|
Romanya, Rusya, Türkiye ve Bulgaristan ile ticari ilişkilerini artırmaya önem veriyor. Perakendecilik sektörü önemli bir büyüme gösteriyor, özellikle mobilya, aydınlatma sistemleri, elektrikli ev aletleri, ecza, temizlik ürünleri ve kozmetik satışlarında artışlar gözleniyor. Bu ülkenin turizm potansiyeli de çok büyük.
Yüzölçümü ve nüfus açısından Polonya’dan sonra Doğu Avrupa’nın en büyük ikinci ülkesi olan Romanya, 1999 yılından bu yana önemli gelişmeler kaydetti. Ekonomide ve finans sektöründeki liberalizasyonun yanı sıra, özel mülkiyeti destekleyen yasalar yürürlüğe girdi, kamu kuruluşlarının özelleştirilmesine ilişkin önemli mevzuat düzenlemeleri yapıldı. Romanya, Rusya, Türkiye ve Bulgaristan ile ticari ilişkilerini artırmaya önem veriyor.
Romanya, 2004’te NATO, 2007’de olası AB üyeliği doğrultusunda makroekonomik ve politik alanda ilerleme gösterirken, coğrafi yakınlığı ile de Türk işadamları için önemli bir potansiyel taşıyor. Çeşitli doğal kaynakları, verimli tarım alanları ve turistik potansiyeli bulunan bu ülke, serbest bölgeleriyle de yatırımcılara fırsat sunuyor. Bu bölgelerde uzun dönemli kiralama ve leasing yapma imkanları tanınırken, Romanya’da iş yapan çok sayıda Türk firması da bulunuyor.
Yabancı uyruklu vatandaşların arsa mülkiyet hakkı yokken, yatırımları teşvik amacıyla firma kurma aşamasında mülkiyet hakkı veriliyor. Gelişime açık bölgeler için hükümet ‘dezavantajlı bölgeler’ başlığı altında yabancı yatırımlara kolaylık sağlıyor. Türkiye ile Romanya arasında halen ro-ro taşımacılığı da yapılıyor.
Neler Yapılabilir
1990’ların başında Romanya’ya giden Türk girişimcilerin başında fırıncılar geliyordu. Bunlar zaman içinde fabrika kurarken, Romen piyasasına giden Türk girişimcileri de hizmetler ve imalat sanayii yatırımlarına yöneldi. Ülkede yeniden yapılanma döneminde, gıda işleme, tekstil, kürk, deri, ayakkabı ve hafif sanayi makine üretim sektörlerine önem veriliyor.
Son yıllarda tekstilin yabancı yatırımcıların ilgisini çeken bir sektör olduğu gözleniyor. Romanya’da ucuz işgücü ve düşük maliyetlerle işlenmiş ürünleri ihraç imkanı buluyor. ABD ve AB kotalarının Romanya için avantajlı konumu yabancı yatırımcılar için ilgi faktörü.
Perakendecilik sektörü önemli bir büyüme gösteriyor, özellikle mobilya, aydınlatma sistemleri, elektrikli ev aletleri, ecza, temizlik ürünleri ve kozmetik satışlarında artışlar gözleniyor. Bu ülkenin turizm potansiyeli de çok büyük. Brasov, Lasi, Sibiu gibi tarihi şehirlerin yanı sıra Karadeniz sahilinde bulunan plajlarıyla dağ ve kış sporları açısından cazip bir merkez olmanın yanı sıra sağlık turizmi açısından da önemli potansiyele sahip. Bu sektörde orta ölçekli ve lüks seviyede otel yatırımları yapabilecek bir pazar potansiyeli var.
Nelere Dikkat Etmeli
Romanya’da kanunların sürekli değişmesi sorun olabiliyor. Vergi muafiyetine ilişkin sorunlar yatırımcıları zor durumda bırakabiliyor. Özellikle ticaret kanunundaki boşluklar yatırımcılara sıkıntı yaşatıyor. Ancak AB normlarına uygun düzenlemelerin yapılıyor olması bu konulardaki sıkıntıları azaltabilir.
Taşımacılıkta getirilen yük sınırlandırmaları ve yüksek cezalar da sorun olabilir. Köstence limanındaki navlun fiyatlarının yüksekliği, Köstence-Bükreş otoyolunun bozum yapısı, Köstence-Bükreş tren yollarındaki fiyat yüksekliği ihracı zorlaştırıyor ve taşıma masraflarında ek yük çıkarabiliyor.
Kaynak: KobiFinans Dergisi 3.sayı
|
