|
Son beş yıl boyunca olumlu yönde gelişme gösteren dış ticaret, 2005 yılında ilk kez tarihinde pozitif bakiye vermiştir. Dış ticaret dengesi 2,8 milyar dolar iyileşerek 1,7 milyar dolar fazla vermiştir.
Bu gelişmelere paralel olarak dünya ihracatı içindeki payı yüzde 0,75 olarak gerçekleşerek, son 10 yılda ikiye katlanmıştır. 2005 yılında Çek Cumhuriyetinin ürünlerinin rekabet gücü de artmıştır.
Tablo 63: Dış Ticaret Gelişmeleri
(Milyon Dolar)
2001 2002 2003 2004 2005
İhracat 33.358 38.504 48.709 67.194 78.276
İthalat 36.453 40.735 51.239 68.245 76.554
Denge -3.095 -2.231 -2.530 -1.051 1.722
Toplam 69.811 79.239 99.948 135.439 154.830
İhracat artışı aşağıdaki faktörlerle yakıdan ilgilidir:
- İmalat sanayii üretiminden kaynaklanan sınai üretim artışı
- Düşük ihalat talebi (artan talep büyük ölçüde yurt içi üretimle karşılanmaştır)
- Yabancı yatırmların ihracata büyük katkısı
- Önceki dönemlerde ülke bazında, özellikle Fransa, İtalya, ABD ve Japonya’ya karşı ticaret dengesinde yaşanan pozitif gelişmeler
- Komşu ülkelerde, özellikle Polonya ve Slovakya’da yaşanan ekonomik büyüme
Buna karşın daha iyi performans elde etmeyi önleyen bazı faktörler de bulunmaktadır:
- İthalat fiyatlarında yaşanan artış (özellikle madeni yakıtlar), düşen ihracat fiyatları (makine ve ulaşım araçları)
- Çek Cumhuriyetinin en önemli ticari ortağı durumundaki Almanya’nın ekonomik koşullarının göreli olumsuzluğu
-Artan gıda ithalatı, Çin kaynaklı ucuz tüketim malı ithalatı
-Askeri uçak alımı
Dış ticaret fiyatlarında yaşanan gelişmeler dış ticaret dengesine 2004 yılına kadar olumlu katkı yaparken 2005 yılında az da olsa negatif yönde etkilemiştir.
Sabit fiyatlarla ihracat yüzde 12,4 oanında artarken, ithalatta yaşanan artış 5,8 oranında olmuştur.
Çek Kronu ABD Doları karşısında yüzde 6,8 ve Euro karşısında 6,6 oranında değer kazanmıştır.
Kaynak: www.dtm.gov.tr
|
