Dış Ticaret ve Dış Ticaret Mevzuatı

Hollanda ekonomisinde uluslararası ticaret büyük bir öneme sahiptir. Dış ticaret hacminin 2005 yılından itibaren GSMH'nın üzerinde gerçekleşmesi bunun açık bir göstergesidir. Re-eksportun ağırlıklı olduğu ihracat, ithalatın üzerinde gerçekleşmekte ve ülke devamlı dış ticaret fazlası vermektedir. Dış ticaret, ekonomik büyümenin lokomotifi durumundadır.

Hollanda, WTO verilerine göre, dunya ticaretinden aldığı pay açısından ihracatta altıncı, ithalatta ise sekizinci sırada yer almaktadır. Toplam dunya ticareti içerisindeki payı, 2005 ve 2006 yıllarında %3,6 olurken, 2007 yılında %3,7'ye yükselmiştir.

Hollanda'ya ithal edilen ürünlerin büyük bir bölümü, hemen veya basit bir işlemden geçirildikten sonra ihraç edilmektedir. Bu nedenle, Hollanda'nın başlıca ithal ve ihraç ürünleri incelendiğinde, aynı ürünlerin hem ithalat hem de ihracatta başlıca ürünler arasında yer aldıkları ve değerlerinin ihracat lehine küçük farklarla birbirine yakın olduğu görülmektedir. Genellikle re-exporta konu olan mallar,  ABD ve Asya'dan ithal edilmekte ve Avrupa ülkelerine gönderilmektedir. Hollanda'nın AB üyesi olmayan ülkelerle ticarette açık verirken, AB içi ticarette fazla vermesinin başlıca nedeni re-eksport ticaretidir.

Hollanda'nın en fazla ihracat yaptığı pazarlar arasında AB üyesi ülkeler başta gelmektedir. Ancak, Hollandalı ihracatçılar son zamanlarda etkinliklerini daha uzak pazarlara kaydırmışlar ve AB dışındaki ülkelere satışlarda kayda değer artışlar olmuştur. Hollanda'nın ihracatında olduğu gibi, ithalatında da AB ülkeleri önde gelmektedir. Bununla birlikte, özellikle Çin'in ve Rusya ile Suudi Arabistan gibi petrol ve gaz ihrac eden ülkelerin ithalattaki payı artmaktadır.

Diğer taraftan, KOBİ'lerin ekonomide ve dış ticarette rolü zayıflamaktadır. Hollanda KOBİ Birliği (MKB) ile ABN Amro Bank tarafından yapılan bir araştırma sonucuna göre; orta ölçekli firmaların sayıları azalmakta, ortalama istihdam düşmekte ve büyüme çabalarında çok büyük güçlüklerle karşı karşıya kalmaktadırlar. Araştırma sonuçlarına göre ayrıca, tarım sektörü hariç firmalar kapasitelerini küçültmektedirler. Bunların sonucunda, Hollanda ihracatının azalan sayıdaki büyük ölçekli şirketlere bağımlılığı artmaktadır.

Dış Ticaret Mevzuatı

Hollanda, 1958 yılında yürürlüğe giren  Roma Anlaşması ile oluşturulan Avrupa Toplulukları'nın ve dolayısıyla Avrupa Birliği'nin kurucu üyelerinden biridir.  AB üyeleri  arasında gümrük birliği bulunmakta ve ortak dış ticaret politikası uygulanmaktadır. Bunun bir sonucu olarak dış ticaret politikaları ve ilgili mevzuat AB organları düzeyinde belirlenmekte ve üye ülkelerce bu mevzuatlar aynen alınarak ya da ulusal mevzuatlarına aktarılarak  uygulanmaktadır. Dolayısıyla, Hollanda, diğer AB üyeleri gibi, AB dış ticaret mevzuatını uygulamaktadır. Bu çerçevede, Hollanda dahil tüm AB ülkelerinde Avrupa Toplulukları Entegre Gümrük Tarifesi'ne (TARIC) göre ortak gümrük tarifesi uygulanmakta, ithalatta alınan vergiler KDV dışında aynı olmaktadır. AB gümrük mevzuatı ve mevzuatın uygulanmasına dair ayrıntılar esas olarak 2913/1992 (OJ L-302 19/10/1992) sayılı Konsey Yönetmeliği ile 2454/1993 (OJ L-253 11/10/1993) Komisyon Yönetmeliği tarafından belirlenmiştir.

