Afrika Birliği Afrika kıtasında yoksullukla mücadele için zaman içerisinde çeşitli fikirler ve projeler ortaya atılmış ve hayata geçirilmiştir. Afrika Birliği Organizasyonu kıta ülkelerini bir çatı altında toplayarak toplu hareket edebilmeyi hedeflemiş ve 2002 yılında G. Afrika’nın Durban kentinde biraraya gelen ülke yöneticilerinin ortak kararıyla “Afrika Birliği”ne dönüşmüştür. Merkezi Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da olan Afrika Birliği’nin hedefleri Avrupa Birliği’ne benzer bir yapıda uzun vadede ortak bir parlamento, Merkez Bankası, para birimi, Adalet Divanı ve Yatırım Bankası gibi kurumlar oluşturarak siyasi bütünleşmeye doğru yol almaktır. Ancak üye devletlerin yönetim eksiklikleri ve çeşitli sorunları nedeniyle Afrika Birliği planları bugüne kadar umut verememiştir.
NEPAD Afrika’nın Gelişimi için Yeni Ortaklık (NEPAD), Afrika Birliği Organizasyonu (OAU) tarafından 2001 yılında G. Afrika, Cezayir, Mısır, Nijerya ve Senegal ülkelerine verilmiş bir sosyo-ekonomik çerçeve arayışı programıdır. Yoksullukla mücadele, Afrika ülkelerine sürdürülebilir bir büyüme ekseni kazandırma, küreselleşme sürecinde kıtayı ekonomik olarak güçlendirme ve kadın haklarını öne çıkarma NEPAD’ın temel amaçlarıdır.
SACU Güney Afrika Gümrük Birliği (SACU) Botswana, Lesotho, Namibya, Svaziland ve G. Afrika ülkelerini kapsayan ve 1910 yılından beri varlığını sürdüren dünyanın en eski bölgesel ekonomik bütünleşmelerinden biridir. G. Afrika’nın lider rolü üstlendiği SACU’da üyeler arasında ticaretin serbestleşmesi ve ortak bir gümrük politikası belirlenmesi esastır. SACU’da üye ülkelerin gümrük vergilerinden elde edilen gelirlerini belirli bir formüle göre aralarında bölüşmesi gibi özgün bir yöntem izlenmektedir.
SADC Güney Afrika ayrıca “Güney Afrika Kalkınma Topluluğu”nun (SADC) 14 üyesinden biridir. SADC, bölgesel ekonomik kalkınma, bölgedeki yaşam standartlarının iyileştirilmesi, yoksulluğun azaltılması, ekonomik büyümenin sağlanması, bölgede ortak politik değerler ve kurumlar oluşturulması, özgürlük, sosyal adalet, barış ve güvenlik gibi kavramların öne çıkarılması amacıyla kurulmuştur. Bölgesel ve ülkesel ekonomi stratejileri arasında örtüşme sağlamak, iş verimliliği ve bölgesel kaynakların doğru kullanımı, doğal kaynakların etkin kullanımı, bölge halkları arasında arasında tarihsel, sosyal ve kültürel bağların güçlendirilmesi Topluluk’un diğer amaçları arasındadır. G. Afrika SADC bünyesinde yatırım ve finansmandan sorumlu üyedir. Eylül 2000’de SADC Serbest Ticaret Anlaşması yürürlüğe girmiş ve 180 milyonluk bir pazar oluşturmuştur.
Uluslararası Kuruluşlara Üyelikler G. Afrika, 1945 yılında Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Birleşmiş Milletler üyesi olmuş; 1994 seçimleriyle fiilen demokrasiye adım attıktan sonra da uluslararası topluluk tarafından daha geniş kabul görmüştür. Ülke, 1995 yılı başında Dünya Ticaret Örgütü’ne üye olmuştur. Ayrıca 1910 yılında Commonwealth Uluslar Topluluğu’na dahil olmuş, 1961 yılında cumhuriyetin ilanıyla kural gereği bu topluluktan ayrılmış, 1994 yılında ise tekrar üye olmuştur.
Asya Ülkeleri ile İlişkiler Devlet Başkanı Thabo Mbeki’nin Asya ve Ortadoğu ülkeleri ile ilişkilere özel bir önem verdiği bilinmektedir. 2005 yılı Nisan’ında yürürlüğe konulan Asya - Afrika Stratejik Ortaklık girişiminde oynadığı aktif rol ve Kasım ayında Pekin’de yapılan Çin - Afrika İşbirliği Konferansı’na katılımı bu önemi gözler önüne sermektedir.
Kaynak: www.deik.org.tr
|
