Ticari bir iş, birey, ortaklık (limited ortaklık dahil), tröst ortaklığı, anonim şirket, Güney Afrika şirketleri veya yabancı şirketlerin şubeleri tarafından yürütülebilir.
Güney Afrika’da faaliyet gösteren veya orada gayrimenkule sahip olan yabancı bir şirketin şubesi, ‘yabancı bir şirket’ olarak değerlendirilmektedir ve bu şekilde kaydolmak zorundadır. Şubelerin yasal mükellefiyeti Güney Afrika’daki kazançlarıyla sınırlı değildir. Bir şube, noter tasdikli ve yeminli tercümesiyle birlikte şirket ana sözleşmesinin bir kopyasını (veya ana şirketin yasallığını kanıtlayan başka evrakları) Ticaret ve Sanayi Bakanlığı (TISA) bünyesindeki Kurumlar Kayıt Şubesi’ne (Registrar of Companies) sunmalıdır. Güney Afrikalı bir müdürün olması zorunlu olmamakla birlikte, Güney Afrikalı bir yönetici görevlendirilmelidir.
Şubelerin iki temel zorunluluğu; aylık muhasebe denetimi ve mali bildirimler Kurumlar Kayıt Şubesi’ne yapılmalıdır. Şirketin tümü için mali bildirimde bulunma zorunluluğu vardır. Bazı özel durumlarda her iki yılda bir yenilenebilen muafiyetlerden yararlanılabilir. Anonim bir şirket, Anonim Şirketler Yasası’na göre düzenlenmektedir. Üyeleri yalnızca bireyleri bünyesinde bulundurabildiklerinden, yabancı yatırımcılar için genellikle uygun bir araç değildir.
Bir Güney Afrika şirketi, kamuya ait (adı ‘Limited’ ile bitenler) ya da özel (adı ‘PTY Limited’ ile bitenler) olabilir. Hem özel hem de kamu şirketleri ‘Şirketler Yasası’ ile düzenlenir. Şirketler için asgari bir sermaye limiti aranmamaktadır. Özel bir şirket, Güney Afrika’da iş yapmanın en yaygın aracıdır. Tek bir müdürü ve çalışanı olabilir. Müdürlerin Güney Afrikalı olma zorunluluğu yoktur. Özel şirketlerin en az bir en fazla ise 50 hissedarı olabilir. Yabancı bir şirketin yan kuruluşu, bir Güney Afrika firması olarak görülmektedir. Ana şirketin yasal mükellefiyeti, taahüt edilen sermaye payının miktarıyla (tüm kreditörlere verilen garantilerle birlikte) sınırlıdır. Yabancı bir şirket %100 yabancı sermaye ile kurulabilir. Güney Afrikalı hissedarların olması zorunluluğu yoktur. Asgari sermaye gerekliliği yoktur.
Anonim Veya Limited Şirket Kurmak İçin Başlıca Prosedürler
>>Hem Güney Afrikalı hem de yabancı özel veya kamuya ait bir limited şirket veya şube Güney Afrika’da “Şirketler Kanunu’na” (Companıes Act) göre düzenlenmektedir. Bir şirketin kurulması süreci genellikle muhasabe şirketleri tarafından başlatılır ve koordine edilir. Şirketlerin Güney Afrika’da mükîm aktif bir muhasebecilerinin olması zorunludur.
>>Gerekli tüm tescil formları yaklaşık olarak 100 Rand karşılığında, yasal formlar satan bir kırtasiyeciden alınabilir.
>>Bir şirketin tesciline ilişkin yasal ücretler ve diğer profesyonel ücretler münferit başvurunun karmaşıklığına göre değişir. Sıradan başvurular için herhangi bir aksilik olmaması koşuluyla, yasal maliyetler yaklaşık 4.500 Rand’dan başlar.
>>Şirket isminin alınması için, 50 Rand tutarındaki tahsilat pulu ile damgalanmış olan ve iki kopya halinde doldurulan bir CM5 başvuru formunun Tescil ofisine sunulması gerekir.
>>Zamandan ve maliyetten tasarruf etmek için, tercih sırasına göre üç veya dört alternatif isim belirtilmesi önerilir. Onayın ardından, isim iki ay içerisinde verilecektir. Bu süre içerisinde şirketin kurulması için gerekli olan belgeler verilmelidir. 20 Rand tutarındaki tahsilat pulu ile damgalanmış olan bir CM6 formunun sunulması ile bu süre bir ay uzatılabilir. Uzatma başvurusu Sicil tarafından ilk iki aylık dönemin sona ermesinden önce alınmalıdır.
>>Şirketler Yasasında standart bir muhtıra versiyonu ve kuruluş şartları bulunmaktadır.
>>Bir şirket kendine ait versiyonu sunmayı tercih edebilir. Bununla birlikte, bu durum onay sürecini yavaşlatabilir, çünkü bu versiyonun Tescil ofisinde yakından incelenmesi gerekecektir.
>>Tüm şirketler yıllık mali beyannamelerinin hazırlanması için bağımsız bir denetçiye sahip olmalıdır. Kuruluş zamanında, denetçinin ofisin bir kabulünü imzalaması gerekir.
>>Yerel şirketlerin de yıllık muhasebe denetimleri zorunludur ancak yıllık mali bildirimleri Kurumlar Kayıt Şubesi’ne yapma zorunlulukları yoktur.
>>Bazı durumlarda, bir Güney Afrika firması olarak kaydolmanın, imaj yükseltmek veya kredi imkanlarından yararlanmak gibi faydaları olabilir. Bu, devlet ihaleleri ve sözleşmeler için de bir avantaj sağlayabilir.
>>Tescil başvuruları Pretoria’daki Sanayi ve Ticaret Bakanlığı’na bağlı Tescil Ofisine elden verilmelidir. Herhangi bir hata yapılmamışsa, başvuru üç ila beş işgünü içerisinde işleme konur.
Kaynak: www.deik.org.tr
|
