Kazakistan İstanbul Başkonsolosu Ahmedov, altyapı, imalat ve tekstil alanında ’çok büyük projeler’ olduğunu belirterek, Türk yatırımcıları ülkesine davet etti. Ahmedov, Kazak Kazak milli petrol şirketi Kazmunaigaz’ın da Ceyhan ve Samsun’da iki rafineri inşa etmek istediğini söyledi.
Dünyada Çin’den sonra en hızlı büyüyen ekonomisi ile "Asya kaplanı" ünvanını alan Kazakistan, kardeş ülke dediği Türkiye’den yatırımcıları bekliyor. Kazakistan’ın Türk yatırımcılara kapılarını sonuna kadar açtığını söyleyen Kazakistan İstanbul Başkonsolosu Abutalip Ahmedov, "Petrolden elde ettiğimiz gelirle ekonominin diğer alanlarını kalkındırmayı hedefliyoruz. Türkler ilk başta korkak davrandı. Enerji alanında geç kalındı. Ama altyapı başta olmak üzere imalat ve tekstil alanında büyük projeler için dost ve kardeş Türkleri bekliyoruz" dedi.
Türkiye, Kazakistan’ın ticari anlamda 11’inci büyük ortağı olmasının yanı sıra 250 şirket ile ülkede en fazla yatırım yapan 4’üncü ülke konumunda. Kazakistan’ın 80 milyar dolarlık dış ticaret hacminde Türkiye’nin payı ise sadece 2,5 milyar dolar düzeyinde. 2010’da bu rakamın 10 milyar dolara çıkarılması hedefleniyor.
Kazakistan bu hedef doğrultusunda ilk adım olarak Türk yatırımcılar için "Kazakistan yatırım rehberi" adlı bir kitap hazırladı. Kazakistan’ın tanıtıldığı kitapta, ülkenin 2000’den bu yana yıllık yüzde 9 büyüme ile dünyada Çin’den sonra en hızlı büyüyen ikinci ekonomisi olduğunun altı çiziliyor.
Başkonsolos Ahmedov, Kazakistan’ın artık dünyada "Asya kaplanı" olarak nitelendirildiğini vurgulayarak "Bu yatırım kitabını okuyan 2000 ile 2007 arasında yaşadığımız büyük gelişmeye şahit olacak. Kazakistan petrol ve doğalgaz gelirleriyle, ekonominin diğer alanlarında da büyümeyi hedefliyor. Bu nedenle Kazakistan yabancı yatırıcımlar için bir cazibe merkezi. Kazakistan’ın şu anda altyapı, imalat ve sosyal alanlarda büyük yatırım projeleri bulunuyor. Türkler bu alanda yatırım yapabilirler" diye konuştu.
Kazaklar’ın Gözü Çanakkale’de
Kazakistan’da yabancı yatırımcıların özellikle enerji alanına yoğunlaştığına dikkat çeken Ahmedov, "Türkler enerji yatırımları için geç kaldı. Korkak hareket edildi. Diğer ülkeler enerji alanına yönelirken, Türkler inşaattan gıdaya, hukuka kadar birçok alanda faaliyet gösteriyor" dedi. Türkiye’nin kendileri açısından büyük bir pazar olduğunu ve Türkiye’de Kazak milli petrol şirketi Kazmunaigaz’ın iki rafineri inşa etmek istediğini de aktaran Ahmedov, "Ceyhan ve Samsun’da olmak üzere iki rafineri projemiz var. Bu projelerde fizibilite çalışmaları tamamlanmak üzere. Çalık Enerji’yle projede ortak hareket ediyoruz. Bu 4-5 milyar dolarlık büyük entegre bir proje. TPAO ve BOTAŞ’la da temas halindeyiz. Ayrıca Çanakkale’de doğalgaz dağıtım merkezi de kurmak istiyoruz" açıklamasını yaptı.
"Nabucco Daha Doğmamış Çocuk"
Orta Asya’nın en büyük petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip ülkesi olan Kazakistan’ın dünya enerji arenasında hayati öneme sahip olduğunu söyleyen Ahmedov, "Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) projesi sırasında, ’olmayan projeye nasıl katılalım’ dedik. Kazakistan 2006’da BTC’ye katılacağına dair el sıkıştı. Geçen yıl açılış yapıldığında büyük bir heyetle açılışa katıldık" diye konuştu. Projelerin somutlaşması ile artık enerji alanında daha güçlü çalıştıklarını vurgulayan Ahmedov, "Nabucco içinde aynı şey geçerli. Şu an Nabucco diye bir şey yok. Doğmayan çocuğa ad verilmez. Proje netleşsin stratejimizi belirleyeceğiz" dedi.
