ABD bütçesinin Başkan Obama tarafından Kongre'ye sunumundan hemen sonra, 2008 yılı son çeyreği için ABD ekonomisinin önceden yüzde 3,8 olarak açıklanan reel daralma rakamı, revize edildi ve sonunda yüzde 6,3 daralma olarak kesinleşti. Bu rakam, 1982’den beri karşılaşılanın en kötüsüydü.
Moody's baş ekonomisti M. Zandi'ye göre 2011 yılında işsizlik, Ocak 2009'daki yüzde 7,6'dan yüzde 10,5'a yükselecek, ortalama gayrimenkul fiyatları bugünkü yüzde 27 düşüşün üzerine yüzde 20 daha düşecek ve finansal sistemdeki kayıplar 3 kat daha artacaktı. 2009 Mart ayı işsizlik oranı yüzde 8,5'e erişmiş bulunuyor. ABD Merkez Bankası ise, 2009 Şubat ayında yayınladığı revize tahminde, işsizliğin bu süreçte yüzde 9 değerini pek aşmayacağını düşünüyordu.
Bu gerçeklere karşın, Beyaz Saray bütçe tahmininde 2010’da ABD ekonomisinin yüzde 3,2 büyümesini öngörüyor. İzleyen 3 yılda da artış yüzde 4'e ulaşacak. İşsizlik oranı ise 2010’da yüzde 7,9 ile sınırlanacak.
Başkan Obama'nın sunduğu bütçe taslağındaki vergi artırımları, Clinton döneminin zenginlere uyguladığı vergilerin üzerine çıktığı gibi, Reagan döneminden beri süregelen ekonomik eşitsizliği tersine çevirerek, diğer tüm Amerikalıların gelirlerinde de artış sağlıyor. Bu yapılırken, önce vergi yasası yeniden ele alınıyor, sonra da, uzun vadede, orta sınıfın gelir artışının yavaşlamasına sebep olan, yüksek sağlık harcamalarına ve eğitimle elde edilen kazanımların gerilemesine çözümler getiriliyor. Bu bütçe ile ekonomistlerin uzun süredir eleştirdikleri, sağlık sigortalarının, bankaların ve tarım şirketlerinin sübvansiyonları iptal edilerek harcamalar kısılıyor ve bütçeye gelir sağlanıyor. Aynı zamanda, küresel ısınmaya engel olmak amacıyla sera gazları emisyonu da vergilendiriliyor.
Vergi artışı, yalnızca yıllık geliri 250.000 doların üzerinde olan çiftler için geçerli olacak. Bu, vergi mükelleflerinin yüzde 3'ünü oluşturuyor. Küçük işletme sahiplerinin nerdeyse hiçbiri, yılda 250.000 dolar gelir sahibi değil. Böylece bu kesimin vergisi artmamış olacak. Ek olarak Başkan Bush döneminde yüksek gelirlilere tanınan vergi indirimi avantajı 2011’de sona erecek. Böylece en yüksek vergi dilimi yüzde 35'ten, yüzde 39,6 oranına çıkmış olacak. Finansal yatırımlardan sağlanan gelirden alınan vergi oranı da yüzde 15'ten yüzde 20'ye çıkarılacak.
Resesyonun “kesin sona ereceği” öngörülen 2011 yılından itibaren, yüksek gelirlilere uygulanan vergi artırımı ile yaklaşık 100 milyar dolar fazla gelir sağlanacak. Çeşitli vergi indirimleri ve belirli hedeflere yönelik kredi temini ile orta sınıfta her ailenin geliri, ayda 800 dolar artacak. Yüksek gelire sahip yüzde 1 dilimin geliri ise, yılda yaklaşık 100.000 dolar azalmış olacak.
Başkan Obama'nın bütçesi, neredeyse ilk teklif edildiği şekliyle, Temsilciler Meclisi'nde 233 evet oyuna karşı 196 hayır oyu, Senato'da ise 55 evet oyuna karşı 43 hayır oyu ile kabul edildi. Bütçe analistlerinin önümüzdeki 10 yılda ulusal borç hanesine 9,3 trilyon ek yük getireceğini tespit etmeleri üzerine, çalışan ailelere 800 dolar vergi kredisi ödeme bölümü bütçeden çıkarıldı.
Kaynak: Akşam Gazetesi
www.aksam.com.tr
|
