|
Sorunlar
Güney Afrika'nın uygulamakta olduğu gümrük tarifeleri incelendiğinde, ülkemizin genel ihracatında en önemli kalemleri teşkil eden ve Güney Afrika'ya ihraç potansiyeli bulunan otomotiv sanayi ürünleri, tekstil ve hazır giyim gibi sektörlerin Güney Afrika tarafından hassas sektörler olarak görüldüğü ve uygulanan gümrük vergilerinin %30 ve %40'lara kadar çıktığı görülmektedir. Bu çerçevede, Güney Afrika'ya yönelik ihracatımız son yıllarda önemli bir artış trendine girmesine rağmen, yüksek gümrük vergileri en önemli sorunlardan birini teşkil etmektedir.
Güney Afrika'nın, 1999 yılında Avrupa Birliği ile imzalamış olduğu Ticaret,Kalkınma ve İşbirliği Anlaşması uyarınca, belirlenen takvim uyarınca AB ve Güney Afrika arasında tarifelerin tedricen indirilmesi ve bir serbest ticaret alanı yaratılması hedeflenmektedir.
Öte yandan, Türkiye'nin AB ile olan Gümrük Birliğinin getirdiği yükümlülükler çerçevesinde, AB'nin üçüncü ülkelere yönelik tercihli ve otonom rejimlerine uyum sağlanması kapsamında, Güney Afrika'nın da dahil olduğu SACU ile ülkemiz arasında bir Serbest Ticaret Anlaşması imzalanması amacıyla müzakerelere başlanması yönündeki girişimlere devam edilmektedir.
Firmalarımızın, genel olarak Afrika'nın güneyinde yer alan ülkelere ve Güney Afrika Cumhuriyeti'ne olan ilgisi, son yıllarda artış göstermekle birlikte genelde düşük düzeydedir. 2003 yılı Mart ayı itibariyle Türk Hava Yollarının İstanbul Johannesburg bağlantılı Cape Town seferlerinin kaldırılmasıyla birlikte Türkiye'den gelen iş adamlarımızın sayısında azalma gözlenmiştir. THY'nin Güney Afrika Cumhuriyetine olan seferleri sadece bu ülke için değil, aynı zamanda diğer orta ve güney Afrika ülkeleri için de önemli bir ulaşım alternatifi olmuştur. Türkiye ve yakın çevresinden bu bölgeye yapılan turistik ve iş ziyaretlerinde THY tercih edilen hava yolları arasında ilk sırada yer almıştır. THY'nin bu hattı kapatması kargo taşımacılığında da maliyetleri yükseltmiş, az olmakla birlikte var olan bavul ticaretini de olumsuz etkilemiştir.
Öte yandan, Türk Hava Yolları'nın 2007 yılı Eylül ayından itibaren yeniden İstanbul-Johannesburg seferlerine başlaması planlanmaktadır.
Yabancı yatırımcılar için elverişli bir yatırım ortamı bulunan Güney Afrika'da yaşanan güvenlik sorunu yabancı yatırımların önündeki en engellerden birini teşkil etmektedir.
Güney Afrika'da suç oranları oldukça yüksektir. Ülkede silahlı soygun, hırsızlık ve araba kaçırma gibi suçlar son derece yaygın olup, bu olaylarda şiddet unsuru ağırlıklı olarak yer almakta, olaylar kurbanların ölümleri ve/veya yaralanmalarıyla sonuçlanabilmektedir. Şehir merkezlerinin, özellikle Johannesburg merkezinin yaşanan adi suç vakaları nedeniyle güvenlikli olduğunu söylemek güçtür.
Güney Afrika'da uygulanan kambiyo kontrolü, kalifiye insan gücü eksikliği, rüşvet ve suç, yetersiz bürokrasi bu ülkeye yönelik ticaret ve yatırım faaliyetlerinde karşılaşılan diğer sorunlardır.
Görüş ve Öneriler
Afrika kıtasındaki en güçlü ekonomiye sahip olan Güney Afrika Cumhuriyeti'nde gelişmiş ve modern bir ekonomi ile azgelişmiş bir ekonomi yan yana yaşamaktadır. Güney Afrika'da finansal, ticari ve sınai standartlar ve gümrükler Amerika, Avrupa ve diğer gelişmiş ülkelerinkiyle aynı düzeydedir. Zengin doğal kaynakları, çok iyi altyapısı ve gelişmiş bir finans sektörü ile Güney Afrika, sahra altı Afrika ülkelerine ihracat ve yatırım için bir dağıtım merkezi ve giriş kapısı niteliğindedir. Madencilik, imalat ve perakendecilik sektörleri Avrupa, Amerika ve Asya'dakilerle karşılaştırılabilecek düzeydedir.
