Türkiye’de kişi başına yılda 2,5 çift terlik satılıyor. Bu rakam Suudi Arabistan gibi sıcak ülkelerde 10, ABD'de 11, Avrupa'da ise 7 çift. Yani Türkiye, bu üründe büyük bir potansiyele sahip. Buna karşılık son dönemlerde terlik üreticisi şirketlerin ağırlığı yavaş yavaş ayakkabıya vermeye başladığı dikkat çekiyor. Bunun nedeni ise ithalatın ve merdiven altı üretimin piyasaya hakim olması. Öyle ki iç piyasada satılan her 4 terlikten yalnızca 1’i yerli şirketler tarafından üretiliyor.
Muya Terlik Yönetim Kurulu Başkanı Özkan Acar, 5-6 yıl öncesine kadar günde 100.000 çift terlik ürettiklerini, Uzakdoğu'dan ithalatın artmasıyla bu sayıyı 20.000’lere kadar düşürdüklerini belirtiyor: “Ekonomik kriz ve Çin devreye girince rekabet edemedik. ABD, Suudi Arabistan, Almanya ve Fransa’da pazarlama ofislerimiz vardı. Hepsini kapattık. Şu anda yalnızca Almanya ofisimiz duruyor.” Acar, piyasada ucuz fiyattan satılan terliklerin toplama suni deriden üretildiğini ve sağlığa uygun olmadığını da vurguluyor.
Muya’nın Ayakkabıları
Muya, İstanbul Gürpınar'da bulunan terlik fabrikasının bir bölümünü ayakkabı üretimine ayırmış. Önce Yellow Road markasıyla iş güvenliği ayakkabısı üretmeye başlamış. Ardından da Best Walk markasıyla her yaşa ve her kesime yönelik “casual” ve “comfort” tarzı ayakkabı üretimine. Muya, halen günde 8.000 çift ayakkabı üretebilecek kapasiteye sahip. Ancak piyasada henüz yeni olduğu için henüz bu kapasitenin tamamını kullanamıyor.
Ayakkabı üretimine girerek kendisine yeni bir pazar yaratan Muya, terlikte de katma değeri daha yüksek ürünler üreterek kalıcı olmayı düşünüyor. Nitekim bu doğrultuda ikinci terlik markası Felina’yı çıkarmış. Muya pazardaki yerini sağlama almak amacıyla bir yandan da perakende mağazalar açıyor. Halen 11 Muya mağazası bulunuyor. Yakında 3 mağaza daha açılacak.
Muya'nın Rusya'da da bir terlik üretim tesisi var. Moskova yakınlarındaki bu tesis, Rusya pazarında güçlü olmak amacıyla 2000’de kurulmuş. Acar, Rusya'da bilinen bir marka olmalarına rağmen Uzakdoğu'nun ucuz ürünleriyle rekabet edemedikleri için sıkıntı yaşadıklarını vurguluyor.
Ceyo 50.000 Çiftle Başladı
Ceyo, 1964 yılından bu yana terlik piyasasında. Yıllık üretim kapasitesi 3 milyon çift. Terlik ve sandalet üreticisi olarak bilinen Ceyo da son dönemlerde piyasaya çıkardığı ayakkabılarıyla dikkat çekiyor.
Gerçi şirket, az sayıda da olsa daha önce ortopedik ayakkabı üretiyordu. Ceyo Genel Müdür Yardımcısı Naki Kolsuz, ayakkabı üretimine terlik ve sandalet müşterilerinin talebi üzerine başladıklarını söylüyor. Ardından da bu alandaki hedefleri şöyle anlatıyor: "Bu piyasanın yeni bir oyuncusuyuz. Yılda 50.000 çift ayakkabı üretebiliyoruz. Yani şu anda butik çalışıyoruz. İleriki yıllarda bu kapasiteyi artırabiliriz. Ancak uzmanlık alanımız terlik ve sandalet. Zaten ayakkabıya girmemizin bir nedeni de terlik ve sandalet müşterilerimizin talebiydi. Ayakkabı üretim kapasitesini artırıp artırmayacağımız piyasa şartlarına bağlı. Bu üründe de kendimizi geliştirmek için Ar-Ge yatırımı yapıyoruz. Her şey yolunda giderse neden olmasın."
Yurtdışında ise Ceyo ürünlerini satan 245 satış noktası bulunuyor. Yine yurtdışında yalnızca Ceyo markalı ürünlerin satıldığı 13 mağaza var. Bunların 5’i Lübnan ve Suriye'de. Yakında bölgedeki 6'ncı mağaza açılacak. Mısır, Gürcistan ve Suudi Arabistan'da mağazası bulunan Ceyo'nun ürünleri, Portekiz'de ise eczanelerde satılıyor. Almanya, Hollanda, Yunanistan, Azerbaycan, Irak gibi birçok ülkeye ise doğrudan ihracat yoluyla ulaşılıyor. Naki Kolsuz, İngiltere'de yaklaşık 80 mağazası bulunan Pavers aracılığıyla bu ülkeye de ihracata başladıklarını belirtiyor.
Gezer’in Hedefi 10 Milyon Çift
Terlikçi Gezer ise, ayakkabı üretimine 2005'te başladı. Şirketin geçen yıl 55 milyon çifti bulan üretiminin 6,5 milyon çiftini ayakkabı oluşturdu. Bu yılki hedef 10 milyon çifte ulaşmak. Gezer, 2010'da 51 milyon çift de terlik üretmeyi planlıyor.
Gezer Ayakkabı Deri Sanayi Genel Müdürü Faruk Özalp, müşteri talepleri doğrultusunda ayakkabıda boşluk gördüklerini ve bu alanda da üretime karar verdiklerini belirtiyor. Özalp; "Gerek ürün gamı gerekse üretim adedini her geçen gün artırıyoruz. Bu alana okul ayakkabısıyla başlamıştık. Şimdi ise geniş bir ürün yelpazemiz var" diyor.
Polaris de Ayakkabıya Yöneldi
Terlikle başlayıp ayakkabıya yönelen şirketlerden biri de Polaris. Piyasaya girdiği 1999’da 600.000 çift terlik satan şirket, geçen yıl 1 milyon çifte ulaşmış. Polaris Pazarlama Genel Müdür Yardımcısı Reşat Şentürk, bunun yüzde 70’ini kendi bünyelerinde ürettiklerini, kalanı ise ithal ettiklerini belirtiyor.
Polaris ayakkabı pazarında da iddialı. 2004'ten bu yana bot, çizme, casual ve spor ayakkabı üretiyor. Ayakkabıda Polaris'ın yanı sıra Halley, Carmen's ve Forrester markalarına sahip.
Önde gelen terlik markalarından Twigy'nin ise üretimi yok. Şirket kuruluşundan bu yana, ayakkabı dahil ürünlerinin tümünü ithal ediyor.
Kaynak: Bu yazı, www.kobifinans.com.tr için, Para Dergisi’nden derlenmiştir.
www.paradergi.com.tr
|
