Okan Holding ilginç bir grup. Türkiye’de de önemli yatırımları var ama son 15 yıl içinde Kazakistan’a çok ağırlık verdi ve bugün artık holding gelirlerinin yüzde 80’den fazlası Kazakistan’daki işlerden geliyor.
Bu ülkede çok prestijli projeler gerçekleştirdi. Bu işlerde müteahhit şirketti ama sonradan kendisi de yatırımlara başladı. Bugün 500 milyon dolara yakın yatırımı var. Gıda üretimi yapıyor. Makarna pazarının yüzde 80’i Okan Holding’in elinde. Fakat asıl büyük işleri gayrimenkul yatırımları. Şu anda iki yatırımı başlamış durumda ve bu ikisinin toplam yatırım değeri 1.2 milyar dolar!
Bunun dışında yine çok önemli bir yatırıma başlıyor. 250 milyon Euro yatırarak büyük bir çimento tesisi kuruyor. Bu tesisle hem kendi işlerine çimento sağlayacak hem de ihracat yapacak. Okan Holding tekstilden çıkacak. Bekir Okan Türkiye’deki şirketi Okan Tekstil’i satmak istediklerini belirtti. Tekstilden çıkarken enerjiye giriyor. Bu sektörde ilk adımlar atılmış durumda. Bekir Okan, “Hem Türkiye’de hem de Kazakistan’da enerji yatırımları yapacağız. Hedefimiz bin megavatı bulmak” dedi. 1000 megavatlık enerji için gereken yatırım 1-1.5 milyar dolar arasında. Bekir Okan için en tatmin edici iş üniversite... Bilindiği gibi grubun bir de üniversitesi (Okan Üniversitesi) var. Bekir Okan 60 milyon dolar yatırım yaptıkları üniversiteye 40 milyon dolar daha yatıracaklarını belirtti.
Bekir Okan Kimdir?
Okan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Okan 1950’de Gaziantep’te doğdu. Ankara, Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Matematik Bölümü mezunu. 1971’de eğitime ilk yatırımı yaparak Fen Bilimleri Dershanesi’ni kurdu. 1976’da inşaat sektörüne girdi. Yurtiçi ve dışında birçok proje yaptı. 1978’de sanayi ve turizm sektörüne girdi. Gıda ve tekstil yatırımları yaptı. Amerika, İsviçre, Almanya ve Kazakistan’da pazarlama şirketleri kurdu. Son yıllarda Kazakistan’a yatırımlarda yoğunlaştı. Bu ülkede birçok inşaat projesinin taahhüt işini üstlendi. Kendisi de yatırımlara başladı. Şimdiye kadar 350 milyon dolarlık yatırım yaptı. Yeni ve başlayan projeleri bittiğinde bu ülkeye 1.5 milyar dolar yatırım yapmış olacak. Türkiye’de de Okan İsot İnşaat olarak toplamda 300.000 konuta yapmayı hedefliyor.
Yurtiçinde gıda, turizm, enerji, telekom ve tekstil sektörlerinde varsınız. Ayrıca yurtdışında finans ve inşaat da var. 7 sektörde faaliyet gözüküyor... Bu sektörlerin iş hacmindeki payı nedir?
Ağırlık inşaat ve gayrimenkul geliştirme yatırımlarındadır. Arazi alıyor, proje geliştiriyoruz. Mesela Kazakistan’da Astana’da 500.000 metrekare üzerinde bir inşaatımız var. Okan Jeruyik Kompleksi’ni yapıyoruz. 2006’da başladık, bu yıl önemli bir kısmını açmış olacağız. Toplam inşaat alanı 419.000 metrekaredir. Jeruyik Kompleksi; rezidanslar, Kempinski Residans Jeruyik Astana, 30 odalı Kempinski Business Stay Otel Jeruyik Astana, Jeruyik Ofis Blokları ve Jeruyik Alışveriş Merkez’inden oluşuyor. Kompleksin içindeki rezidanslardan biri 2 kule 182 daireden oluşan Kempinski Residans Jeruyik Astana’dır. Residansların toplam inşaat alanı 270.000 metrekare. Jeruyik Alışveriş Merkezi 4 katlı 28.940 metrekare kiralanabilir alanı oluyor. 3.324 metrekarelik hiparmarket, 500 araçlık otopark ka-pasitesi, 120 mağazası ve 5 sinema salonu var. Jeruyik Alışveriş Merkezi içinde; kapalı yüzme havuzu, buz pateni pisti, bovling salonu oluyor. Ofis blokları da 17.500 metrekare üzerine 16 katlıdır. 3 ay sonra alışveriş merkezi bölümünü bitiriyoruz.
