Türkiye’nin ihracat ve istihdam imkanları yüksek sektörlerinden biri olan ayakkabı sektörü, çoğunlukla işgücüne dayalı küçük işletmelerden oluşuyor. Yakın tarihe kadar, nesillerden birbirine aktarılan bir zanaat olarak sürdürülen ve 1950 yılından itibaren küçük sanayi görünümü kazanan sektör, 1970’lerde sanayileşme sürecine girdi. 1980’den itibaren başlatılan makine parkı yatırımları hız kazandı ve sektörün yaklaşık yüzde 15’inin sanayileşmesi tamamlandı.
Halihazırda, işletmelerin yüzde 15’i tamamen makineleşmiş, yüzde 70’i yarı makineleşmiş ve yüzde 15’i hiç makineleşmemiş durumda. İstihdamın ise 6’sı sanayileşmiş, yüzde 94’ü ise sanayileşmemiş işletmelerde çalıştığı tahmin ediliyor. Sektördeki işletmelerde, kalite ve optimum kapasite açısından olumlu gelişmeler yaşanırken, küçük işletme yapısının olumsuz etkileri etkisini sürdürüyor. Sektördeki yıllık üretim kapasitesi ise 220 milyon çift civarında.
Sektörün üretimine bakıldığında, üretimin 2000 yılında 161 milyon çift iken, 2001 yılında 155 milyon çifte düştüğü görülüyor. 2002 yılında ise 186 milyon çift ayakkabı üretilmiş. Üretimin yaklaşık yüzde 25’ini deri ayakkabılar oluşturuyor.
Üretilen ayakkabı çeşitleri arasında, son yıllarda plastik ve terlik ayakkabı üretiminde daha hızlı bir artış olmasına karşın, bu artış resmi kayıtlarda gözükmüyor. Sektörde son yıllarda askeri ayakkabılar, botlar ve iş ayakkabıları üretiminde de hızlı bir gelişme göze çarpıyor. Kaynaklarda, sektörle ilgili, sonraki yıllara yönelik yeni bir bilgi akışına ise rastlanmıyor.
Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) verilerinden yararlanılarak hazırlanmıştır.
www.dtm.gov.tr
|