Hollanda'da gümrük mevzuatının uygulaması Vergi ve Gümrük İdaresi (Belastingdienst; http://www.belastingdienst.nl) tarafından yürütülmektedir. Gümrük işlemleri ithalatçı ya da temsilcisi tarafından yürütülebilir. Tek İdari Belge, Gümrük İdaresi'ne elden verilebileceği gibi internetten elektronik olarak da sunulabilir.

Diğer taraftan, tarife dışı engeller, anti-damping uygulamaları, çok taraflı ticaret anlaşmaları ve preferanslar ortak dış ticaret politikasının bir gereği olarak AB düzeyinde belirlenmektedir.

Dış Ticaret İstatistikleri

Yıllara Göre Dış Ticaret Değerleri

Hollanda, 2008 yılında 541 milyar Dolar ihracat ve 488 milyar Dolar ithalat ile 1,03 trilyon Dolar dış ticaret hacmine ulaşmıştır. 2003 yılında 31 milyar dolar olan dış ticaret fazlası, yıllar boyunca artarak 2008 yılında 53 milyar Dolara ulaşmıştır. Öte yandan, dış ticarette transit ticaretin büyük payı olmasının bir sonucu olarak, ithalat ve ihracat değişim oranları birbirine çok yakın seyretmektedir.

AB ülkeleri içerisinde 2007 yılında ihracatta üçüncü sırada yer alan Hollanda, 2008'de Fransa'nın önüne geçerek Almanya'nın ardından ikinci sıraya oturmuştur. Hollanda, ticaret fazlası açısından da Almanya'nın ardından ikinci sıradadır. 

Başlıca Ülkelere Göre Dış Ticaret

Hollanda'nın en önemli dış ticaret ortağı Almanya'dır. Almanya, 2008 yılında Hollanda'nın ithalatında %19,7 ve ihracatında %24,2  pay sahibidir.  Dış ticarette önde gelen diğer ülkelere bakıldığında bunların ithalatta ve ihracatta çoğunlukla aynı ülkeler olduğu görülmektedir.  Belçika, hem ithalatta hem ihracatta ikinci sırada yer almaktadır.  İngiltere, Fransa, ABD, İtalya, İspanya ve Rusya hem ihracat hem ithalatta önde gelen ülkelerdir.  en önemli dış ticaret ortağı Almanya'dır. Almanya, 2007 yılında Hollanda'nın ithalatında %20,1 ve ihracatında %23,6  pay sahibidir.  Dış ticarette önde gelen diğer ülkelere bakıldığında bunların ithalatta ve ihracatta çoğunlukla aynı ülkeler olduğu görülmektedir.  Belçika, hem ithalatta hem ihracatta ikinci sırada yer almaktadır.  İngiltere, Fransa, ABD, İtalya, İspanya ve Rusya hem ihracat hem ithalatta önde gelen ülkelerdir. 

Tablo 19: İthalatta İlk 20 Ülke (2008)

Çin, ithalatta 2007'de ABD'nin önüne gecerek üçüncü sıraya yerleşmişken 2008'de ithalat artış hızının azalması neticesinde ABD'nin ardına dördüncü sıraya gerilemiştir. Çin, ihracatta ise ülkemizin ardında 16. sıradadır.

İthalatta ilk 20 ülke arasında olan Japonya, Norveç, Malezya, Brezilya ve Suudi Arabistan ihracatta ilk 20 ülke arasına girememiştir. Öte yandan, Avusturya, İsviçre, Türkiye, Nijerya ve Yunanistan ihracatta ilk 20 ülke arasında iken ithalatta ilk 20 ülke sıralamasında gerilerde kalmıştır. Türkiye, Hollanda'nın ihracatında %1 payla 15. sırada yer alırken ithalatında %0,5 payla 33. sırada yer almaktadır.

Tablo 20: İhracatta İlk 20 Ülke (2008

Kaynak: www.musavirlikler.gov.tr