Tarım sektöründeki uygun pazar fiyatları, Ortak Tarım Politikasının uygulanmasını ve DTÖ çerçevesindeki yükümlülüklerin yerine getirilmesini kolaylaştırmış, böylelikle sektör içindeki rekabet artmıştır. Ortalama tarife oranlarının düşürülmüş olmasına rağmen, kotaları aşan miktarlara uygulanan yüksek vergiler hassas ürünleri korumaya devam etmiştir. Tarife kotalarının yönetimi, korunma önlemlerinin ve ihracat sübvansiyonlarının kullanımı diğer DTÖ üyelerini de ilgilendirmektedir. Müdahale fiyatlarının ve uluslararası fiyat eğilimlerinin düşmesi sonucu, 1996 yılında üretici sübvansiyon değerinde yüzde 8.7’lik, tüketici sübvansiyon değerinde ise üçte birlik bir azalma kaydedilmiştir. Tarım sektörüne yapılan mali transferler artmaya devam etmişse de AB bütçesindeki payı azalmıştır. Sektöre yapılan yardımların biçiminde de değişiklik yapılmış, direkt yardımlara yöneliş gözlenmiştir. Dünya fiyatlarının yükselmesiyle ve çiftçilere sağlanan desteklerin biçim değiştirmesiyle, çiftçilerin, özellikle tahıl ve et üreticilerinin, gelirlerinde artış kaydedilmiştir.

MDAÜ’lerini içeren genişlemenin bütçeye getireceği yükün çiftçiye sağlanacak desteklemeleri olumsuz yönde etkileyeceği tahmin edilmektedir. Bu konuyla ilgili olarak alınması düşünülen ve Tarıma ilişkin DTÖ Anlaşması dahilindeki ikinci tur müzakerelere hazırlık niteliğinde olan tedbirler ‘Gündem 2000’de yer almaktadır. Komisyon’un görüşüne göre; pazara yönelik müdahalelere, fiyat desteklemelerine ve ihracat sübvansiyonlarına daha az bağımlı olan ve direkt gelir desteklemelerini tercih eden tedbirler benimsenmelidir.

İmalat sanayi, genel olarak tarifelerin ve tarife-dışı engellerin indiriminden olumlu yönde etkilenmiştir. Tekstil ve konfeksiyondaki DTÖ uygulamaları, ITA’nın yürürlüğe girmesi ve Tek Pazar dahilindeki tedbirler imalat sanayinde liberalleşmeyi sağlamış, bunun sonucu olarak korunmakta olan sanayi dallarındaki uluslararası rekabet artmıştır.

Bununla beraber, otomotiv sanayi ve elektronik sanayinin bazı dallarındaki yapısal bozukluklar sürmektedir. Yapılan araştırmalar, ürünlerin yetersizliğine, bölgesel uzmanlaşmaya, pazar paylarındaki azalmaya ve teknolojik üstünlüğün kaybına dikkat çekmektedir. Sözkonusu sanayilerdeki yüksek vergi oranları, devlet yardımları ve pazar bölünmeleri yeni pazar eğilimlerine, talep ve teknolojilere uyumu geciktirmektedir.

Girdi hizmetlerinde maliyeti azaltmanın gerekli olduğunun farkında olan AB, hizmetler ticaretindeki kısıtlamaları kaldırmayı hedeflemektedir. Bu konudaki kararlı yaklaşıma rağmen, gerekli düzenlemeler siyasi faktörlerden etkilenmektedir. Son iki yılda Topluluk, hava taşımacılığı ve telekomünikasyon gibi bir takım alanlarda yapılan çalışmalarla liberalizasyona doğru ilerleme kaydetmiştir. Topluluk içindeki bu yaklaşım çok taraflı müzakerelere de yansımış, AB, GATS müzakerelerinin en önemli destekçilerinden biri olmuştur.

Topluluk ve üye ülkeler elektrik, gaz ve posta servisleri gibi temel kamu hizmetlerini serbestleştirmeyi taahhüt etmişler, ancak bu serbestleştirmeler genelde uzun geçiş sürelerinde gerçekleştirilmiştir. Sözkonusu alanlarda liberalleşme ve kamu hizmetlerinin temini arasında bir denge gözetilmektedir. Bu nedenle, AB yetkilileri telekomünikasyon sisteminin serbestleştirilmesinde uygun fiyatta evrensel bir hizmetin sağlanması için çaba harcamışlardır.

Kaynak: www.dtm.gov.tr