Cep telefonu, televizyon ve internet… Her üçü de Türk insanının hayatında önemli rol oynuyor… Avrupa, hatta dünya sırlamasında üst sıralarda yer alıyoruz. Yapılan her yeniliği yakından takip ederek hızla adapte olmaya çalışıyoruz. Son dönemde karşılaştığımız yeniliklerse 3G ve IPTV.  Hayatımıza yepyeni açılımlar kazandıracak bu iki önemli teknolojiye yakından bakmak istiyoruz.

Türkiye cep telefonu ile 1993 yılında tanıştı. Türk tüketicilerin yoğun ilgisiyle karşılaşan cep telefonu kısa sürede günlük yaşantının olmazsa olmazlarından biri haline geldi. Bugün Türkiye’de yaklaşık 50 milyon cep telefonu kullanılıyor. Ericsson Consumer Lab Türkiye araştırmasına göre kullanıcıların yüzde 82’si yeni cep telefonu tercih ediyor. 2. el telefon kullanımında ise yüzde 18’lik oranla dünya lideri konumundayız. Türkiye’de bir cep telefonu ortalama 1,9 yıl kullanılıyor. Cep telefonu görüşmelerinin yüzde 46’sı evde gerçekleştiriyor. Araştırmanın ortaya çıkardığı bir diğer sonuç da, Türklerin Avrupa’nın en fazla kısa mesaj (SMS) gönderen toplumlarından biri olduğu. Türkiye’de hafta bir SMS gönderme oranı yüzde 78 ki bu da dünyanın en yüksek oranlarından biri. Televizyon da hayatımızın bir diğer vazgeçilmez unsuru. Türkler haftada ortalama 20 saat televizyon seyrediyor. Bu oranla sırasıyla Tayland, Filipinler ve Mısır’ın ardından dünya 4.’süyüz. Sosyal yaşam, spor, hobi ve kültürel faaliyetler için kullandığımız zamanın yüzde 44,2’sini televizyon seyretmeye ayırıyoruz.

Gelelim internete; Türkiye’de 16 milyon internet kullanıcısı var. İnternet kullanımı her sene gözle görülür bir şekilde artıyor. 2000 ila 2007 yılları arasında kaydedilen artış yüzde 700 oranında ki bu oran yüzde 199,5 artış sergileyen Avrupa’nın kat ve kat üstünde. Türkiye Avrupa’da internet kullanımın en fazla olduğu 9 ülke arasında yer alıyor. Söz konusu teknolojilerle bu denli içli dışlı oluşumuz nedeniyle de yapılan her yenilik, doğal olarak bizi yakından etkiliyor. 3G ve IPTV de işte bu yeniliklerin başında geliyor.

3N: Radyodan Televizyona Geçiş Gibi
Son günlerde sıkça duyduğumuz 3G, hızlı ve kaliteli veri aktarımı sağlayan bir altyapı geliştirmesi. 3G’nin İngilizce açılımı Third Generation yani Üçüncü Nesil. Bu nedenle Türkiye’de 3N olarak telaffuz ediliyor. 3N teknolojisi bugünküne oranla 20 ila 30 kat hızlı internet erişimi sağlayan bir yenilik. Türkiye’de halen 2 ve 2.5N teknolojileri kullanılıyor. 20 yıl öncesini mallar kamyonlarla yollardan zar zor taşınıyordu. Bilgi de aynı şekilde, dar bantlardan zar zor gidip geliyor. 1N, 2N ve 2,5N’nin böyle yollar olduğunu düşünebiliriz. Ama bugünün asıl malı ‘bilgi’. Bunun için de geniş otobanlara ihtiyacımız var. İşte 3N sağladığı geniş bant olanağıyla bunu sağlıyor; bilgi çok daha hızlı, rahat akıp gidiyor. 3N teknolojisi, radyodan televizyona geçmek gibi bir devrim.