Öte yandan, Güney Afrika ekonomisi aynı zamanda işsizlik, fakirlik, büyük gelir dağılımı dengesizliği, AIDS ve yüksek suç oranı ve bunların sonucunda da yatırım eksikliği ve beyin göçü gibi sorunlarla da karşı karşıyadır. Hükümetin uygulamakta olduğu siyahları ekonomik olarak güçlendirme politikalarına rağmen, siyah ırka ait orta sınıfın yeterince gelişme kaydedemediği görülmektedir. Nitekim, toplam 47,3 milyon nüfusa sahip Güney Afrika'da yaşayan 37,6 milyon (nüfusun %80'i) siyah Afrikalının sadece yaklaşık 370 binin aylık geliri 1.000 ABD Dolarının üzerindedir.
Gelişmiş bir örgütlenme yapısına sahip, gerekli dağıtım mekanizmaları oluşturulmuş, düzenli bir piyasa düzenine sahip olan Güney Afrika'da yasalar ve ticari uygulamalar Kuzey Amerika ve Avrupa ülkeleri ile benzerlik taşımaktadır. Kuralları, prensipleri oluşmuş bu piyasada ihracatçıların pazara girişte kullanabileceği seçenekler yeterli çeşitliliktedir. Modern ve güçlü bir ulaşım ve iletişim altyapısına sahip olan, bankacılık ve finans sektörünün gelişmiş olduğu Güney Afrika'da piyasa aktörleri olarak büyük zincir mağazaları, acenteler, genel ithalatçılar, ithalatçı toptancılar, imalatçılar, ihtisas firmaları, toptancılar ve perakendeciler mevcuttur. İthal mallarının ülkeye girişinden nihai tüketiciye ulaşmasına kadar uzanan zincirin halkaları her ülkede olduğu gibi sektöre ve ürüne göre değişmektedir.
Ancak, uzun vadeli pazarlama stratejileri ile pazara giriş önem taşımaktadır. Kendi standartlarına uygunluk, doğruluk, dürüstlük, güvenilir ilişkiler, devamlılık ve zamanında teslim Güney Afrikalıların başlıca ticari beklentilerini oluşturmaktadır. Ayrıca, toplumun, tanınmış marka ve ürünleri tercih eden yüksek gelirli üst kesim ve yoksulluk sınırında yaşamını sürdüren alt kesim şeklinde ikiye ayrılmış olması nedeniyle ürün kalitesi ve fiyat açısından hedef kitlenin doğru belirlenmesi zorunluluk arz etmektedir.
Genel anlamda Afrika odaklı ve tarafsız bir dış politika izleyen Güney Afrika, coğrafi olarak dünyanın diğer ülkelerinden uzak oluşu ve apartheid döneminde maruz kalınan uluslararası ambargolar nedeniyle, kendine özgü bir kültür sentezi ve hayat biçimine sahip bulunmaktadır. Bu çerçevede, Güney Afrika ile ticaret yaparken ülkeyi ve insanların iyi tanımak, farklı grupların (siyahlar, beyazlar, Hintliler) kültürel ve dini özelliklerine dikkat etmek önem arz etmektedir. Düzgün yürüyen, ancak yavaş işleyen bir sisteme sahip olan Güney Afrika ile iş bağlantılarında sabırlı olmak gerekmektedir.
Güney Afrika'ya piyasa araştırması veya iş bağlantısı kurmak amacıyla gerçekleştirilecek ziyaretler öncesinde, Ticaret Müşavirliğimizle temasa geçilmesi ve ilgilenilen sektörlerle ilgili olarak ziyaret öncesinde gerekli ön hazırlık çalışmalarının yapılmasında fayda bulunmaktadır. Güney Afrika'daki firma ve kuruluşların kısa süre içerisinde randevu vermekten imtina etmeleri de dikkate alındığında, ziyaret öncesinde temasa geçilecek firmaların tespit edilmesi ve randevuların önceden ayarlanması Güney Afrika'ya yapılacak iş seyahatlerinin daha verimli olmasını sağlayacaktır.
Son olarak, Güney Afrika'yı bir Afrika ülkesi olarak değil, gelişmiş, tüketicinin korunduğu, mağazalar zincirinin çok güçlü ve kuralların katı olduğu bir ülke olarak değerlendirmekte fayda görülmektedir.
Kaynak. www.musavirlikler.gov.tr
|
