|
Güney Afrika Gümrük Birliği (SACU)
Güney Afrika Gümrük Birliği (SACU), 11 Aralık 1969 tarihinde Güney Afrika, Botsvana, Lesotho, Namibya ve Svaziland arasında imzalanan gümrük birliği anlaşması ile oluşturulmuş ve 1 Mart 1970 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Tarihi 1910 yılına kadar dayanan ve dünyadaki en eski gümrük birliği olan SACU, 2002 yılında akdedilen ve 1 Temmuz 2004 tarihinde yürürlüğe giren yeni SACU Anlaşmasıyla önemli değişikliklere uğramıştır. Yeni SACU anlaşmasıyla birlikte, SACU'nun yapısı daha demokratik hale getirilmiş ve Güney Afrika'nın idari kararlardaki yetkilerinde kısıtlamalara gidilmiştir.
SACU Anlaşması uyarınca kurulan Bakanlar Konseyi, örgütün karar alma organı konumundadır. SACU'nun sekretaryası Windhoek, Namibya'da bulunmaktadır.
Güney Afrika ekonomisi SACU ülkeleri içinde en güçlü ekonomi olup, SACU'nun toplam GSYİH'sının yaklaşık %90'ını Güney Afrika ekonomisi teşkil etmektedir. Botsvana haricindeki diğer SACU üyeleri aynı zamanda Ortak Para Bölgesi üyesidir.
Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC)
1980 yılında kurulan Güney Afrika Kalkınma Topluluğuna, Güney Afrika 1994 yılında üye olmuştur. Güney Afrika Kalkınma Topluluğunun diğer üyeleri Angola, Botsvana, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Lesotho, Madagaskar, Malavi, Mauritius, Mozambik, Namibya, Svaziland, Tanzanya, Zambiya, Zimbabve'dir. SADC'nin sekretaryası Gaborone, Botsvana'dadır.
SADC kapsamında, üye ülkeler arasında belirli bir takvim süresi içerisinde tarifeler ve tarife dışı engellerin kaldırılması, gümrük birliği tesis edilmesi ve en nihayetinde 2016 yılına kadar ortak para birimine geçilmesi amaçlanmaktadır. Bu hedeflere paralel olarak Güney Afrika, SADC ülkelerinden yapılan ithalatta gümrük vergilerini büyük oranda kaldırmış bulunmaktadır.
Serbest Ticaret Anlaşmaları ve Tercihli Ticaret Anlaşmaları
Avrupa Birliği
Güney Afrika ile Avrupa Birliği arasında 11 Ekim 1999 tarihinde imzalanan ve 2000 yılında uygulamaya giren Ticaret, Kalkınma ve İşbirliği Anlaşması uyarınca, Güney Afrika, 12 yıllık süre zarfında AB'nin Güney Afrika'ya ihracatının yaklaşık %85'ini kapsayan ürünlerde tarifeleri geçiş süresi sonrasında kaldıracak ya da azaltacak, buna mukabil AB ise 10 yıllık süre zarfında Güney Afrika'nın AB'ye ihracatının %95'ini kapsayan ürünlerde tarifeleri kaldıracak veya azaltacaktır. Güney Afrika ile AB arasındaki söz konusu anlaşma belli tarım ürünlerini kapsamamaktadır.
Öte yandan, Güney Afrika ve Avrupa Birliği, 2005 yılı Kasım ayında Ticaret, Kalkınma ve İşbirliği Anlaşmasının bir parçası olarak otomotiv ticaretine ilişkin programı tamamlamışlardır. Buna göre, Avrupa Birliği, Güney Afrika'nın otomotiv sektöründe AB'den ithalatında tüm gümrük vergilerini 2010 yılına kadar kaldıracak, buna mukabil Güney Afrika ise otomotiv sektörü ithalatında AB ülkelerine uyguladığı gümrük vergilerini 2012 yılına kadar %25'den %18'e indirecektir. Öte yandan, Güney Afrika ve AB, 2006 yılı Kasım ayında, belirli tarife kategorilerinde yer alan otomotiv ürünleri için ekstra tarife indirimlerine gidilmesi konusunda mutabakata varmışlardır.
EFTA
EFTA (the European Free Trade Association) ülkeleri - İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve İsviçre- ile Güney Afrika Gümrük Birliği (SACU) arasında 1 Temmuz 2006 tarihinde imzalanan Serbest Ticaret Anlaşması (STA) 5 Mayıs 2008 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Müzakerelerine 2003 yılında başlanan ve 2005 yılı Ağustos ayında sonuçlandırılan, EFTA'nın başka bir ticaret bloğu ile tamamladığı ilk STA olma özelliğini taşıyan söz konusu Anlaşma uyarınca EFTA ülkeleri SACU ülkelerine tüm ürünlerde serbest ticaret imkanı tanıyacak, buna mukabil SACU ise EFTA ülkelerine yönelik tarifelerini tedricen indirecektir.
İkili Anlaşmalar
Güney Afrika'nın Malavi, Mozambik ve Zimbabve ile ikili ticaret anlaşması bulunmaktadır.
Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi
Genelleştirilmiş tercihler sistemi kapsamında, Türkiye'nin de dahil olduğu yaklaşık 30 ülke Güney Afrika'ya karşılıksız olarak tarife indirimleri uygulamaktadır.
AGOA
Afrika Büyüme ve Fırsatlar Yasası (AGOA - the African Growth and Opportunity Act) uyarınca Güney Afrika, ABD'ye tercihli ticaret imkanına sahiptir.
Kaynak : www.musavirlikler.gov.tr
|
