Yüksek lisans için gittikleri ABD’de baba mesleği peynir işine giren Elazığlı Hamdi ve Bilal Ulukaya kardeşler, Urfa’nın Ceylanpınar ilçesindeki TİGEM’de koyun sütünden ürettikleri pizza peynirlerini geçen yıldan itibaren ABD pazarına ihraç etmeye başladı. Peynirlerin pazarda büyük ilgi görmesi üzerine sadece üç ay gibi kısa bir sürede 3 milyon 500 bin dolarlık ihracat gerçekleştiren Ulukaya kardeşler, 2008 yılı içinse 5 milyon dolarlık peynir siparişi aldı.

Hamdi Ulukaya Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler, Bilal Ulukaya ise İstanbul Üniversitesi Tarih Bölümü’nden 1994 yılında mezun oldu. Üniversitenin ardından yüksek lisans yapmak amacı ile New York’a giden iki kardeş, baba meslekleri olan peynircilik işini ABD’de sürdürmeye karar verdi. 1998 yılında New York’ta, Euphrates Inc ve Agro-Farma Inc isimli iki şirket kuran iki genç girişimci, kısa sürede 12 bin ton yıllık peynir üretim kapasitesi ve 60 milyon dolar satış cirosuyla Amerika’daki en büyük Yunan tarzı koyun peyniri (feta) üreticisi haline geldi. 2005 senesinde dünya gıda devi Kraft’ın yoğurt fabrikasını satın alarak Chobani markasıyla Türk ve Yunan tipi yoğurt, yoğurt bazlı içecekler ve kefir üretmeye başladı.

Ulukaya kardeşlerin Türkiye’de ürettiklerini ABD’de satma macerası ise geçtiğimiz yıl AB’nin Türkiye’den ithal edilen süt ürünlerine ithalat engeli koyması ile başladı. Aile şirketi Hamdiağaoğulları Gıda ile 15 yıl boyunca başta Almanya olmak üzere Hollanda, Belçika, Avusturya ve İngiltere’ye 10 bin tona yakın Erzincan tulum peyniri ihraç eden kardeşler, AB’nin 2005 yılında süt ve süt ürünlerine ithalat engeli koyması üzerine Türkiye üretimi peynirlerini de ABD pazarında satmaya karar verdi. Peynirlerin pazarda büyük ilgi görmesi üzerine sadece üç ay gibi kısa bir sürede 3 milyon 500 bin dolarlık ihracat gerçekleştirildi.

Ceylanpınar’da 2 Milyon Dolar’lık Tesis Kurulacak
Ancak girişimcilerin asıl hedefi ABD pazarında en fazla tercih edilen peynir olan feta’yı Ceylanpınar’da üreterek pazardan önemli bir pay alabilmek. Amerika’da özellikle feta konusunda çok önemli bir pazar olduğunu söyleyen Hamdiağaoğulları Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Bilal Ulukaya, "Amerika’da koyun peyniri tüketen İtalyanlar, Yunanlılar ve Araplar var. Bizim Avrupa’ya gönderdiğimiz ürünler Türk’lerin tercih ettiği peynirlerdi. Bizim onları Amerika’da satma şansımız yok. Ancak orada tercih edilen pecorino romano ve feta peynirlerini Türkiye’de üretebilirsek çok önemli bir pazar kazanırız" diyor.

Dünya pazarlarında koyun sütünden imal edilmiş peynir talebinin her geçen gün arttığını ifade eden Ulukaya, sadece ABD’nin 68 bin ton koyun sütünden imal edilmiş spesiyal peynir ithal ettiği vurguluyor. Bunun sadece 15-20 bin tonluk kısmının Türkiye’de üretilmesi durumunda 1 milyar dolara yakın bir ihracat yapılacağını söyleyen Ulukaya, öncelikle Türkiye’de koyunculuğun geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Firma olarak Ceylanpınar’da feta ve pecorino romano adlı peynirleri üretebilecek know-how ve teknolojik donanıma sahip yaklaşık 2 milyon dolarlık bir bir peynir fabrikasının kurulması için gerekli fizibilite çalışmalarına başladıklarını söyleyen Ulukaya, bu ürünlerden her yıl 50 milyon dolarlık döviz girdisi sağlanabileceğini dile getiriyor. Ancak bunun için öncelikle koyunculuğun geliştirilmesi gerektiğine dikkat çeken Ulukaya, "Tarım Bakanlığı’na, üniversitelerimize ve peynir üreticilerimize önemli görevler düşüyor. Köylünün elindeki sürü ıslah edilmek sureti ile yüksek verimli kültür ırkları elde edilmeli" diyor.

1980’li yıllarda 40 milyon olan koyun varlığının son yıllarda 20 milyona kadar gerilediğini dile getiren Ulukaya, yurt dışında hayvancılığın gelişimi için atılan şu adımı örnek veriyor: "Sardunya Adası 1990’lara kadar İtalya’nın diğer şehirlerine yoğun göç veren az gelişmiş bir bölgeyken İtalyan hükümetinin aldığı teşvik tedbirleri sonucu koyunculuk ve buna bağlı olarak Agro-turizmin merkezi oldu ve tersine göç almaya başladı. 3 milyonluk koyun varlığı olan bu küçük adadan ABD ve Kandaya her yıl 30 bin ton Pecorino Romano adlı koyun peyniri ihracatı gerçekleştiriliyor. İtalya sadece bu bölgede imal ve ihraç edilen peynirlere kilogram başına 1 euro ihracat desteği sağlamaktadır ve pozitif ayrımcılık uygulanıyor. Aynı teşvik modeli Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgemiz için neden uygulanmasın?"

Kaynak: Referans Gazetesi

www.referansgazetesi.com