Bunun yatırım değeri ne kadardır?
Toplam hepsi bittiğinde yatırım 600-700 milyon dolar arasını bulacak. Etap etap gidiyor. İlk bölüm 200 milyon dolar. Bu birinci bölümde alışveriş merkezi, restoranlar ve eğlence birimleri olacak. 60.000 metrekare. Bunu eylül ayında açıyoruz.
İkinci büyük proje nedir?
İkincisi Almatı’da, büyük bir projemiz. Kempinski 5 yıldızlı otel, 2 tane Kempinski rezidans, 21 katlı. Bir ofis ve büyük bir alışveriş merkezi. Toplam 225 bin metrekare. Bunun adı Okan Bayterek Kompleksi Almata. Bin araç kapasiteli Bayterek Kompleksi; Kempinski Rezidans Bayterek Almata, Kempinski Otel Bayterek Almata, Bayterek Ofis Kuleleri ve Bayterek Alışveriş Merkezi’nden oluşuyor. Kempinski Otel Bayterek Almata 40.000 metrekare alana kurulu. 218 otel dairesi ve 1.300 metrekarelik balo salonundan, mağazalar, fitness center, spa, kapalı otopark, toplantı salonları, yaklaşık 210 kişilik alacart restaurant, 150 kişilik roof restaurant, kuru temizleme ve oda servisi ile planlanmış 5 yıldızlı bir otel. Kempinski Residans Bayterek Almata ise 45.000 metrekare alanda. 21 katlı 2 kule ve 195 rezidans var. Ofis Kulesi de 20.000 metrekare, 19 katlıdır. Bayterek Alışveriş Merkezi 5 katlı 37.000 metrekare kiralanabilir alana sahip. 4.800 metrekare hipermarket alanı var. 164 mağaza, 3 sinema salonu bulunuyor. İçinde, buz pateni pisti, bowling salonu var.
Peki, bunun yatırım değeri nedir?
Bunun yatırımı da 500 milyon dolar. Bu da etap etap gidecek. Birinci bölümünü alışveriş merkezi ve rezidansı önümüzdeki yılın sonunda bitiriyoruz. Arazileri satın alındı. Büyük gayrimenkul yatırımları yapıyoruz.
Bu yatırımları yapan şirketiniz hangisidir?
Bir gayrimenkul geliştirme şirketimiz var. İnşaatlarını Okan İnşaat yapıyor. Bir de marketing şirketimiz var. Projenin yeri Almatı’nın en güzel yeridir. Çok güzel bir proje.
Sizin Kazakistan’da gıda yatırımlarınız da var.
Evet. Gıdada Kazakistan’da yılda 60.000 ton makarna, 70.000 tonun, ayrıca Sultan Bisküvi var. Sultan Makarna’nın içinde 100.000 tonluk silomuz var. Kazakistan pazarının yüzde 80’ine hakimiz. Bayilik kanalıyla dağıtıyoruz.
Ne kadar cirosu var bu işin?
125 milyon dolar yıllık cirosu var. Bunları büyütüyoruz.
Yeni proje var mı Kazakistan’da?
En önemli projemiz çimento fabrikasıdır. Kazakistan’da yeni bir çimento fabrikası kuracağız. 250 milyon euro’luk bir yatırım olacak. 2.500.000 ton yıllık çimento kapasiteli fabrika kuracağız. Yerini aldık, projeleri bitiyor. Makineleri filan bakılıyor. Astana Beton diye büyük bir entegre beton tesisimiz var. Mıcır ocağı var. Buradan Rusya’ya, Türkmenistan, Azerbaycan’a ihracat yapabileceğiz. Buraya 17 yıl önce geldik. Sultan’la başladık. Astana başkent olunca ilk gelen uluslararası firmayız. Okan InterContinental Astana Oteli 10’uncu yılını doldurdu. 1998’de yapmıştık.
