Ödemeler Dengesi Sermaye Hareketleri ve Yabancı Sermaye

2007 yılında devam eden Cari hesap açığındaki yüksek oranlı büyüme 2008 yılında da sürmüştür. İthalattaki önemli artış ve yurt dışından elde edilen mal ve hizmet ticareti gelirlerindeki azalışın bundaki etkisi büyüktür. İhracattaki artış ithalattaki artışı yakalayamadığından dış ticaret açığı da tespit edilmiştir. Ülkenin önemli sektörlerinden olan Turizm ve boru hattı gelirleri gibi kalemlerde yaşanan artışlar da cari açıktaki bozulmayı sadece hafifletebilmiştir.

Rusya Federasyonu'ndaki kısıtlamalara rağmen ülke dışında yaşayan Gürcülerden ulaşan gelirlerde de artış devam etmiştir. Bu rakam 2006 yılının son çeyreğinde artışa başalmış ve aynı durum 2007 - 2008  yıllarında da devam etmiştir.

Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları

Gürcistan'da yabancı yatırımlar, 12 Kasım 1996 tarihinde onaylanan "Yatırımların Teşviki ve Korunması" Kanunu ile güvence altına alınmıştır. Söz konusu Kanun'da yatırımın tanımı yapılarak, yabancı yatırımcılara Gürcü vatandaşlara tanınan hak ve kolaylıkların aynısının tanınması öngörülmüştür. Ancak, 1995 - 2002 yılları arasında ülkeye 900 Milyon $ seviyesinde yatırım yapılmış olup, potansiyelin oldukça gerisindedir.

2003 yılında ülkede yaşanan "Gül Devrimi" ile birlikte yeni göreve gelen hükümet tarafından yabancı sermaye için ülkeyi cazip hale getirmek üzere bir takım önlemler alınmaya başlanmıştır. Bu kapsamda hazırlanan yeni Vergi Kanunu ile vergi mevzuatı basitleştirilirken, bazı vergiler uygulamadan kaldırılmıştır.

Özellikle Baku - Tiflis - Ceyhan Boru Hattı (BTC) kapsamında yapılan yatırımların da olumlu etkisiyle son iki yıl içerisinde Gürcistan'a gelen sabit yabancı sermaye miktarında  artış görülmektedir. Nitekim, 1995 - 2002 yılları içerisinde ülkeye gelen toplam yabancı sermaye miktarı kadar yabancı sermaye girişi sadece 2004 yılında olmuştur.

Yabancı yatırımcılar vergi mükellefiyetlerini yerine getirdikten sonra faaliyet kârını iflas veya mahkeme kararı gibi durumlar hariç sınırlama olmaksızın yurtdışına transfer etme hakkına sahiptir. Parlamento tarafından yukarıda adı geçen Kanun'da yatırımcının aleyhine bir değişiklik yapılması durumunda kazanılmış hakların 10 yıl süreyle geçerli olacağı hükme bağlanmıştır.

Yatırımların Gürcistan hükümeti tarafından kamulaştırılması durumunda yatırımın reel piyasa değerinin ödenme zorunluluğu, anlaşmazlık halinde ise yatırımcının Gürcistan mahkemelerine veya uluslararası tahkim kuruluna başvurma hakkı bulunmaktadır. Yatırımcı tazminat bedelini serbetçe transfer hakkına sahiptir.

Yabancı yatırımcının Gürcistan'a kayıtlı olması şartıyla menkul kıymet, şirket, bina gibi yatırım olarak tanımlanan varlıkları satın almasında bir kısıtlama bulunmamaktadır. Ancak, yabancı yatırımcıların tarım arazisi satın alması yasaklanmış, söz konusu arazilerin 49 yıllığına kiralamasına olanak tanınmıştır.

Gürcistan kanunlarına göre nükleer, biyolojik ve kimyasal silah üretimi, kenevir, haşhaş ve diğer narkotik malzemelerin yetiştirilmesi gibi bazı alanlarda yatırım yapılmasına izin verilmemektedir.Ayrıca, Gürcistan'da yatırımlara Türkiye benzeri bir teşvik sistemi uygulanmamaktadır.

Gürcistan'da 2007 - 2008 yılları arasında yapılan doğrudan yabancı sermaye yatırımları bilgileri şu şekildedir;

 Tablo 18: Sektörel Bazda Yabancı Yatırımlar - 2008

Kaynak: Gürcistan ekonomik kalkınma Bakanlığı İstatistik Dairesi.

* Özelleştirme kapsamında yabancı uyruklu şahısların kayıtdışı yatırımları

Kaynak: www.dtm.gov.tr