Kalkınma, Telekomünikasyon Sektörü, Rekabet Ve Geçiş Hakları



Kalkınma, Telekomünikasyon Sektörü, Rekabet Ve Geçiş Hakları Cem ÇELEBİLER Busineesweek Dergisi Köşe Yazarı

20’inci yüzyılda kalkınmanın önemli unsurlardan biri tartışmasız ulaşım sektöründe yaşanan gelişmeler oldu. Bu doğrultuda yeni ulaşım imkânları ile birlikte yepyeni iş modelleri ve endüstriler ortaya çıktı. Dağıtım, lojistik, katalogla mal satan sanal mağazalar, 24 saat içinde kıtalararası teslimat garantisi veren kurye şirketleri, ’’Just in Time" yöntemini kullanan üretim zincirleri, geniş kitlelere hizmet eden turizm sektörü gibi sektörler ulaşımdaki gelişmeler sayesinde ortaya çıktı. Özetle ulaşım sektöründeki gelişmeler sadece ulaşım sektörünü değil karşıya tüm sektörleri etkiledi, yepyeni sektörler oluşturdu ve/veya büyümelerine imkan sağladı. Yeni yüzyılda ise telekomünikasyon ve iletişim alanındaki gelişmeler geçmiş yüzyıldaki ulaşım sektörü gelişmeleri kadar önemli. Çünkü güçlü telekomünikasyon imkânlarına sahip olmadan bir ülkenin rekabetçiliğini yükseltmesi, kalkınması düşünülemez. Telekomünikasyon sektörü mevcut sektörlerin verimliliğini arttırdığı, gibi, yepyeni sektörlerin ortaya çıkmasına da imkân tanıyor. Örneğin eBay ve Google gibi yüz milyar dolar ile ifade edilen büyüklükteki şirketler ve oluşturdukları sektörler, telekomünikasyon ve internet teknolojileri sayesinde ortaya çıkabildi. Telekomünikasyon sektörü aslında 21’inci değil 20’inci yüzyılda ortaya çıktı. "Peki neden sadece son 15-20 yıldır patlama yaşanıyor?" sorusu sorulabilir. Telekomünikasyon sektöründeki gelişmeler ve internetin yaygınlaşması bu sektörde tekel temelli yapıdan rekabetçi yapıya geçiş ile paralel olarak gelişti. Yirminci yüzyılın son 15 yılında ülkeler tekel ortamında kurulan telekomünikasyon sektörlerini rekabete açmaya başladılar, bu dönemde çok sayıda yeni teknoloji ve hizmet geliştirildi. Kalkınması için güçlü bir telekomünikasyon altyapısına ihtiyacı olan Türkiye ise serbest sektörün yoğun çalışmasına rağmen bu devrimde geri kaldı. Bugün Türkiye’de uluslar arası bağlantı fiyatları dünyanın en yüksek fiyatlan arasında; İnternet penetrasyonu ise OECD’nin en alt sıralarında. Yıllar boyunca Türk Telekom özelleştirilsin, özelleştirilmesin tartışması yapılırken bu alanda rekabete izin verilmedi. Yeni operatörlere kendi altyapı yatırımlarını yapmaya imkân sağlayan ilk lisanslar 2006 yılında verilirken, bugün Türkiye’de sadece Türk Telekom’un altyapısı var ve bu altyapı da ne yazık ki yetmiyor. Türkiye coğrafi konumuna rağmen uluslararası telekomünikasyon şebeke yatırımları için büyük ölçüde bypass edildi. Avrupa’yı Ortadoğu, Hindistan ve Uzak Doğu’ya bağlayan devreler ağırlıklı olarak Güney Kıbrıs veya Rusya üzerinden geçiyor. Türkiye’ye gelen fiber kablo sayısı ve kapasitesi ise son derece sınırlı. Türkiye’nin bu kritik açığı kapatma şansı var. Altyapı lisanslan verildi, özel firmalar yatırımlara hazır ve istekliler. Ancak sektör ne yazık ki burada da kritik bir engel ile karşı karşıya. Yüksek kapasiteli fiber optik kabloları döşeyebilmek için belediyeler, karayolları idaresi, TCDD, elektrik iletim firmaları ve doğalgaz boru hattı sahibi firmalar gibi doğal güzergah sahibi kurumlardan geçiş hakkı izini almak şart Fiber optik kablolar, otoyollar ve demiryollarının yanında yapılan küçük kazılar ile döşeniyor veya elektrik direkleri üzerine asılıyor ve bu işlem binlerce fiber devresi barındıran hatların döşenmesi veya asılması ile gerçekleştiriliyor. Kısacası bu işlemin gerçekleştirilmesinde bir kıt kaynak kullanımı da söz konusu değil. Zamanında ilgili kamu kurumları özel protokoller çerçevesinde gerekli izinleri o zaman bir kamu kuruluşu olan Türk Telekom’a vermişler. Kanunlarımız bu alana yeni giren "lisans sahibi firmalara da artık özel bir şirket olan Türk Telekom ile eşit haklar veriyor: Şimdi, kamu kurumları tüm işletmecilere ayırım gözetmeden aynı şartları sunmak ile yükümlü. Ancak zamanında özel protokoller çerçevesinde Türk Telekom’ dan ciddi bir geçiş hakkı ücreti almadan yüz binlerce km fiber döşemelerine izin tanıyan kamu kurumları, bugün yeni işletmecilere aynı şartları vermedikleri gibi, ihaleler hazırlıyorlar. İlk lisanslar verileli bir yılı geçmiş olmasına rağmen geçiş hakları ile ilgili şartların halen belirlenmemiş olması da üzücü. Umudumuz yatırımları kısıtlayacak ihaleler yerine, Avrupa Birliği standartlarında şartların kamu kurumları tarafından tüm işletmeciler için bir an önce belirlenmesidir. Bugün Türkiye’de ne kadar fiber optik kablo döşenirse, telekomünikasyon imkanları o kadar çoğalacak, kapasiteler o kadar artacak, fiyatlar o kadar düşecek ve ülkenin kalkınması da bir okadar mümkün olacak. Türkiye’nin yirmi birinci yüzyıla taşınması için hızlıca gerekli şartlar belirlensin ve fiber optik ağlarla örelim ana yurdu baştanbaşa… Kaynak: Businessweek Dergisi



Bu yazı 2143 kez okundu.

Bu yazı hakkında yorum yapılmamış.


	3G Neden Önemli?
	İletişim Vergilerinde İndirim
	Teknoloji Hukuk’un Farkında Mı?
	50 Bin Abone "Tatlıya Bağlandı", Telekom 10 Milyon YTL Kazandı

Yerli Web Adresleri