Kazakistan’da tekstil işiniz yok. Türkiye’de var...
Tekstilden çıkıyoruz. Okan Tekstil’deki holding hisselerini satacağız. Sektör çok kötüye gidiyor. Rekabet şansı azaldı. Biz de yurtdışı yatırımlara ağırlık vermek istiyoruz.
Görüştüğünüz bir grup var mı?
Satacağız. Görüşmeler olacak. Şu an somut bir şey yok.
Turizmde neler yapıyorsunuz?
Turizmden devam ediyoruz. Çıkma düşüncemiz yok. Astana Okan InterContinental önemli bir yatırımdır. Almatı Kempinskiler devam ediyor. Türkiye’de Marco Polo tatil köyü faaliyettedir.
Kazakistan’da sizin bir de bankanız var. Türkiye’de finans işine girmeyi düşünüyor musunuz?
Orta büyüklükte bir bankamız var Kazakistan’da. International Bank Alma-Ata (IBA) Kazakistan’da Türk özel sektörünce kurulmuş ilk bankadır. 1995 yılında tüm bankacılık işlemlerini yapma lisansı aldık. 1997’de Kazakistan’ın birinci sınıf bankaları arasına katılmış durumdadır. 1997 yılında Astana ve Petropavlosky şubelerini açtık. Başta Türkiye olmak üzere, Kazakistan dışında birçok banka ile muhabirlik ilişkisi var. Leasing, factoring dahil her türlü bankacılık işlemleri yapmaya yetkilidir. Türkiye’de finans işine girme düşüncemiz yok.
Enerji sektöründe neler yapıyorsunuz?
Enerji işine başladık. Trabzon’da 20 megavatla başladık. Yavaş yavaş büyümek istiyoruz. İlerde bin megavata kadar çıkmak istiyoruz. Bu da 1-1.5 milyar dolar yatırım demek ama zaman içinde olacak. Hepsini bir anda yapmak söz konusu değil. Kazakistan’da enerjide bir iki proje ile ilgileniyoruz. Bin megavat derken Türkiye ve Kazakistan birlikte düşünüyoruz.
Gelirlerinizin ne kadarı yurt içi, ne kadarı yurt dışından?
Yüzde 80-90 yurtdışı oldu. Ağırlık buralara kaydı.
Önümüzdeki dönemde hangi sektöre ağırlık vereceksiniz?
Gayrimenkul ve enerjiye odaklanacağız. Diğerleri kendi içinde büyüyerek gider ama holding olarak bu iki sektöre odaklanacağız.
Peki, neden özellikle Kazakistan? Bütün dış yatırımlarınız bu ülkede...
Vaktiyle bir dış ticaret sermaye şirketimiz vardı. O zaman bu ülkelerle ilişkimiz başlamıştı. Bağımsızlık kazanınca çalışmaya başlamıştık. Kazakistan’da stabil, akılcı, reformcu bir yönetim vardı, ona güvendik. Yerleşik duruma geldik ve marka olduk. Yatırım istikrar ister. Maden kaynakları zengin bir ülke. Ata yurdumuz. Biz bu gibi nedenlerle Kazakistan’ı seçtik. Avrasya’ya Türkiye çok önem vermeli. 17 ülkeden oluşuyor. Bu Avrupa Birliği’ne alternatif bir seçenek değil ama Avrupa Birliği’nde Türkiye’yi çok güçlü kılabilir. Bu nedenle çok önem verilmesi gerekir. Yeterince önem verilmediğini düşünüyoruz. Bu ülkelerin ekonomileri gelişiyor. Türkiye ağırlığını hissettirmeli. Daha da geliştirmek gerekir. Grup olarak biz bunu yapmaya çalışıyoruz.
