|
     |
Romanya Ve Bulgaristan’dan AB Ülkelerine Büyük Göç Olmayacak
Zsolt SZELECKİ
Hewitt Pazar Yöneticisi
|
|
Avrupa Birliği içindeki işgücü hareketliliği ile ilgili tahminlerin çoğu, efsaneden öteye gidemedi. İnsanların zorunlu olmadıkça ülke değiştirmediği, bir istisna olan Polonya’dan göçen işçilerin bile kısa dönemli işlerde para biriktirip tekrar ülkelerine döndükleri gözlemlendi.
Bulgaristan ve Romanya’nın bu ay başında AB’ye katılmasının ardından, bu değişimin hem bölgedeki, hem AB içindeki işgücü piyasasına nasıl etki edeceği gündeme geldi. İnsan kaynakları danışmanlık şirketi Hewitt’in Macaristan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, İsveç, Yunanistan, Rusya, Ukrayna, Baltık Devletleri (Estonya, Litvanya, Letonya) ve Balkan ülkelerini kapsayan Avrupa Gelişmekte Olan Pazarlar Yöneticisi Zsolt Szelecki, "Yönetim seviyesinde, Çek yöneticinin Sırbistan’da çalışması veya Bulgar yöneticinin Romanya operasyonunu yürütmesi gibi, bölgesel göçler gerçekleşebilir" diyor.
Bulgaristan ve Romanya’nın bu ay başında AB’ye katılmasının ardından, bu değişimin hem bölgedeki, hem AB içindeki işgücü piyasasına nasıl etki edeceği gündeme geldi. İnsan kaynakları danışmanlık şirketi Hewitt’in Macaristan, Polonya, Çek Cumhuriyeti, İsveç, Yunanistan, Rusya, Ukrayna, Baltık Devletleri (Estonya, Litvanya, Letonya) ve Balkan ülkelerini kapsayan Avrupa Gelişmekte Olan Pazarlar Yöneticisi Zsolt Szelecki, "Yönetim seviyesinde, Çek yöneticinin Sırbistan’da çalışması veya Bulgar yöneticinin Romanya operasyonunu yürütmesi gibi, bölgesel göçler gerçekleşebilir" diyor.
Romanya ve Bulgaristan’ın işgücü ne durumda?
Son birkaç yıldır bu ülkelere yatırım yapan birçok yabancı şirket var. Yetenek açısından önemli bir pazar ancak limitsiz bir yetenek arzı da yok. Bu nedenle, özellikle Bulgaristan’a yatırım yapan ülkeler daha şimdiden aradıkları yetenekli çalışanları bulmakta zorluk çekiyorlar. Eğitimli ve deneyimli kişiler kolay bulunmuyor. Yeni bir ülkeye giden bir şirketin yapması gereken en zor şeylerden biri, yerel pazarda ürünlerinizi satmak için yönetim ekibini ve güçlü satış gücünü kurmaktır. Önümüzdeki 1-3 yıl boyunca, buralardaki satışçılar Avrupa veya Batı tarzı satış konusunda eğitimli olmadıkları için, bölgedeki kilit sorun satış gücü olacak. İkinci zor alan ise orta seviye yöneticiler olacak. Üst düzey yönetici sorunu, başka ülkelerden getirilecek kişilerle çözülebilir. Ancak iyi orta düzey çalışanlar bulmak, tipik bir sorundur. Genç profesyoneller bulursanız, bu kişiler uzun süre orta seviyede çalışmaktan tatmin olmaz. Orta seviye değil, süpervizör değil, en azından direktör olmak isterler. Sonuç olarak iki ülkede de yetenekli çalışan bulmak gittikçe daha zorlaşıyor.
Bu ülkelerdeki işçiler çalışmak için diğer AB ülkelerine göç edecekler mi?
Özellikle entelektüel işler için, AB’deki göçmen işçilerin sayısı her zaman yanlış tahmin edildi. Mekanik ve yapı işçileri, komşu pazarlarda daha iyi iş ve daha fazla fırsat bulabilir. Hatta Almanya kadar uzağa veya diğer ülkelere de gidebilirler. Çünkü tüm yeni üye ülkeler birbirine benzer kültürlere sahip. Ama Polonyalıların tersine, özellikle bu ülkeler için fazla bir göç gerçekleşmesini beklemiyorum. Belki yönetim seviyelerinde geçişler olabilir. İkinci olarak, bölgesel göçmen olabilirler. Bir Çek yöneticinin Sırbistan’da çalışması veya Bulgar yöneticinin Romanya operasyonunu yürütmesi gibi, yönetim seviyesinde bu tür bölgesel göçler gerçekleşebilir. Bu tahminlerim en fazla birkaç bin kişiyle sınırlı, onbinler veya yüzbinlerden bahsetmiyorum. Bir de şunu belirtmekte fayda var: İnsanlar yaşadıkları yeri değiştirmede direnç gösterir. Ancak kendileri için para biriktirmek ve bir süre sonra ülkelerine geri döndüklerinde kendi işlerini kurmak için bir süreliğine göçmen işçilik yapabilirler. Sadece çok azı temelli göçmen olacaktır.