Cep Telefonundan Doktor Muayenesi
3N teknolojisiyle cep telefonlarında görüntülü konuşma mümkün olacak. Dilendiği anda canlı televizyon yayınları izlenebilecek, videolar indirilip anında seyredilebilecek. Kullanıcılar müdavimi oldukları dizileri, taraftarı oldukları takımın maçlarını diledikleri yerde izleyebilecek. Cep telefonlarından her türlü mobil oyunu oynanabilecekler. 3N’nin sağladığı konum bazlı servisler sayesinde, ‘neredeyim’ ‘arkadaşım nerede?’ gibi chat uygulamalarıyla adres ve yol tarifi uygulamalarını kullanabilecekler. Bu yolla ne kendileri kaybolacaklar, ne de sevdiklerinin izini kaybedecekler…

3N teknolojisine sahip cep telefonu kullanıcıları evleriyle de konuşabilecek! Örneğin buzdolabınız evde domatesin kalmadığını hatırlatacak, kurutma makineniz yıkama programınızı onaylamanızı isteyecek ya da kombiniz eve kaçta geleceğinizi soracak! 3N’nin bir diğer katma değeri de filo işleten iş kollarında öne çıkacak. Araç filo takip sistemi sayesinde filolar ve kuryeler kontrol altında olacak. Nerede oldukları dijital haritalarda takip edilebilecek, gerçek görüntüleri geçtikleri bölgedeki baz istasyonlarından cep telefonlarına aktarılan veriler sayesinde takip edilebilecek. 3N teknolojisi sağlık hizmetlerinde de önemli faydalar sağlayacak. Hasta takip servisleri aracılığıyla, evlerden doktorlarla görüntülü cep telefonu görüşmesi yapılabilecek.

“Doğu’daki şehirlerimiz doktor sıkıntısı çekiyor. Cep telefonunuzla en yakın hastaneye bilgilerinizi aktarıyorsunuz ve çaresine bakıyorlar. Ayrıca diyabet hastasıysanız kan şekerinizi ölçüp sonuçları telefon üzerinden göndermeniz ve anında teşhis konup, hemen cevap alabilmeniz mümkün.”

Televizyonunuz Emrinize Amade
2008 yılında en az 3N kadar gündemde olması beklenen bir diğer teknoloji de IPTV. IPTV, şifreli ve şifresiz televizyon kanallarının ve depolanan video içeriklerinin IP (Internet Protocols) paketlerine dönüştürülerek geniş bant internet teknolojileri üzerinden son kullanıcıya yayınlanması anlamına gelir. Tanım teknolojiye çok aşina olmayanlar için pek anlaşılır gelmese de aslında süreç oldukça basit. 

Geçmişte televizyon yayınları yalnızca kablo, uydu ve karasal sistemlerle dağıtılıyordu. Internet bağlantı hızındaki artış, teknolojideki ilerlemeler, online kişi sayısının artması ve bağlantı maliyetlerinin azalması  gibi gelişmeler, IPTV teknolojinin gelişmesini sağladı. Alışık olduğumuz sistemde CBC, CNN, BBC gibi televizyon istasyonları bizler için içerik tasarlıyor,  kayıtlı ve arşivli içerik, canlı program ve reklamlarla bir yayın planı oluşturuyorlar. İlk olarak 1995 yılında gün ışığına çıkan IPTV bu içerik dağıtımını uydu, kablo ya da karasal sistemler üzerinden değil Internet üzerinden gerçekleştiriyor. IPTV’nin en önemli özelliği interaktif uygulamalara olanak sağlıyor olması. IPTV sayesinde tüketiciler kendi istekleri doğrultusunda bir yayın akışı belirliyor. Hangi programı, programın hangi bölümünü, ne zaman seyredeceklerine kendileri karar veriyor, dilerlerse canlı yayını durdurabiliyorlar. IPTV ile kendi tercih ve önceliklerinize göre bir menü oluşturuyorsunuz. İlgi alanlarınızı televizyonunuza aktarıyorsunuz. İzlemek istediğiniz haber konuları, film türleri, tuttuğunuz takım, iş seyahati yapacağınız şehrin detayları gibi bilgileri vererek dilediğiniz akışı oluşturuyorsunuz. Bu süreç Set Top Box (STB) adı verilen bir cihazla gerçekleşiyor. STB yüklenen verileri TV sinyaline dönüştürüyor. Böylece kullanıcılar bilgisayar olmaksızın internet üzerinden video ya da TV yayını seyretmiş oluyor. 

