Avrupa Birliği’yle (AB) Güney Kore arasında imzalanacak serbest ticaret anlaşmasının (STA) Türkiye’de yaratacağı kayba karşı  Güney Kore ile Türkiye arasında bir STA imzalanmasına çalışılıyor.

Süren AB-G.Kore STA müzakereleri, başta tekstil, elektronik ve otomotiv sektörü olmak üzere Türk sanayiini tehdit ediyor. Anlaşmayla rakip Kore mallarının AB pazarına ve AB üzerinden de Türkiye’ye gümrüksüz girmesinin önü açılacak. Bu nedenle Dış Ticaret Müsteşarlığı (DTM) yetkilileri, bu ülkeyle AB’den önce STA imzalamanın peşinde. AB’nin sağlayacağı kolaylıkların ardından Türkiye ile böyle bir anlaşmaya yanaşmayacak olan Kore’ye gümrük birliği anlaşmasından doğan ’karşı tedbir’ kozu kullanılıyor. DTM yetkilileri, AB’yle yapılacak anlaşmayla Avrupa pazarından Türkiye’ye girecek Kore menşeli mallara gümrük vergisi uygulanacağını G. Kore’ye bildirdi. Bunun üzerine de Koreli yetkililer, Türkiye’yle yapılacak bir STA’nın etkisini değerlendirmek üzere eylülde masaya oturmayı kabul etti. Bu çalışmanın ardından STA müzakerelerine başlanması bekleniyor.

AB’yle Bu Yıl İmzalamaları Zor
Bir DTM yetkilisi, AB’yle G. Kore arasında serbest ticaret anlaşmasının öngörüldüğü gibi bu yıl imzalanmasının güç olduğunu belirtirken, "AB, hep öyle lanse ediyor. Ama örneğin Körfez ülkeleriyle senelerdir son aşamaya geldi demesine karşın 25-26’ıncı tur yapılıyor" dedi. Şu an AB ile G. Kore’nin anlaşmaya ek olacak ’menşei protokolü’ üzerinde uzlaşmaya çalıştığını kaydeden yetkili, bu protokolü Türkiye’nin de uygulaması gerekeceğini söyledi. Bu nedenle bu protokolün netleşmesini beklediklerini belirten yetkili, bunun ardından STA çalışmalarını hızlandırabileceklerini vurguladı. G. Kore’nin menşei protokolünde ’kimi ürünlerde bölge ülkelerinden aldığı malların da AB tarafından Kore menşeli sayılması’ gibi esneklikler talep ettiğini bildiren yetkili, AB’nin de hizmetler sektörü ve kamu alımları konusunda alacağı tavizler sonucu buna sıcak bakacağını söyledi.

Türkiye İsteksiz Ama...
AB’yle STA imzalayan üçüncü ülkeler, mallarını ’serbest dolaşım ilkesi’ kapsamında AB üzerinden Türkiye pazarına gümrüksüz olarak satma imkanına sahip oluyor. Bu nedenle de Türkiye’yle STA imzalama konusunda isteksiz davranıyor. Yetkili, ’G. Kore’nin AB’yle yapacağı STA’nın yanı sıra Türkiye’yle de böyle bir anlaşmaya neden yanaşacağı’ sorusu üzerine ise, Türkiye’nin ’karşı tedbir’ hakkına işaret etti. "(Bizimle de anlaşma yapmaz da sonra ’AB üzerinden mal satarız’ derseniz karşı tedbir alırız haberiniz olsun) dedik. Dolayısıyla onu dikkate alıyorlar" diye konuştu. Yetkili, "Karşı tedbir şu: Doğrudan o ülkenin malına uyguladığım ortak gümrük tarifesini AB üzerinden gelen malına da uygulayacağım. Yani AB’yle STA yapsa da Türkiye’ye gümrüksüz sokmayacağım" dedi. Bu anlaşmayı yapacaklarını vurgulayan yetkili, karşılıklı verilecek tavizlerin ise uzun bir müzakere sürecinin ardından netleşeceğini bildirdi.

Sırada Hindistan ve Ukrayna Var
İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Haluk Kabaalioğlu da, AB’nin Güney Kore’nin yanı sıra Hindistan, Ukrayna gibi ülkelerle imzalamak üzere başka STA görüşmeleri de sürdürdüğünü hatırlattı. Bu ülkelerle yapılacak anlaşmaların Türkiye’ye etkisinin büyük olacağını vurgulayan Kabaalioğlu, Türk yetkililerin bu konuda çözüm çalışmalarına ağırlık vermesi gerektiğini belirtti. Gümrük birliği uygulamasından doğan sıkıntılar konusunda yoğun çalışan İKV, Avrupa gümrük alanının ’27 üye ülke artı Türkiye’den oluştuğu ve bu nedenle de AB’nin imzaladığı bu anlaşmalarda müzakere pozisyonu belirlenirken Türkiye’nin de masada olması gerektiği görüşünü savunuyor. Mevcut uygulamada Türkiye’nin hassasiyetleri, AB’nin üçüncü ülkelerle imzaladığı STA süreçlerine yansımıyor. Ancak Türkiye, gümrük birliği üyesi olduğundan uygulamada anlaşmaların tarafı haline geliyor.

Kaynak: Referans Gazetesi/ Tutku Ayvaz

www.referansgazetesi.com