Türkiye gibi gelişmekte olan ülkeler kategorisinde yer alan ve yazılım sektöründe “3I” olarak anılan İrlanda, İsrail ve Hindistan (Ireland, Israel, India), söz konusu alanda başarılı modeller yarattı. Buradaki en önemli faktörün ise yazılımın stratejik sektör olarak belirlenmesi ve devlet teşvikleriyle desteklenmesi olduğu görülüyor. Peki Türkiye’de böyle başarılı bir model oluşturabilir mi?
Bilişim sektörünün yalnızca yüzde 11’lik kısmına sahip olan yazılım sektörü, şu anda çoğu destek ve teşvikten yararlanamıyor. 5746 sayılı Ar-Ge Kanunu’nda 50 tane Ar-Ge personeli olması koşulu aranıyor.
Yazılım sektöründe faaliyet gösteren 1.600 şirket bulunuyor ve bunların yüzde 87,2’si KOBİ ölçeğinde. Yani yüzde 51’inin 10’dan az çalışanı var. Dolayısıyla bu kanundan, yazılım şirketlerinin çoğu KOBİ yapısında olduğu için yararlanamıyor. Dolayısıyla sektör için ilk hedef, Elektronik Haberleşme Kanunu (EHK) uyarınca hazırlanan yönetmeliğin, yazılımı da içermesi ve gerekli düzenlemelerin yapılması.
Öte yandan Türkiye’de 30 tane teknopark var ama bundan yazılım şirketlerinin yalnızca yüzde 35’i yararlanabiliyor. Bu nedenle yasada, teknoparkların dışında yalnızca yazılım şirketlerine ilişkin teknopark teşvikleri içeren maddeler olması yönünde çalışmalar da yapılıyor.
Diğer Ülke Örnekleri
Bu sorunların giderilmesi noktasında ise, diğer ülke örneklerinden geliştirilecek bir model öneriliyor. Başarılı örnekler içinde, Türkiye benzeri olarak ise İrlanda gösteriliyor. İrlanda’da da yazılım şirketlerinin çoğu KOBİ ölçeğinde. Bu ülke, 1986’da yazılımı stratejik sektör olarak belirledi ve devletin desteğiyle yazılım üreterek, katma değer yaratarak istihdamı da artırdı.
İrlanda, yazılımı stratejik sektör olarak belirledikten sonra, işsizlik 1986’da yüzde 17 iken, bu rakam 2001’de yüzde 4,3’e düştü. Aynı şekilde İsrail’de de istihdam, son 10 yılda yüzde 65 artmış durumda. Dolayısıyla sektörün daha fazla istihdama, Ar-Ge’ye ve ihracata ihtiyacı olduğu vurgulanıyor.
Bu ülkeler 10-20 yıllık bir süreçte bu seviyeye geldiler; ancak gerekli destek ve teşvikler verilirse, 5-7 yılda Türkiye’nin de benzer seviyeye geleceği düşünülüyor. Yazılım Sanayicileri Derneği (YASAD) Başkanı Gülara Tırpançeker, bu konuda; "Çünkü yazılım üretme konusunda çok ilerideyiz ama şirketlerin sermaye yetersizliği sorunu var. Bunun çözülmesi halinde, şimdiki sektör rakamları ikiye katlanır. İsrail, Hindistan ve İrlanda gibi örnekler çok başarılı; ama Malezya, Ukrayna, Mısır ve Rusya gibi ülkeler de devlet desteğiyle çok çabuk ilerlemeye başladılar, dolayısıyla Türkiye de bunlar arasına girebilir" diyor.
Kaynak: Bu yazı, www.kobifinans.com.tr için, Ekonomist Dergisi’nden derlenmiştir.
www.ekonomist.com.tr
|
