Arama ruhsatı süresi 3 yıl olacak, gerekli hallerde 1 yıl uzatılacak. İşletme ruhsat sahibi, projesinde belirtilen süre içinde işletmeye geçmemesi veya işletme ruhsatının iptali halinde, saha, il özel idaresince ihaleye çıkarılacak. İşletme ruhsat süresi 30 yıl olacak; ruhsat sahibinin talep etmesi halinde, süre sonunda 10’ar yıllık dönemler halinde uzatılacak.

Ruhsat sahibi, sel, yangın, deprem, heyelan veya beklenmeyen bir durumun ortaya çıkması halinde, gerekçe ve süre belirterek, 10 gün içinde idareye başvuracak; bu sürenin, ruhsat süresine eklenmesini ve bu süredeki yükümlülüklerinin askıya alınmasını isteyecek. Jeotermal kaynak dağıtımı ve üretimi yapan şirketler, sanayi kuruluşu ve atık arıtma kuruluşu olarak değerlendirilecek. Bu değerlendirmeye göre, başta elektrik tarifeleri olmak üzere sanayi kuruluşları ve atık arıtma kuruluşlarına tanınan tüm teşvik ve haklardan yararlanabilecek.

Harçların Karşılanması 
Faaliyetler her yıl il özel idareleri tarafından denetlenecek. İdarenin talep etmesi halinde, MTA da denetim yapabilecek. Denetimler için ruhsat sahibi, MTA’ya bin YTL ödeyecek. Arama ve işletme ruhsatları devredilebilecek. İdare, kaynağa ilişkin hakların, devir, haciz, rehin, ipotek ve sona erme konularını içeren bir sicil tutacak.

Jeotermal kaynaklar için bin YTL, doğal mineralli sular için 500 YTL arama ruhsatı harcı alınacak. İşletme ruhsatlarında, harç miktarı 4 kat olarak uygulanacak. Ruhsat aşamasında, hektar başına, ruhsat harcının yüzde 1’i tutarında ruhsat teminatı alınacak. Bu oranı yüzde 50 oranında artırma ve eksiltmeye, Bakanlar Kurulu yetkili olacak. Teminat, 15 bin YTL’den az olamayacak. Kaynaklardan elde edilen su, gaz ve buharın doğrudan veya dolaylı kullanıldığı tesislerin gayri safi hasılatının yüzde 1 oranında idare payı, her yıl haziran sonuna kadar idareye ödenecek.

Faaliyet Durdurma
Ruhsat sahibinin projesinde belirtilmeyen konularda veya izinsiz faaliyette bulunduğu tespit edilmesi halinde faaliyeti durdurulacak, teminat 3 katına çıkarılacak ve 1 ay içinde tamamlattırılması istenecek.

Ruhsat sahibince kaynak koruma alanı etüdü yapılmadan işletmeye geçilmesi veya koruma alanı etüdünde öngörülen önlemlere uyulmamasının tespiti halinde, faaliyetler durdurularak, teminat irat kaydedilecek. Verilen 6 ay sonunda gerekli önlemler alınmaz ve teminat verilmezse faaliyetler durdurulacak. İdare payının süresi içinde ödenmemesi halinde, teminat irat kaydedilerek, 2 aylık süre verilecek. Bu süre içinde idare payı yatırılmaz ve teminat tamamlanmazsa, yine faaliyetler durdurulacak.

İşletme faaliyeti öncesinde kaynağın koruma alanları etüdü, ruhsat sahibi tarafından yaptırılacak. Ruhsat sahibi, kullanım sonrası açığa çıkacak akışkanı, çevre limitlerini dikkate alarak deşarj edebilecek. Akışkan içeriği, çevre limitlerine göre deşarja izin vermiyorsa, reenjekte edilecek. Entegre jeotermal kaynak kullanım alanı dışındaki müstakil kaplıca ve doğal mineralli su işletmelerinde, reenjeksiyon ve enjeksiyon şartı aranmayabilecek.

MTA’ya Gelir
MTA, jeotermal ve doğal mineralli su kaynak aramalarını, ruhsat harcı ve teminattan muaf şekilde, ruhsat alarak yapacak. MTA’nın arama ruhsatı aldığı sahalarda kaynak varlığı tespit edilirse, bu alan MTA tarafından ihale edilecek. Arama ruhsat süresi sonuna kadar MTA’ya devredilen ruhsatlar, ihale edilecek. İhaleden elde edilen gelirin yüzde 50’si MTA’ya öz kaynak olacak.

MTA, yurt içi ve dışında özel veya kamu tüzel kişilikleriyle jeotermal kaynak ve doğal mineralli sulara yönelik arama, araştırma, geliştirme, bilimsel ve teknik çalışma yapabilecek. Asgari yüzde 20 olmak kaydıyla ilgili şirketle varılan anlaşma çerçevesinde belirlenecek oranda, işletme gelirinden pay alacak. Turizm belgeli tesislerin jeotermal su kullanım bedeli, kullanılan jeotermal su miktarına göre belirlenecek.

Kazanılmış hakların sahipleri, kaynağa ve sahadaki tesislere ait bilgi ve projeleri, hak sahibi olduğunu gösterir ruhsat, izin, imtiyaz, sözleşme, sicil ve benzeri belgeleri, işletme projesi ve teminat makbuzlarıyla 6 ay içinde idareye başvurarak, intibak yaptıracak.

Kaynak: Dünya Gazetesi