Babası memuriyet yerine girişimciliği tercih edince, Ömer Bacanak da sanayinin içinde buluvermiş kendini… Küçük yaşlardan itibaren elektronik aletlerle iç içe olmuş. Yeni şeyler icat etmenin, makineleri parçalara ayırıp farklı bir işlevle yeniden toparlamanın peşinden koşan Bacanak, 90’lı yıllarda bobinaj üretimi ile başladığı profesyonel iş hayatına, bugün birçok yenilikçi ürünle zenginleştirdiği şirketi Enelsa Endüstriyel Elektronik Sanayi ile devam ediyor. Tasarımından prototipine kadar, tüm aşamalarını bizzat gerçekleştirdiği havuz kontrol sistemleri Türkiye’de bir ilk… Su kontrolü alanında dünyada örneği olmayan yeni ürünlerle yurtdışına açılmayı hedefleyen Bacanak’ın Ar-Ge konusunda ise durmaya hiç niyeti yok…
Memur bir ailenin çocuğu olarak Kayseri’de dünyaya gelen Bacanak, öğrenimini de bu şehirde tamamlıyor. Babasının memuriyeti bırakıp kentin sanayi bölgesinde bir atölye açmasıyla amatör olarak iş hayatına adım atan Bacanak’ın hayatı, ailenin Antalya’ya taşınma kararı ile tamamen değişiyor. Askerden döndükten sonra, bir süre daha babası ile çalışmaya devam eden Bacanak, 1994’de bir arkadaşıyla “Antalya Elektronik Bobinaj Sanayi” adıyla ilk profesyonel girişimini hayata geçiriyor. Bu ilk girişimini ise şöyle anlatıyor: “Ortağımla birlikte sanayi bölgesinde 10 metrekarelik bir dükkan tuttuk. Bobinaj üretimi ve tamiri çıkış noktamız oldu. Daha sonra Bosch’un el aletlerinin yetkili servisi olduk. Diğer taraftan dozaj pompalarının tamirini de yapmaya başladık. Bir süre sonra tamirde kullandığımız yedek parçaları da kendimiz ürettik. O yıllarda yerli üretici olmadığı için, tamire gelen pompaların tamamı ithaldi… Ben bu işi daha ileri noktaya götürmemiz gerektiğini düşündüm. Pompaları Türkiye’de de üretebilirdik. Vakit kaybetmeden üretim için gerekli olan kalıpların tasarımına başladık. Yaklaşık 2 yıl süren uğraşın ardından, 1996’da Türkiye’nin ilk yerli dozaj pompalarının üretimine başladık.”
İlk Yerli Havuz Kontrol Sistemi
Bacanak’ın ürettiği dozaj pompaları, pazarda ilgiyle karşılanıyor. Bu sırada, ürünün ağırlıklı olarak, havuz kimyasallarının uygun dozlarla suya atılması amacıyla kullanıldığını görüyor. Ancak dozajlama yöntemi ile su her zaman istenilen değere ulaşmayabiliyor, çeşitli etkilerle suyun kalitesi bozulabiliyor. Bunu anlamak içinse ölçüm yapılması gerekiyor. Tüm bunları düşünerek, havuzlardaki suyun değerlerini her an kontrol edebilecek ve dozaj pompalarını bu değerlere göre yönetebilecek bir sistemi planlamaya başlıyor. Yaptığı araştırmalarda, bu projeye benzer bazı sistemlerle karşılaşıyor. Ancak o ithal edip ticaretini yapmak yerine zor olanı tercih ediyor: Üretim! Kafasında şekillendirdiği ürünü önce kağıda döküyor. Daha sonra parçaları tek tek bir araya getiriyor. Uykusuz geçen birkaç gecenin ardından, 1998’de Türkiye’nin ilk havuz kontrol sisteminin prototipi ortaya çıkıyor.
