|
Tunus Avrupa, Afrika ve Arap dünyası arasında kalan coğrafyası itibarıyla ticari yönden stratejik bir konuma sahip bulunmaktadır. Halihazırda bu ülkede yaklaşık 1.800 yabancı şirket faaliyet göstermektedir. 1998 yılı sonunda toplam yabancı direkt yatırım değeri 13,5 milyar TD olmuştur. Yabancı yatırımlar ülkedeki toplam özel yatırımların yüzde 20'sini oluşturmaktadır.
Ülkedeki yatırımların hızlandırılması için Tunus 5 temel faktör üzerinde durmaktadır.
1. İyi eğitilmiş işgücü: Tunus son 20 yıldır mevcut bütçesinin yüzde 25'ini insan kaynakların güçlendirmek için harcamaktadır. Ülkedeki okuma yazma oranı yüzde 73'tür.
2. Politik ve sosyal istikrar: ülkede büyümekte olan bir orta sınıf ve fakirlik oranında belirgin bir düşme gözlenmektedir. Nüfusun sadece yüzde 6.7'si fakirlik sınırının altındadır. Nüfusun yüzde 79'u kendilerine ait konutlarda yaşamaktadır. Elektrik kullanımı ise yüzde 86 oranında bulunmaktadır. Ayrıca Tunus dış borçlarını ödeyebilme gücüne sahip ender Afrika ülkelerinden biridir.
3. Avrupa -Akdeniz bölgesine entegrasyon: Tunus Akdeniz'de kurulması öngörülen serbest ticaret alanı oluşumuna aktif olarak katılmaktadır. Bu bağlamda AB ile imzalanan Anlaşma 12 yıllık bir dönemde sanayi ürünleri için bir serbest bölge oluşturulmasını hedeflemektedir.
Anılan anlaşmanın 3 önemli noktası bulunmaktadır:
a. Tunus sanayi ürünlerine Avrupa pazarına serbest giriş imkanı.
b. Avrupa ekonomik bölgesinde Tunus'a rekabet gücü.
c. Tunus hayat standartlarında iyileşme, iç piyasanın genişlemesi ve GSYİH'da yıllık yüzde 1-2 civarında ek büyüme.
4.Yabancı yatırımlara uygulanan teşvikler: Yabancı yatırımcılar proje sermayesinin yüzde 100'ünü bazı istisnalar dışında izinsiz getirebilirler.
a. Kısmen ihraç edilen hizmet faaliyetlerinde yabancı ortaklığın yüzde 50'yi geçmesi halinde izin gerekmektedir.
b. Tarımsal arazinin kiralanma süresi 40 yılı geçtiği durumlarda izin gerekmektedir. Yabancı yatırımcı ön izin almaksızın bir Tunus firmasının yüzde 49'unu satın alabilir. Bundan daha büyük satın almalarda izin alınması gerekmektedir. Tarım, sanayi, turizm ve finansal olmayan projeler yürüten yabancı yatırımcılar, yatırım teşviklerinden yararlanabilir. Bölgesel kalkınma alanlarında yürütülen projeler ve ihracattan kaynaklanan gelirlerde 10 yıl süreyle vergiden muafiyet söz konusudur.
c. Yabancı yatırımcılar serbest bölgeler sisteminden yararlanabilirler. Bu çerçevede tüm girdiler ve ekipman alımları vergiden muaftır. Yabancı yatırımcılar gelir ve varlık transferinde serbesttir.
d. Yabancı yatırımcıların hakları aynı zamanda Paris ve Bern Konvansiyonları çerçevesinde de korunmaktadır.
5. İdari uygulamalarda yapılmakta olan iyileştirmeler: "one-stop shop" uygulaması Eylül 1989 da uygulamaya konmuştur. Bu çerçevede bir iş kurulması için gerekli tüm faktörler-gümrük, belediye ve vergi hizmetleri, çevre koruma, Resmi gazete ve Merkez Bankası hizmetleri- Sanayii Geliştirme Ajansı (API) bünyesinde bir araya getirilmiştir. Yatırım teşviklerini elde etmek oldukça basittir: Vergi avantajı ilgili kağıtlar ibraz edilir edilmez otomatik olarak işleme konulmaktadır. Mali avantajlar için özel bir komiteye başvuruda bulunmak gerekmektedir. Yabancı Yatırımların Geliştirilmesi Ajansı (FIPA) Şubat 1995 tarihinde, yabancı direkt yatırımları geliştirmek ve yabancı yatırımcılara hizmet amacı ile kurulmuştur.
Kaynak: www.igeme.org.tr
|