Yeni bir sektöre girecek misiniz? Telekom sektöründe Elkom şirketiniz var. Şu anki faaliyeti nedir? Neler yapmak istiyor?
Şu anda yeni bir sektöre germe planımız yok. Elkom’la yine bölgede telekomünikasyon işlerine girmeyi planlamıştık ama o işte çok aktif olmadık. Bu sektör için önemli bir planımız yok.
Kazakistan’da inşaat şirketiniz başkalarına da iş yaptı. Ne kadarlık taahhüt işi tamamladınız? Sizin grup yatırımlarınız ne kadardır?
Başkalarına yaptığımız işlerin proje değeri 500 milyon dolar civarındadır. Astana Kızıljar’daki Cumhurbaşkanlığı Rezidansı, Kazakistan Ulusal Müze ve Kültür Merkezi, Diplomatik City ve Avrasyabank tamamladığımız prestijli projeleridir. Pavlador Omsk Devlet Karayolu 1.Bölümü’nü, 240 yataklı acil yardım hastanesini ve Bilimsel Araştırma Enstitüsü’nü de Okan İnşaat yapıyor. Kendi grubumuz olarak da 500 milyon dolar yatırım yaptık. Kompleks projeleri devreye girdiği zaman 1.5 milyar dolara gelecek. Astana’ya ilk gelen firmayız, en önemli oteli biz yaptık. Cumhurbaşkanı rezidansı, evler, hastaneler yaptık. Başkentin en önemli binalarını bir Türk firması yapıyor.
Okan Holding bir aile şirketi. Kimler var aileden yönetimde?
Biz bir aile şirketiyiz. Holding yönetim kurulu başkanı benim (Bekir Okan) yönetim kurulu başkan yardımcısı kardeşim Mehmet Okan’dır. Gaziantep Sanayici ve İşadamları Derneği Başkanı’dır. Okan Holding’in Türkiye yatırımlarının, işlerinin başındadır. Oğlum Ömer Okan, inşaat, turizm ve gayrimenkul şirketlerine bakıyor. Kız kardeşim işte değil, vakıfta çalışıyor. Tamamen profesyonellerle çalışıyoruz. İlgili şirketlerin genel müdürleri sorumludur. Takım ruhu ile başarılı bir ekibimiz var. Fabrikalara bir yıl bile gitmediğimiz olur. Gerçekleşmeleri takip ederiz. Yoksa bu kadar uzak bölgelerde işleri yürütmek zor olurdu. İstanbul-Acıbadem’de merkez var. Mehmet Bey orada kalır. Kazakistan’da da merkez olarak kullandığımız ofisler var. Her şirketin kendi merkezi ofisleri bulunuyor.
2007 gelirleriniz, toplam cironuz ne oldu?
300 milyon dolar ciro ile kapattık. 2008 beklentimiz yüzde 10 büyüme... Yatırımlar devreye girerse bu rakam çok çok yüksek olur.
İstihdam ne kadar?
Grupta 500.000 kişi çalışıyor. 3.000’den fazlası yurtdışıdır. Benim de zamanımın yarısı yurtdışında geçiyor. Ömer Okan’ın da bir ayağı devamlı dışarıdadır.
Peki, Okan Holding’in en önemli gündemi nedir?
Çimento fabrikası ideal bir projedir. Çok önemlidir. Türkiye’de en çok önem verdiğim proje üniversitedir. Okan Üniversitesi... Öğrencilerden bire bir tanıdıklarım var. Mezuniyette çok iyi bir tören yaptık. Diğer üniversitelerden farklıyız.
Üniversite ile ilgili planlarınız nedir? Kazakistan’da da böyle bir üniversite kurmayı düşünüyor musunuz?