Su kontrolü ilk bakışta pek anlamlı gelmeyebilir. Ancak yüzme havuzlarının sağlığımızı tehdit etmemesi için, düzenli olarak, bazı kimyasal maddelerle kontrol altında tutulması gerekiyor. Enelsa tarafından geliştirilen havuz kontrol sistemleri de bu noktada devreye giriyor. Sistemin işleyişini Bacanak’tan dinliyoruz: “Tüm yüzme havuzlarında belli oranlarda kimyasal kullanıyor. Hijyen sağlayabilmek için, su klorla dezenfekte ediliyor ve özel bir asitle de sertliği dengeleniyor. Ürettiğimiz sistemler havuz suyunu otomatik olarak analiz ediyor. Sonuca bağlı olarak, gerekli miktarda klor veriyor. Aynı zamanda asit vererek hem suyun yumuşaklığını ayarlıyor, hem de dezenfeksiyon etkisini sabit tutuyor. Siz hiçbir şeye karışmıyorsunuz. Bu açıdan, kontrol sistemleri yüzme havuzları için olmazsa olmazlardandır. Zira kimyasalın doğru oranda bulunmaması sağlık sorunlarına yol açabilir. Türkiye’de mevcut sistemler ithal ve çok pahalı oldukları için, ne yazık ki birçok havuzda elle yapılıyor. Bu da çok sağlıklı bir yöntem değil. Dolayısıyla bu sistemle önemli bir boşluğu doldurduğumuzu düşünüyorum.”
İşler Büyüyor
Ürün portföyü geliştikçe iş hacmi de artmaya başlıyor. Öyle ki artık o küçük dükkana sığmak mümkün olmuyor. 2000 yılında yine sanayi bölgesinde daha büyük bir ofis ve atölyeye taşınıyorlar. Bu arada Bacanak, hem dozaj pompalarının hem de havuz kontrol sisteminin faydalı ürün patenlerini de alıyor. Diğer taraftan bu sistemlerin satışını etkin bir şekilde gerçekleştirebilmek için Türkiye çapında bayi ağı oluşturulmasına yönelik çalışmalar da başlıyor. Satış ve pazarlamada ilk etapta içinde bulundukları bölgenin avantajını kullandıklarını ifade eden Bacanak, Antalya’da otellerle birlikte birçok yüzme havuzuna sistem sağladıklarını söylüyor. Ancak işin başlarda pek de kolay olmadığını da vurguluyor: “Bu ürünü geliştirirken, karşımızda büyük bir pazar olduğunu biliyorduk. Ancak daha önce hiç uygulanmadığı için, insanlar başlangıçta çok gerekli bulmadı. Çünkü kontrol sistemleri ithaldi ve astronomik rakamlarla satılıyordu. Ama yılmadık, tekrar tekrar ürünün gerekliliğini, sağlayacağı faydaları anlattık… Bugün belli bir seviyeye ulaştık. Şimdi havuz yaptıran bir kişi mutlaka kontrol sistemi olsun istiyor. Ürünü kendisi talep ediyor.”
Antalya’nın ardından, bayi ağı Marmara Bölgesi ve diğer illerdeki otel ve kişisel havuzlara satış yapabilmek için genişletiliyor. Kısa sürede Türkiye genelinde 300 bayiye ulaşan şirket, markalaşma sürecini de başlatıyor. Bacanak, bu aşamada ilk adımlarının, Antalya Elektronik Bobinaj Sanayi adı altında yürüttükleri faaliyetleri, 2004 yılında “Enelsa Endüstriyel Elektronik” adıyla kurdukları yeni şirkete taşımak olduğunu belirtiyor ve ekliyor: “Şirket ismimiz, artık yaptığımız işi yansıtmıyordu. Bu nedenle isim değişikliğine gittik. Bunun yanında endüstriyel elektronik alanındaki ürün, tasarım ve fikirlerimizi daha etkin ve verimli hale getirip, geliştirebilmek için de bir değişime ihtiyacımız vardı.” Daha sonraki adımda ise hem dozaj pompaları, hem de havuz kontrol sistemleri “AnTech” markası adı altında tescil ediliyor.
Krizde Yeni Yatırım
Bacanak, ürün çeşitliğinin ve üretim kapasitesinin artmasından hareketle Enelsa’nın artık bir atölyeden çıkarak fabrikaya dönüşmesi gerektiğini düşünüyor ve 2008 yılında Antalya Yeni Sanayi Bölgesi’nde bir fabrika yatırımına başlanıyor. Toplam 1.000 metrekare kapalı alana sahip fabrika, 2009’un Mart ayında tamamlanıyor. Krize yatırım döneminde yakalanmalarına rağmen hiç hız kesmediklerini belirten Bacanak şöyle devam ediyor: “Üretim kapasitemizi artırmamız gerekiyordu. Bu nedenle yatırıma ara vermedik. Bunun yanında ürün geliştirme ve iyileştirme çalışmalarımıza ağırlık verdik. Bugüne kadar Enelsa’yı büyüten en önemli gücün Ar-Ge olduğunu düşünüyorum. Dolayısıyla Ar-Ge her zaman önceliğimiz olarak kalacak.”