Yani Bulgar ve Romen işçilerin çalışmak için eski Avrupa ülkelerine gideceklerini düşünmüyorsunuz...
Eski AB ülkelerine giderlerse, bu kısa süreli işler için olacaktır. İskandinavya’da bazı tıbbi uzmanlık gerektiren işler, Almanya’da IT geliştirme işleri, İngiltere’deki aşçılık veya servis elemanlığı gibi. Bunların çoğu, yerel pazarın yapmadığı işler. Peki büyük kitleler göç edip, herhangi bir işte çalışacaklar mı? Muhtemelen hayır.
Eski AB üyeleri, bu ülkelerden işçi girişlerini en azından iki yıl için sınırlayacaklarını söylediler. Sizce bu olabilir mi?
Yasal olarak mümkün tabii. Ancak bence bunlar daha çok iç politik mesajlar. Kendi seçmenlerine, sizin hassas olduğunuz konuları koruyorum, mesajı göndermek olarak görüyorum. Aslında korunması gereken bir şey de yok ortada.
Türkiye’de 500 bine yakın aynı zamanda Bulgaristan pasaportu sahibi kişi olduğu tahmin ediliyor. Onlar da artık aynı haklara sahip...
Konuyu çok iyi bilmiyorum ancak duymuştum. Benzer nedenden kaynaklanan bir durum Makedonya’da oldu. Çok sayıda Makedon Bulgaristan pasaportu almak istedi çünkü Bulgaristan AB’ye üye olduğunda onların da AB pasaportları olacaktı. Hatta Makedonya’nın eski başbakanının dahi Bulgaristan pasaportu için başvurduğu iddiaları basın için güzel bir skandal haberi olmuştu. Türkiye’deki Bulgaristan vatandaşları için tek tahminim, Bulgaristan’daki şartların onlar için daha parlak olmayacağı. Göç olgusuyla ilgili tüm gelişmeler, AB’nin genişlemesi ve yasalardaki değişikliklerle bağlantılı olacak. Ancak bence, göçü etkileyen, AB’den daha önemli olgular var.
Neler bunlar?
Teknoloji ve onun getirdiği globalleşmeyle birlikte oluşan, "iyiysen her yerde çalışabilirsin" mantığı. Çalışanların ülkeler arasındaki hareketliliğini asıl şekillendirecek olan esas faktörler bunlar. Evden çalışma her geçen gün artıyor. İskandinavya ve Birleşik Krallık’ta evden çalışanların oranı yüzde 10’un üzerinde. İnternet kullanımının artmasıyla birlikte, bu rakam daha da yükselecek. İşverenler, bu yöntemin çalışan istihdam etmek için esnek bir yol olduğunu anlamaya başlıyor. Yeni iş modelleri dikkate alınıyor. Yetenek yönetimi açısından baktığımızda ise, bu kişileri elde tutmak ve şirkete çekmek için daha yaratıcı yöntemlere ihtiyaç duyuluyor. ABD’de şirketler, karlı ücret paketleri ve daha yüksek ücretler yerine, haftada 4 gün çalışmak gibi daha fazla özgürlük vaat ediyor. Ya da evde çalışmalarına imkan tanıyor. ABD’de çalışanlar bunlara daha fazla önem veriyor. Hayattan keyif almak artık en önemlisi. Bence bu kısa dönemde, AB’deki göçleri şekillendirecek olan da bu.
AB içindeki işçi göçüyle ilgili beklentiler gerçekleşmedi, yüzbinlerce işçi başka yerlere göç etmedi. Ancak Polonya gibi bir istisna da var. Bir insanın çalışmak için başka bir ülkeye gitmesine neden olan nedir?
Polonya, büyük bir ülke. Ve öyle alanları var ki, ağır sanayi gibi, gerçekten gençler için hiç umut vaat etmiyor. Bu şartlar nedeniyle, geleceğimi Londra veya Berlin’de denemek istiyorum diyorlar. Buna rağmen, bizim çok basit bir değişim yönetimi modelimiz var. İnsanlarda her zaman değişikliğe karşı doğal bir direnç vardır. Eğer bu direnç; ilk adımınızı atmanızı kolaylaştıracak koşul (AB’ye üye bir ülkede yaşamak gibi), tatminsizliğiniz ve gelecek beklentinizin toplamından daha küçükse, gitmezsiniz. Aksi takdirde gidersiniz.
Kaynak: Hürriyet İnsan Kaynakları Gazetesi/Gaye Güzelay
|
| |
|
| |
|
Bu yazı
4957 kez okundu. |
| |
|
Bu yazı hakkında yorum yapılmamış.
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
En Çok Okunanlar 
