Gıdada 2010 Projeksiyonu

Fiyat Belirleyici Olacak
Kriz dönemlerinde dahi sektörde küçül­me görülmediğini, ancak eski günlere dönmenin de zor olduğunu söyleyen, Tür­kiye Gıda ve İçecek Sanayicileri Derneği (TGDF) Başkanı Şemsi Kopuz, riskleri ise şöyle yorumluyor: "Gıda her şeye rağmen, bu yıl da büyümeye aday alan sektörlerin başında geliyor. Ancak bunun karşısında, bizim en büyük korkumuz emtia fiyatları. Eğer dünyada yatırım tarım ürünlerine ka­yarsa, hedeflerimizi gözden geçirmek zo­runda kalabiliriz. Zira klasik yatırım araç­larının gelir getirmediği durumlarda, ne yazık ki spekülatörler bu yolu kullanabili­yor." Kopuz, değerlendirmesine şöyle de­vam ediyor: "2009'da stratejimiz, 'Fiyatlar ucuzlasın, tüketici yeter ki tüketmeye de­vam etsin' şeklindeydi. Hammadde fiyat­larının düşük olması bu stratejimizi des­tekledi. Böylece 2009 yılında parasal de­ğer olarak değil, tonaj olarak büyüme kay­dettik. 2008'de ise tam tersi bir durum vardı. Emtia fiyatları yüksek olduğu için fiyatlara dayalı, yani “balon” bir büyüme söz konusuydu.

Organik Gıda Pazarı Küçülüyor
Son yıllarda hızlı büyüme performansı ile dikkat çeken organik gıdada ise daralma yaşanıyor. Diğer ürünlere göre fiyat ola­rak daha yüksek bir seyir gösteren orga­nik gıda, tüketicinin son dönemde ucuz ürünlere yönelmesi nedeniyle sektör içeri­sinde en olumsuz etkilenen alanlardan... Geçtiğimiz yıl yüzde 10 daralan organik gıdada, bu yıl da fazla bir değişiklik bek­lenmiyor. Ekolojik Tarım Derneği Başkanı Atilla Ertem, sektörün tüm dünyada da­ralma yaşadığına dikkat çekiyor: "Eğer kriz etkisini sürdürürse, büyüme oranları­mız yüzde 8 civarında olur. Krizin etkisinin hafiflemesi halinde ise sektörün en az yüzde 15 büyümesini bekliyoruz.”

Bakliyat Sektörü Umutlu
2009 yılı verilerine göre, Türkiye bakliyat pazarının toplam büyüklüğü 1 milyon to­na ulaştı. Bunun yanında açık ürün satış­ları, halen paketli bakliyat sektörünün ge­lişmesinin önündeki en büyük engel ola­rak gösteriliyor. Bazı ürünlerde KDV oran­larının yüksek olması ise sektörde kayıt dışına yönelmeye neden oluyor. Öte yan­dan, geçtiğimiz yıllarda yaşanan kuraklık ve kriz neticesinde üretim düşse de, sek­tör bu yıldan umutlu... Tarım Ürünleri Hu­bubat Bakliyat İşleme ve Paketleme Sana­yicileri Derneği (PAKDER) Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Tevfik Dinçer, geçtiğimiz yıllarda kuraklığın sektörü derinden etki­lediğini belirterek, buna krizin etkileri de eklenince rekoltede önemli ölçüde kayıp­lar yaşandığım ifade ediyor. Buna karşılık buğday ve pirinç rekoltelerinde artış ya­şandığına dikkat çeken Dinçer şöyle de­vam ediyor: "Geçtiğimiz yılın Aralık ayı ve bu yılın Ocak ayındaki yağışlar bizi rekol­teler açısından umutlandırdı. Yeşil merci­mek ve barbunya fasulyede ise düşük re­koltelerin devam ettiğine tanık olduk. Ge­çen yıl özellikle bulgurda ciddi fiyat artış oldu. Bu yıl ise buğday rekoltelerindeki artış nedeniyle fiyatlarda düşüş yaşandı. Türkiye’deki pirinç üretimi ise kuraklık faktörüne rağmen her yıl artış gösteriyor. Ve yurt dışından ithal edilen miktar oranı azalıyor. Dolayısıyla Türkiye bakliyat üretiminin biraz çabayla çok daha önemli bir konuma gelebileceğini düşünüyorum.”

Makarna İhracatında Artış Bekleniyor
Ucuz ve kolay hazırlanan bir gıda olması, makarnanın geçtiğimiz dönemde gıda içerisinde en çok büyüyen alanlardan bi­ri olmasını sağladı. Geçtiğimiz yılın kriz etkisine rağmen sektör adına olumlu geçtiğini kaydeden Türkiye Makarna Sa­nayicileri Derneği (TMS) Başkanı Murat Bozkurt, özellikle ihracatta rekor düzeye ulaşıldığını, bu durumun da sektör adına umut verici olduğunu belirtiyor. Buğday üretimindeki artışın fiyatlara olumlu yansıdığını ifade eden Bozkurt, geçtiği­miz yıl tüketimin 450.000 tonu aştığını belirterek, şu bilgileri veriyor: "Bu yıl hem iç piyasada hem de hem de ihracat­ta artış bekliyoruz. Özellikle ihracat için büyük hedeflerimiz var. Bu yıl 250.000 ton makarna ihracatı gerçekleşmesini bekliyoruz. Böylece dünya ticaretinde İtalya'dan sonra ikincilik konumumuzu koruyacağız. "

