Gıda güvenliği, sektördeki en önemli sorunlardan biri. Çünkü AB'nin üzerinde önemle durduğu gıda konusu, Türkiye'de hala belli standartlara oturmuş değil. Üstelik paketli ürün pazarı, açık gıda ürünleriyle kıyaslandığında, henüz pazarın yarısına bile ulaşamıyor. Ancak bu konuda önemli yatırımların yapıldığına da tanık oluyoruz.
Türkiye'de baharat, bitki çayı, siyah çay, meyve, kuruyemiş gibi her türlü kuru gıdanın sterilizasyonunu yapan bir şirket var. Steamlab adlı bu şirketin arkasında ise bir kadın girişimci bulunuyor. Şebnem Karasu, Steamlab'ı bugün baharat sektöründe büyük bir ihracatçı şirkete dönüştürmüş durumda. İstanbul'da 1,5 milyon euro yatırımla kuru gıdaya yönelik sterilizasyon fabrikası kurmayı planlayan Karasu, bu yatırım için Türkiye'den önemli gruplarla görüşüyor.
Dönüm noktası ABD
İzmir Amerikan Lisesi'nde okurken, öğrenci değişimiyle ABD'ye giden Karasu'nun girişimcilik ruhunun ilk temelleri, aslında burada atılır. Çünkü Karasu'nun ABD'de hayata bakış açısı tamamen değişir. ABD'de yanında kaldığı ailenin kadınlarının tekneyi karaya çektiğini görür ve "Bunu niye siz yapıyorsunuz? Bu erkek işi" der. Onlardan "Burada her işi kadınlar da yapabilir" yanıtını alan Karasu'nun bu felsefeyi benimsemesi, onu ileride başarılı bir kadın girişimciye dönüştürür.
Ege Üniversitesi Gıda Mühendisliği'ni 1’incilikle bitiren Karasu, mastır yaparken eşinin işi nedeniyle eğitimini yarım bırakarak Ankara'ya taşınır. Gıda mühendisi olarak iş aramaya başlayan Karasu, çaldığı tüm kapılardan "Erkek eleman arıyoruz" yanıtını alır. Bunun üzerine ABD Büyükelçiliği Ticaret Müsteşarlığı'nda çalışmaya başlayan Karasu, burada uluslararası ticaret konusunda deneyim kazanır. Ardından ABD-Türk ortaklığıyla kurulan zırhlı tank üzerine üretim yapan bir şirkette çalışır ve ilk kez özel sektörle tanışır.
Şikayet Üzerine Yatırım
Bir süre sonra İzmir'e dönen Karasu, İzmir İleri Teknoloji Enstitüsü'nün kuruculuğunu da yapar. 6 yıl bu enstitüde çalışan Karasu, akademik kariyerin kendisine uygun olmadığını fark eder ve ticarete atılır. Yeni kurulan bir baharat şirketinden proje mühendisliği teklifi alan Karasu, bu şirkette genel müdürlüğe kadar yükselir. Ardından da, Ege Serbest Bölgesi'nde küçük bir ofiste, tek çalışanıyla Porto Gıda'yı kurar.
Bu şirket, baharatları iç pazarda ürettirerek ihraç eder. Müşterilerinden ‘Avrupa'ya baharat yolluyoruz, standartlara uygun bulmuyorlar’ yakınmaları işiten Karasu, sektörde bu anlamda ciddi bir boşluk olduğunu görür. Bunun üzerine sterilizasyon sistemini Türkiye'de kurdurtmayı düşünür ve yurt dışında araştırma yapmaya başlar ancak olumlu yanıt alamaz. İstanbul bir gıda fuarına katılan Karasu, İsviçreli Steamlab Grubu ile tanışır. Kendilerini İzmir'e davet eder ve uzun pazarlıklar sonucu, bu grubu Türkiye'de yatırıma ikna eder. Steamlab, Ege Serbest Bölgesi'nde 2004 yılının Temmuz ayında faaliyete geçer.
Öğütme Tesisi de Kurdu
İlk etapta tedarikçileri bu sistemle çalışmaya ikna etmekte zorlanan Karasu Avrupa'ya gider ve ne iş yaptığını bu ihracatçı şirketlere anlatır. Avrupa'daki ihracatçı şirketçilerin tedarikçilerine; ‘Artık ürünlerinizi Steamlab'dan geçireceksiniz’ talimatı vermesi üzerine Steamlab, iş almaya başlar ve bugünlere ulaşır.
İlk yıl 800 ton ürün sterilizasyonu ile başlayan Steamlab, 2008 yılında bu rakamı 2.000 tona ulaştırdı. 2007 yılında sterilizasyonun yanına, bunu destekleyici bir hizmet olan öğütme tesisini eklemeye karar veren Karasu; "Öğütme tesisimiz 24 saat çalışan bir işletme konumuna geldi. Günlük 6 ton kapasiteye sahip" diyor.
1,5 Milyon Euro’luk Yatırım
Karasu şimdi ise yeni bir yatırımın eşiğinde… Serbest bölgede faaliyet gösterdikleri için yüksek miktarda gümrük vergisi ödeyen şirketin en büyük problemi, iç pazara çalışamaması. 2009’da İstanbul'da sterilizasyon fabrikası kurmaya hazırlandıklarını belirten Karasu, bunun için bir ortak arayışında olduklarını vurguluyor ve yapılacak yatırım hakkında şu bilgileri veriyor: "Baharat sterilizasyonuna yatırım yapmak isteyen gruplarla ortaklık görüşmeleri yapıyoruz. 1.500 metrekare alan üzerine kurulacak olan tesiste, en az 20 kişilik bir istihdam yaratılacak. Yatırımın maliyeti ise 1,5 milyon euro civarında olacak. Yalnızca iç pazara yönelik çalışacağız. İç pazarda büyük bir baharat ihtiyacı var."
Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, Ekonomist Dergisi’nden derlenmiştir.
www.ekonomist.com.tr
|