2011’e Kadar 80 Milyon Kullanıcı
Dünyada halen  8,2 milyon IPTV kullanıcısı bulunuyor. Dünyada en fazla IPTV abonesi olan ülke Fransa. 2 milyon 550.000 abonesi olan Fransa’yı 938.000 aboneyle Hong Kong takip ediyor. Tüketici algı anketlerine bakıldığına IPTV’nin halen tam olarak anlaşılmamış olduğu görülüyor ancak yapılan araştırmalar 2011 yılına kadar dünya genelinde 80 milyon IPTV kullanıcısı olacağını öngörüyor. IPTV’nin reklam dünyasına da yeni bir açılım getirmesi bekleniyor zira bu teknolojiyle kişiye özel reklam da mümkün oluyor. Mevcut yayın koşullarında yayınlanan reklamları, yayın sırasında o kanalı seyreden herkes izliyor. IPTV’de program arasında yayınlanan reklam spotları kişinin hobilerine, yaşadığı bölgeye göre düzenleniyor. Kimisi programlar arası verilen arada mobilya, bahçe eşyaları ile ilgili reklam spotları  seyrederken, kimi seyirci de  aynı saniyelerde, aynı program arasında tekstil, araba sektörü ile ilgili reklam spotları seyredilebilecek. Prime- time kuşakları ortadan kalkacak, reklam fiyatları da programların kalitesi ve sunulan paketin içeriğine göre değişkenlik gösterecek. İnteraktif izleme deneyimi sayesinde de reklam verenler izleyicilerin reklamlara nasıl tepki verdiklerini görebilecekler.

Mobil İnternet Kullanımı Artacak
Türk halkının cep telefonunu kullanım amaçları ilginç bir dağılım gösteriyor: Kullanıcıların yüzde 29,3’ünün amacı telefonla konuşmak. Yüzde 23,8’inin mesaj çekmek, yüzde 10,3’ünün fotoğraf çekmek. Yüzde 8,9’luk dilim müzik dinliyor, 7,1’lik dilim ise video çekiyor.

Bluetooth kullananların oranı yüzde 5,4, oyun oynayanların yüzde 4,9, MMS gönderenlerin ise yüzde 2,5. Cep telefonundan internet erişimi yüzde 1,8, elektronik posta gönderimi ise yüzde 0,9 oranında seyrediyor. Araştırmalara göre 3N teknolojisi gelince en fazla mobil internete rağbet olacak. Zira 3N geldiğinde mobil interneti kullanırım diyenlerin oranı yüzde 66. Onları yüzde 34’lük oranla video telefonu meraklıları takip ediyor. Video postası göndermek isteyenlerin oranı ise yüzde 28.

Türkiye’de IPTV Sektörü Hız Kazanıyor
Yüzde 100 Türk sermayeli teknoloji şirketi AirTies IPTV teknolojisinde gerçekleştirdiği bir buluş ile sektörde çığır açmaya hazırlanıyor. AirTies Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Çelebi IPTV teknolojisi üzerine geliştirdikleri ürünün patent aşamasında olduklarını, ürünle dünya çapında bir ilke imza atacaklarını belirtiyor. AirTies pilot ürünleri başarıyla uygulamaya soktuğu çözümü için şimdiden yurt dışından teklifler alıyor.

Kron Telekomünikasyon A.Ş. IPTV AR-GE Merkezi kurdu. Merkezde Türkiye, Balkanlar, Doğu Avrupa, Ortadoğu, Kafkaslar ve Orta Asya’daki ülkelerde kullanılmak üzere yeni teknoloji çözümleri ve yazılımlar geliştirilecek. Kron, Cisco tarafından desteklenen merkezde IPTV çözümlerinin mimari tasarımı, IPTV ürünlerinin tasarımı, geliştirilmesi ve entegrasyonu, yönetim yazılım sistemleri ve müşteriye özel servislerin tasarımı gibi alanlarda faaliyet gösterecek.

Alcatel Teletaş da İstanbul’da kurduğu IPTV destek merkeziyle dikkat çekiyor. Alcatel Teletaş’ın IPTV Uluslararası Takımı’ndaki mühendisler müşterilerinin servis, şebeke ve iş dönüşümlerine yönelik faaliyetlerini İstanbul’daki destek merkezindeki laboratuardan yürütecek. 6 Eylül 2007’de açılan merkezde müşterilerin servis, şebeke ve iş dönüşümlerine hizmet eden entegrasyon, destek, test ve çözüm mimarisi faaliyetleri sürdürülecek. IPTV teknolojisini ilk uygulamaya alan şirket Superonline oldu. Superonline IPTV ile normalde izlenen ulusal, uluslararası ve tematik kanalların yanı sıra sistemin kaydedebilme fonksiyonuyla canlı yayın dondurma imkanı sunuluyor. Canlı yayın kaydını ileri veya geri sarmak ve kaydederek daha sonra izlemek de mümkün.

Kaynak: KobiFinans Dergisi 17. Sayı