Bünyesinde yüzde 60 civarında yağ bulunduran ender bitkilerden biri de susam. Kökeni Afrika olan susamın kimi hibrid türleri, rakımı 1.000 metreyi geçmeyen platolarda yetişebiliyor. Türkiye’de genellikle sıcak iklim bitkisi olarak tanınan susamın bundan böyle Anadolu'da daha yaygın olarak ekilebileceği söylentiler arasında.
Bilindiği gibi susam, yağ bitkisi olmasına rağmen, sağlığa yararları pek bilinmiyor. Oysa susam, tüm tıbbi kodekslerde sağlığa yararlı bir bitki olarak geçiyor. Susam tohumu da gıda maddesi olarak çok tüketilen ürünlerden biri...
Geleneksel tahin ve tahin helvası imalatının ana maddesi olan susam, başta simit olmak üzere çoğu hamur işine de çeşni ve lezzet katıyor. Susamyağının iyi bir çözücü olması, ona kimya alanında "dolgu maddesi" olarak kullanılma şansı da vermiş.
Yine çok pahallı sanat eseri resimlerde ressamların kullandığı yağlı boyalara, “baz madde” olarak giriyor. Yazlık bir yağ bitkisi olan susamın “soğuk sıkımla” çıkarılan yağı özellikle kozmetik endüstrisinde estetik amaçlarla kullanılıyor. İlaç sanayisinde ise bazı kapsüllerin içine “taşıyıcı” olarak giriyor. Kokusuz olan susam yağı başta Uzakdoğu olmak üzere çoğu batı ülkesinde vasıflı yemek yağı kategorisinde!
Değerli bir yağ olduğu için sabun yapımında pek kullanılmayan susamyağı, perakende gıdada alternatif bir ürün olarak raflara çıkmaya aday görünüyor. Görece fiyat farkını "sağlık yağı" olarak dengeleyebilecek böyle bir girişimin dış satım şansı da var.
Yağlık Susamla Mutfağa Katkı
Bünyesinde yüzde 25 protein bulunduran susamın, yağı alındıktan sonra geriye kalan katı maddesi, bazı ülkelerde gıda takviyesi olarak kullanılıyor. Türkiye’de de kimi fırın ürünlerinin içine katılması bu geleneğin ufak bir örneği...
Genellikle "posa" gözüyle bakılıp hayvan yemi olarak tüketilen bu madde, hijyenik koşullarda elde edilirse çok değerli bir gıda haline geliyor.
Bugün için Ege, Akdeniz ve GAP bölgelerinde buğdaydan sonra ikinci ürün olarak değerlendirilen susam, sağlıklı yağ olarak evlere girdiği takdirde buğdayın yerine geçecek ve üreticilere daha fazla kazandıracak. Kaliteli bir yemek yağı olarak susamyağının en büyük özelliklerinden biri de hamur işlerinde kabarmayı ve gevrekliği sağlaması!
Susamyağı, hamur işlerinde kullanılan çoğu margarin gibi çörekleri börekleri kabartıyor ve pişen hamur daha sonra yağ kusmuyor. Üstünlüğü ise bazı margarinler gibi sağlığa zararlı trans yağ asidi içermemesi.
Susamyağı aynı zamanda mide ve bağırsak kanalında da koruyucu özellikleri olan bir yağ. Bağırsak florası üzerinde tıpkı "probiyotik ürünler" gibi sağaltıcı etkileri var. Başta unlu mamuller olmak üzere tüm gıdalarda margarin yerine ikamesi, Uzakdoğu'da olduğu gibi kalp damar hastalıklarının kontrol altına alınmasının en iyi yolu.
Susama Yatırım Yapan Kazanır
Raflara çıkabilecek kalitede yağın elde edilebilmesi için hasat olunan susam cinsi büyük önem taşıyor. Türkiye’de halen daha çok "beyaz" ve "sarı" cinsler yetişmekte olup, yerli ırklar zamanla verim düşüklüğüne uğramış. Ancak son zamanlarda hem verim yüksekliği hem de kalite açısından geliştirilmiş çok sayıda yeni çeşit var.
Eğer yağ üretimi konusunda girişim yapacak yatırımcılar "anlaşmalı ekim" yaptırabilirse, raflara çıkacak yağ daha rekabetçi fiyata sahip olacak. Sudan, Çin, Bangladeş, Hindistan gibi susam tarımının yaygın olduğu ülkelerden susam ithalatı yaparak da yağ elde etmek mümkün. Ancak projeyi bir bütün halinde görmekte yarar var. Bu arada susamın uluslararası borsası olduğunu, çoğu zaman fiyatlarının anormal derecede arttığını belirtelim.
Geleneksel susam yetiştiricisi ülkelerde görülen "küresel ısınma" susam tarımını bir ölçüde etkileyecek gibi görünüyor. Bu gelişmeyle birlikte Anadolu coğrafyası susam ekimine zamanla daha elverişli olacak. Organik susam tarımı ise Türkiye için önemli bir avantaj. Organik susamdan elde edilen yağ kozmetik ve ilaç endüstrisinde en çok aranan ürünler arasında. Susam tarımının en cazip tarafı tek sezonda iki kez hasat yapılması! Bu özelliği hem çiftçi hem de yağ sektörü için büyük kolaylık. Son yıllarda susamın bilinen özellikleri dışında güçlü bir “afrodizyak” olarak tanınması, yalnız yağının değil susam içeriğinin de mercek altına alınmasını sağlamış durumda. Protein değeri yüksek olan susamın ileride başka alanlarda da çeşitli yan ürünleriyle öne çıkması bekleniyor.
Kaynak: Para Dergisi
www.paradergi.com.tr
|