Uluslararası bir grup olduğumuz için büyük bir birikimimiz var. Tecrübelerimiz var. Bunları üniversite aracılığı ile hem öğrencilere hem de topluma aktarmak istiyoruz. Geçen yıl mayısta ikinci mezuniyeti verdik. Üniversiteye çok önem veriyoruz. Türkiye’de eğitim ciddi bir sorun. 1.5 milyon gencimiz sınava giriyor. Mezun olanlar istedikleri alanda iş bulamıyorlar. Bunu gördük. Diğer taraftan özel sektör nitelikli eleman bulamıyor. İkisini buluşturmak istiyoruz. Planlı, gelişen pazarlara uygun bir eğitim. Öğrencilerimiz dünyada iş bulabilecek. İngilizce yanında Rusça veya Çince öğretiyoruz.
Dünya üniversitesi olmak istiyoruz. Bunun için bir vizyon gerekiyor. Üniversite-sanayi işbirliği önemli. Gelişen pazarlara uygun bölümler açıyoruz. Dünya üniversitesi olmak için dünya ölçeğinde kampüs gerekir. Akfırat kampusumuz böyle bir yer. Yurtları, spor kompleksleri, restoranları, oyun salonları, açık hava, basketbol, dört tane tenis kortu, futbol sahası, göleti…
Gençliğimizin ileriye dönük umutları yok. Şimdiki gençler üniversiteye giremiyor... Girse iş bulamıyor. Bizim yarattığımız mekanda kendine özgüveni geliyor. İnşaatı seçerse, önü açık. Lojistik açıyoruz, turizmi açtık, TÜRSAB’la işbirliği anlaşması yaptık. Mühendislik bölümleri için müteahhitlik sektörü ile anlaşıyoruz. Sektörle öğrenciyi buluşturuyoruz.
Üniversiteye ne kadar yatırım yaptınız? Daha var mı arkası?
60 milyon dolar yatırım yaptık. 40 milyon dolar daha yatıracağız ve 100 milyon dolara çıkacağız. Vakıf olarak yapıyoruz. Öğrenci gelirleri ile karşılamak mümkün değil. Bu ülkede doğduk büyüdük, bu ülkeye de bir şeyler verelim. Ben zaten TOBB’da da bu sektör komitesinin başkanıyım. Şimdi YÖK ve hükümete öneriler sunmak için komisyonlar oluşturduk, dünyadaki eğitim sistemini inceliyoruz, raporlar çıkacak, aksaklıkları göstereceğiz. Vakıf üniversitelerinin önemini anlatmaya çalışıyoruz. Amaç Türkiye’yi büyütmek. Atatürk’ün ilkeleri doğrultusunda yarışabilen, kendine özgüvenli gençler yetiştirmek istiyoruz.
Okan Holding’in Gündemi
*Yatırımı 700 milyon doları bulacak olan Jeruyik Astana projesinin tamamlanması
*Yatırımı 500 milyon doları bulacak olan Kempinski Otel Bayterek Almata projesi
*Çimentoya 250 milyon euro yatırım
*Enerjiye Türkiye ve Kazakistan’da 1000 megavatlık yatırım
*Gayrimenkul ve enerjiye odaklanacak.
*Üniversiteye 40 milyon dolarlık yatırım yapacak.
Kazakistan Yatırımları
*International Bank Alma-ata
*Sultan Makarna,
*Sultan Marketing,
*Sultan Bisküvi
*Okan Agro
*Okan Intercontinental Otel Astana,
*Astana Beton,
*Okan Merei Interconti Astana Kompleksi,
*Okan Jeruyik Astana Kompleksi,
*Okan Bayterek Almatı Kompleksi
*Okan Grand Sultan Petropavlovsk Kompleksi.
Rakamlarla Okan Holding
Türkiye’de 5 sektörde yatırımı var.
*Gıda (Beslen Makarna, Okan Un İrmik, Okan Bakliyat)
*Turizm (Marco Polo Tatil Köyü)
*Tekstil (Okan Tekstil)
*İnşaat
*Enerji
*Grupta 5.000 kişi çalışıyor
*Yürütmekte olduğu projelerin değeri 1.2 milyar dolar
*Kazakistan’da 500 milyon dolarlık taahhüt işi yaptı
*Grup olarak 500 milyon dolarlık yatırım gerçekleştirdi
*2008’de yüzde 10 büyüme bekliyor.
Kaynak: Milliyet Gazetesi
www.milliyet.com.tr
|