Yeni fabrika ile birlikte yeni yaklaşımlar da ortaya çıkıyor. Örneğin üretimde kullanılan parçaların neredeyse tamamı, artık fabrikada üretiliyor. Yani elektrik devrelerinden, plastik parçalara kadar yarı mamül üretimi gerçekleştiriliyor. Bacanak, sektörde pek rastlanmayan bu durumu Ar-Ge şirketi olmalarına bağlıyor. Plastik enjeksiyonda kullanılan kalıplar bile Enelsa’nın kendi bünyesinde hazırlanıyor: “Bir yandan ürün revizyonlarını gerçekleştirirken, diğer taraftan Ar-Ge ekibimizle yoğun bir çalışma yürütüyoruz. 2010’da yan ürünlerle çeşitliliğimizi artıracağız. Kalıphanemizin olması bize büyük bir avantaj sağlayacak. Tarım sektöründe kullanılan sirkülasyon pompaları ve sulamada kullanılan filtrasyon sistemleri üzerine ürün geliştirme çalışmaları yürütüyoruz. Yine endüstriyel bulaşık makinelerinde kullanılan ve deterjan ile parlatıcının dozunu ayarlayan peristaltik dozaj pompalarımızın tasarımını tamamladık ve üretime geçiyoruz. Tüm bu çalışmalarda, üretimin A-‘dan Z’ye tek merkezde olması bize esneklik ve verimlilik sağlıyor.”
7/24 Ücretsiz Servis
Grubun Ar-Ge yaklaşımı şirketin servis hizmetlerine de yansıyor. 7 gün 24 saat telefonla teknik destek verebildiklerini belirten Bacanak, bayilerin servise gelen parçaların kontrolünü yapabilmeleri için de bir eternet sistemi oluşturduklarını ifade ediyor. Servis için ise işçilik ücreti alınmıyor. Bunun yanında çok kapsamlı olarak hazırlanan teknik dokümanlar sayesinde basit sistem arızalarını ürün sahiplerinin bile giderebildiklerini belirten Bacanak, müşteri memnuniyetinin bir şirketin temel taşlarından bir olduğunu, bu nedenle servis ve bakıma çok önem verdiklerini söylüyor.
Havuz Işıklandırmasında Yenilikçi Çözüm
Enelsa’nın havuzlar için geliştirdiği bir başka yenilik ise hem dekoratif hem de ekonomik… Havuz içi aydınlatma amaçlı led (düşük enerjili bir çeşit ampul) armatürler de üreten şirket, bu alanda da hayli iddialı… Bacanak, havuzlarda aydınlatma için kullanılan sistemlerdeki ampullerin değişiminin oldukça zor olduğunu belirterek, led aydınlatma ile kullanım kolaylığı sunduklarını belirtiyor: “Bu ampuller diğer çözümlere göre daha uzun ömürlü. Aynı zamanda bozulduğu veya patladığı zaman, hemen değiştirilebiliyor. Düşük enerji sarfiyatları ile oldukça ekonomik… Değişik renklerde aydınlatma yapabilme imkanı ile dekoratif bir görüntün de sağlıyor.”
Yurtdışına Açılacak
Enelsa için 2009, yatırım ve kriz nedeniyle çok verimli bir yıl olmamış. Ancak Bacanak 2010 yılının dönüm noktası olacağını söylüyor. Bugüne kadar bayiler aracılığıyla dolaylı olarak gerçekleştirilen ihracatı, 2010 itibariyle kendi bünyelerinde yapmaya başlayacaklarını belirtiyor: “Bayilerimiz kanalı ile Azerbaycan, Moskova, Moldova, Romanya, İran, Mısır, Tayvan’a dolaylı olarak ihracat gerçekleştiriyoruz. Bu yıl yurtdışında 2 önemli fuara katılacağız. Bu fuarlarda doğrudan ihracat için ilk bağlantılarımızı yapmayı hedefliyoruz. İhracat için, altyapımızı tamamen eksiksiz bir hale getirebilmeyi bekledik. Ürünlerimiz testlerin hepsinden başarı ile geçti. Kalite belgelerimizi tamamladık. Dolayısıyla önümüzün açık olduğunu düşünüyorum.”
Kaynak: KobiFinans Dergisi 25. Sayı
www.kobifinans.com.tr/dergi
|