Çikolata Tüketimi Artıyor
Her yıl yeni ürünlerle gelişen çikolata sektöründe ise tüketim de artmaya devam ediyor. Geçtiğimiz yıl 103.000 ton üretim hacmine ulaşan sektör, ihracatta da yüzleri güldürüyor. Çikolata sektörünün önem­li oyuncularından Şölen Çikolata Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Elif Çoban, 2009'u yüzde 15'lik büyümeyle tamamla­dıklarını ifade ederek şöyle devam ediyor: "Önümüzdeki dönemde çikolata tüketi­mindeki artışın devam etmesinin yanı sıra unlu mamuller pazarında da hızlı bir bü­yüme bekliyoruz. Kek, bisküvi, kraker segmentlerinde önemli bir yatırım gerçek­leştirdik. Türkiye'nin atıştırmalık tüketim tarzını değiştiren farklı bir tarz yaratıyo­ruz. Dolayısıyla bu pazarda da hedefleri­miz büyük."

Meyve Suyu Çift Haneli Büyüyecek
Kuru gıdada olduğu kadar alkolsüz içecek sektörü de gıdanın alt sektörleri arasında hızlı büyümeye devam eden alanlardan. Geçtiğimiz yılı 20 milyar TL ciro ile kapa­tan alkolsüz içecek sektörünün hızlı bü­yümesinde geçtiğimiz yaz yükselen limo­nata kategorisi de etkili oldu. Neredeyse unutulmaya yüz tutan bu geleneksel içecek, inovatif bir yaklaşımla yeniden hayat buldu. Geçtiğimiz yıl maden suyu tüketi­mini artırmaya yönelik reklam çalışmaları da hedefi buldu ve sektör yüzde 25 büyü­me yakaladı.

Gazlı içecekler kategorisinde kişi başı tü­ketimde önemli bir değişiklik beklemedi­ğini, buna karşılık meyveli içecek, su, mey­veli soda, buzlu çay ve enerji içecekleri ka­tegorisinde çift haneli büyüme beklentisi olduğunu belirten Meşrubatçılar Derneği (MEDER) Yönetim Kurulu Başkan Vekili Haldun Erkli, şöyle devam ediyor: "Tüketi­ci tercihleri, içimi kolay ve raf fiyatı daha düşük olan nektar ve özellikle meyveli içecek kategorisine yöneliyor. Özellikle limonata başta olmak üzere bu kategoriye olan talebin 2010’da da devam etmesini bekliyoruz. Bu kategorilerde 2010 yılında da çift haneli büyüme öngörüyoruz.”

Gıda Toptancıları Taşınma Telaşında
Öte yandan, Türkiye'nin en büyük toptan gıda çarşısı olan İstanbul Rami'de de bu günlerde hareketlilik yaşanıyor. 2.200 esnafın yer aldığı çarşı, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından inşa edilecek olan yeni bir merkeze taşınacak. İstanbul Gıda Top­tancı Tüccarları Derneği (İGTOD) Başkanı Günay Kotil, İkitelli Kayabaşı mevkiine ta­şınmalarının kesinleştiğini, proje konusunda ise TOKİ ile imza aşamasına geldik­lerini belirtiyor. Rami esnafının yıllardır kalıcı bir gıda merkezine kavuşamadığını, sürekli oradan oraya sürüklenmek zorun­da kaldığını anlatan Kotil, şöyle devam ediyor: "1970'lerde Unkapanı'ndaki dükkanlarımıza el konuldu. Oradan Eminö­nü'ne geçtik, Haliç Projesi kapsamında ise Rami'ye gönderildik. Sözde birkaç yıllığına geldiğimiz Rami'de 23 yılımız doldu. An­cak buradayken de sürekli 'Rami esnafı çarşıyı boşaltıyor, taşındı taşınacaklar' gibi dedikodularla bizi çok yıprattılar. Nihayet kendi isteğimiz projemizle kendi gıda merkezimize taşınmaya karar verdik."

İlk etapta toplam 1.200 dükkanın buluna­cağı gıda merkezini Paris'teki gıda halin­den esinlenerek projelendirdiklerini ifade eden Kotil, proje hakkında şu bilgileri ve­riyor: "Proje İkitelli Kayabaşı mevkiinde Isparta Kule olarak bilinen bölgenin arka tarafında gerçekleştirilecek. Bu bölge kentleşme olarak çok hızlı gelişiyor. Ayrı­ca E-5, E-6 karayolları ile tren istasyonuna yakın oluşu büyük avantaj. Gıda merke­zinde Paris halinde olduğu gibi kuru gıda­nın yanı sıra, et, sebze-meyve ve balık gi­bi ürünlere de yer vereceğiz. Bunların ya­nı sıra temizlik malzemeleri ve zücaciye dükkanları da olacak. Bizim isteğimiz bir ailenin günlük tüketimini ilgilendiren her türlü ürünü merkezde bulundurmak." Merkezin gıda toptancılığı için uygun bir mimari yapıya sahip olacağının da altını çizen Kotil, dükkanların tek katlı ve kam­yonların yanaşmasına imkan verecek bir şekilde tasarlanacağını belirtiyor.

Kaynak: KobiFinans Dergisi 26. Sayı

www.kobifinans.com.tr/dergi