Son dönemde gerçekleşen ticari işbirliği ve yatırımlarla ilişkilerin güçlenmesi bekleniyor.
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), bölgedeki ticari konumu ve birçok yabancı firmayı bünyesinde bulundurması nedeniyle oldukça cazip fırsatlar sunuyor. Ülke ihracatçı ve yatırımcı firmalarımızın öncelikli ağırlık vermeleri gereken bir pazar konumunda. Birçok yabancı firmanın temsilciliklerini ve şubelerini burada konumlandırdığını, Ortadoğu, Asya, Afrika hatta Avrupa pazarlarına yönelik faaliyetlerini bu merkezden yürüttüğünü görüyoruz.
BAE’de sermaye, kâr transferi konusunda herhangi bir kısıtlama bulunmuyor, kambiyo kontrolü ve gelir vergisi uygulanmıyor. Serbest bölgelerde gerekli olmamasına rağmen, Emirliklerde şirket kurarak faaliyet gösterebilmek için yerel ortak bulunması zorunluluğu devam ediyor.
En Büyük Gelirleri Petrolden
BAE, dünya petrol rezervlerinin yüzde 9,5’ine, doğalgaz rezervlerinin yüzde 4’lük bölümüne sahip. Emirlikler içinde petrol gelirlerinin büyük kısmına sahip olan Abu Dhabi ekonomik ve siyasi açıdan da önemli bir gücü elinde tutuyor. Bunu ticari ve turistik açıdan bir cazibe merkezi olan Dubai izliyor. Gelirlerinin büyük bölümü petrole dayalı olan Körfez ülkelerinin başlıca amacı ekonomilerini daha geniş bir tabana yaymak ve farklı sektörlerde gelişmeyi sağlamak. Bu politikaların BAE tarafından da uygulandığını ve kesin sonuca ulaşıldığını söylemek doğru olacaktır.
Son yıllarda gerçekleştirilen alüminyum üretimi, havacılık, telekomünikasyon ve turizm sektörlerine yönelik ciddi yatırımlar bu çeşitlenmeye iyi birer örnek olacak nitelikte.
Düşük işsizlik oranına sahip ülkede, nüfusun yüzde 80’ini yabancılar oluşturuyor. BAE, Körfez ülkeleri içinde 25.000 dolarlık Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) ile kişi başına düşen en yüksek milli gelire sahip ülke konumunda. 2004 yılında 6,4’lük büyüme kaydeden ekonominin 2005’te bu oranı geçtiği tahmin ediliyor.
BAE Pazarı
Bölgede ticari kısıtlamalar bulunmadığından, her ülkeden ürünlerin yer aldığı, rekabetin yüksek olduğu bir ortam sözkonusu. Özellikle Dubai, birçok ürün ve hizmet tedarikçisi firmanın faaliyet gösterdiği önemli bir merkez olarak öne çıkıyor. Pazarda tutunabilmek için ciddi bir rekabet üstünlüğüne ve ülke üzerinden başka pazarlara da hitap edebilecek güce sahip olmak gerekiyor. Yerel tüketicinin gelir seviyesi de dikkate alınarak sunulacak ürünlerde, kalitenin ön planda tutulması ve doğru dağıtım kanallarının belirlenmesi önemli. Diğer taraftan, ülkenin çok önemli bir re-export merkezi olduğunu değerlendirdiğimizde, her türden ürüne karşı açık ve cazip bir yapı oluştuğunu görüyoruz.
Bae Dış Ticareti
Ülkenin petrol ihracatı 2004 yılında 30 milyar dolar civarında gerçekleşti. Bu oran toplam ihracatın 1/3’lük bölümünü oluşturuyor. Dubai ise petrol dışı ürünlerin ve re-export ticaretin önemli merkezi olma konumunu sürdürüyor. Çimento, metaller, toprak mamulleri, kimyasallar, tekstil ve gıda maddeleri diğer ihracat kalemlerini oluşturuyor. Son yıllarda artan turizmin de etkisiyle bavul ticareti giderek artan bir grafik sergiliyor. Ülkenin ithalat kalemleri arasında, başta gıda, içecekler, sebze-meyve, tekstil ürünleri, mücevherat, makine, ulaşım araçları olmak üzere her türlü tüketim ürünü yer alıyor. BAE, 2004 yılında 62 milyar dolar seviyelerinde bir ithalat gerçekleştirdi. İthal ürünlere ortalama yüzde 4’lük gümrük vergisi uygulanıyor. Çin’in ardından ABD, Fransa, Almanya ve Japonya ülkenin ithalatında önemli bir yere sahip.
Türkiye-BAE Ticareti
2004 yılında 1,3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğimiz BEA ile dış ticaret hacmimiz sürekli artış eğilimi izliyor ve dış ticaret fazlası veriyoruz. Ticaretimizin büyük bölümü Dubai merkezli gerçekleşiyor. Son dönemde yapılan ticari işbirliği ve yatırımlarla bu ilişkilerin daha da derinleşmesi bekleniyor. Demir ve çelik, kıymetli metaller, elektrikli makine ve cihazlar, örülmemiş giyim eşyası başlıca ihracat kalemlerimiz arasında. İthal kalemlerimizde ise değerli taş ve metal, alüminyum, petrol gazları, diğer gazlı hidrokarbonlar, pamuk, plastik ve plastikten mamul eşyalar var.
Kaynak: Kobifinans Dergisi 9. Sayı
|
