bir sanayi olan esans üretiminde az sayıda çeşide sahip.
Sektör, iç pazar dışında, özellikle BDT, Doğu Avrupa ve Orta Doğu ülkelerine gerçekleştirdiği ihracat ile dış pazar ihtiyaçlarına da cevap veriyor. 2005’de yaklaşık 412 milyon dolar ihracat gerçekleştirilirken, bunun 213 milyon dolarını sabun (yüzde 52), 150 milyon dolarını deterjan (yüzde 36), 48 milyon dolarını (yüzde 12) diğer temizlik maddeleri oluşturuyor. Sektörün ihracat yaptığı ülkelerin istikrarlı bir ekonomik yapıya sahip olmamaları nedeniyle, ihracat da dalgalı bir seyir izliyor. 1996’dan bu yana, AB ile GB anlaşması çerçevesinde, AB ülkelerine ihracatta gümrük vergilerinin kaldırılmasına rağmen, bu yönde olumlu bir gelişme olmadığı görülüyor.
Türkiye’deki İthalat
Türkiye’nin temizlik maddeleri ithalatı da inişli çıkışlı bir eğilim izliyor. 2005’de gerçekleştirilen 341 milyon dolarlık ithalatın 8 milyon dolarını sabunlar, 203 milyon dolarını deterjanlar ve 130 milyon dolarını diğer temizlik maddeleri oluşturuyor. İthalat yapılan başlıca ülkeler, AB ülkeleri olurken, Almanya`nın temizlik maddeleri ithalatındaki payı yüzde 30, İtalya`nın yüzde 42, İngiltere`nin yüzde 9, Belçika`nın yüzde 8, Hollanda’nın payı ise yüzde 6.
Mevzuat açısından temizlik maddeleri sanayi ürünlerinin ihracatında ve ithalatına bakıldığında hiçbir kısıtlama olmadığı görülüyor. GB anlaşması neticesinde AB ile yapılan ithalat ve ihracat gümrük vergisinden muaf. AB dışı ülkelerden yapılan ithalatta ise Ortak Gümrük Tarifesi çerçevesinde AB’nin uyguladığı Gümrük vergisi oranları uygulanıyor.
Kaynaklarda, sektörle ilgili, sonraki yıllara yönelik yeni bir bilgi akışına ise rastlanmıyor.
Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için derlenmiştir.
|