5 Yıl Vergi Alınmıyor
Ahmedov, Türk müteahhitlerin Kazakistan’da birçok başarılı proje imza attığını belirtti. Buna rağmen Türk şirketlerinin Kazakistan pazarında yanlış hareket ettiklerine değinen Ahmedov, şu değerlendirmede bulundu: "Türk yatırımcı Türkiye’den getirdikleri ürünleri satmaya çalışarak Kazakistan pazarında büyük yanlışlığa düştü. Kazakistan’da işçilik çok ucuz. Rusya, Sibirya ve Çin gibi büyük pazarlara da hitap edebiliyorsunuz. Bu nedenle Kazakistan’da üretim yapmanın büyük avantajları var. Bu durumdan faydalanılması gerekir. Yabancı yatırımcıya büyük kolaylıklar sağlayan teşvik kanunu da çıkardık. Şirketlerden sektörlere göre değişmekle birlikte genellikle 5 yıl vergi almıyoruz. Artık yatırım için yerli ortak şartı da öngörmüyoruz."
Abutalip Ahmedov, Kazakistan ve Türkiye arası ticaret hacminin 2,5 milyar dolar civarında olduğunu hatırlatarak, "Var olan potansiyel göz önüne alındığında iki ülke arasındaki ticaret hacmi çok düşük. Bunun da nedeni ulaşımda yaşanan sıkıntılar. İpekyolu Projesi ile bu sorun da aşılacak. Artık Çin’den İstanbul’a, buradan Paris’e doğrudan gelinebilecek. Ticaret hacminin 2010’da iki ülke arasında 10 milyar doları aşacağını öngörüyoruz" diye konuştu.
Kavga ’Kadın’dan Çıktı
Geçen yıl Enka şantiyesinde iki ülke işçileri arasında yaşanan bıçaklı kavga olayına da üstü kapalı olarak değinen Ahmedov, "Geçmişte bazı olaylar nedeniyle Kazakistan’da Türk yatırımcılara kötü muamele edildiğine dair yanlış fikirler oluştu. İnşaat şantiyesinde yaşanan kavga için çok şey söylendi. İşin aslına baktığınızda olay kadın meselesinden çıkmış. Tamamen adli olay" iddiasında bulundu. Türk yatırımcılardan çok memnun olduklarını aktaran Ahmedov, Türk yatırımcılarını kaçırma bir amaçlarının kesinlikle söz konusu olmadığının altını çizdi.
Petrol ve Doğalgaz Gelirleri 50 Milyar Dolar
>>Kazakistan, Avrasya’nın kalbinde, Çin, Rusya ve Hazar petrollerine komşu.
>>Petrol ve doğalgazdan yıllık geliri yaklaşık 50 milyar dolar.
>>Ülkenin dış ticaret hacmi 80 milyar dolara ulaştı. Ülkeye 2007’de 27,6
milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırım geldi.
>>Günlük petrol üretimi yaklaşık 2 milyon varil. Üretimin yüzde 85’i yabancılar gerçekleştiriliyor.
>>2007’de yaklaşık 5 bin işadamının katıldığı forumlar düzenlendi. Bu faaliyetlerle 2 milyar dolarlık sözleşme imzalandı.
>>Türkiye, ticari anlamda Kazakistan’ın 11. büyük ortağı konumunda.
Kazakistan’da Türkler 10.000 Kişiye İş Sağlıyor
Türk yatırımcılar Kazakistan’da en çok yatırım yapan dördüncü ülke. Bu yatırımlarla Kazakistan’da yaklaşık 10 bin kişiye istihdam sağlanıyor. Kazakistan’da en önemli Türk yatırımcılar, Okan Holding, Turkcell, Koç Holding, Anadolu Grubu ve Turkuaz. Okan Holding, bölgenin en büyük gıda fabrikalarına sahip. Ayrıca şirketin bir de Astana’da beş yıldızlı oteli var. Turkcell, K-Cell ile ülkenin en büyük GSM şirketi. Koç grubunun ülkede yedi Rambutya mağazası bulunuyor. Anadolu Grup ülkede Coca-Cola ve Efes bira üretiyor. Kazakistan’da Enka, Alarko, Emsaş, Ceylan, Tekfen inşaat alanında faaliyet gösteriyor.
Kaynak: Referans Gazetesi / Mehmet Nayır
www.referansgazetesi.com
|
