|
Ürdün’deki kambiyo rejimi, genel olarak, dış ticaret açısından serbest bir rejim olarak nitelendiriliyor. İthalatta mallara, ülkelere veya firmalara göre uygulanan herhangi bir döviz tahdidi bulunmuyor. Bununla birlikte, ithalata yönelik döviz satışlarında bankalarca, Merkez Bankası adına binde 1 oranında bir harç alınıyor. Kamu kuruluşları ve belirli bazı kuruluşların ( örneğin Sivil Tüketim Kooperatifi, Askeri Tüketim Kooperatifi vs ) yaptıkları ithalat ile 300 Ürdün Dinarını aşmayan ithalat işlemleri bu harçtan muaf tutuluyor.
Serbest Bölgelere İthalat ve Transit Ticaret: Serbest bölgelere yapılacak ithalatla ve transit ticaretle ilgili olarak Merkez Bankası düzenli olarak bankalara döviz izni vermediğinden, bu tür işlemlerle ilgili döviz sağlamak ithalatçının sorumluluğunda bulunuyor. Bankalar, müşterilerinin finansal ihtiyaçları ve genel kabul gören standartlar dahilinde bu tür işlemlerle ilgili olarak peşin ödenecek ithalat oranını belirlemekle yetkili kılınmış durumda.
İhracat Dövizi: İhracattan sağlanan dövizin yetkili bankalar aracılığıyla ülkeye getirilmesi gerekiyor. Malların reexport edilmesinden sağlanan dövizin sevkiyattan sonra 1 ay içerisinde yurda getirilmesi gerekiyor. İhracatçıların girdi ithalatında kullanmak amacıyla, ihracat bedelinin yüzde 10’unu Ürdün’deki ticari bankalar veya finansal kuruluşlarda muhafaza etmelerine izin veriliyor. Ülkedeki gübre ve madencilik kuruluşlarının döviz ihtiyaçları Merkez Bankası’nca karşılanıyor ve bu kuruluşların ihracat gelirleri ile ithalat bedelleri arasındaki farkın yüzde 10’unu aşan kısmını, Merkez Bankası’na satmaları gerekiyor.
Yabancı Sermaye Mevzuatı:
- 1997 yılı Yabancıların Yatırımlarını Teşvik Kanunu gereğince, yabancı yatırımcılar, aşağıdaki sektör projeleri hariç Ürdün’de herhangi bir ekonomik faaliyet veya projenin tamamına veya bir kısmına sahip olabiliyorlar:
- İnşaat Müteahhitliği Sektörü
- Ticaret ve Ticari Hizmetler Sektörü
- Metalurji Sektörü
- Bu sektörlerde yabancı yatırımcının hissesi yüzde 50’yi geçemiyor. Diğer sektörlerde yabancı yatırımcının hissesi yüzde 100 olabiliyor.
- Ürdün’de yatırım yapacak yabancıların getireceği sermaye (halka açık anonim şirketler hariç) 50 bin Ürdün Dinarı’ndan (yaklaşık 71 bin dolar) az olamıyor.
- Ülke içine sermaye transferiyle ilgili bir kısıtlama bulunmuyor. Bununla birlikte, ülke dışına sermaye ihracı Merkez Bankası’nın iznine tabi.
- Ülkedeki yabancı sermaye kuruluşlarının karlarının tamamının ülke dışına transferi mümkün bulunuyor.
Gümrük Uygulamaları: Gümrük vergisi ve satışlar vergisi malın CIF değeri üzerinden tahsil ediliyor. Genel olarak, malın beyan edilen değeri ile ‘gerçek’ değeri arasında bir uyum olması gerekiyor. Gümrük Kanunu, ithalatçının malın beyan edilen değerinin gerçek değere uygunluğunun ispat edemediği hallerde, gümrük otoritelerine malın değerini belirleme yetkisi vermiş. Ürdün gümrükleri ve tarifeleri ile ilgili geniş bilgiye http://www.customs.gov.jo. adresinden ulaşılabilirsiniz.
Duty Free Statüsü: İthalat vergilerinden muafiyet sağlanan kurumlar ve haller şöyle sayılabilir;
- Kral ve Kraliyet adına ithal edilen maddeler,
- Tarifede muaf olduğu belirtilen maddeler,
Diğer taraftan;
- İkili ticaret anlaşmaları çerçevesinde yapılan ithalat (Protokol Ticareti),
- Fosfat, Potas, Petrol Rafinerisi, Elektrik İdaresi ve Deri Tabaklama Şirketinin ithalatı,
- Hükümet kuruluşlarının Bakanlar Kurulunun izni çerçevesinde ithalatı,
- Diplomatik temsilciliklerin, uluslararası kuruluşların ve yabancı firmaların bölgesel ofislerinin ithalatı,
- Hayır kuruluşlarının Bakanlar Kurulu izni çerçevesinde ithalatı,
- Yatırımları Teşvik Kanunu’nun kapsadığı projelere ilişkin ithalat,
- Eğitim kuruluşlarının ithalatı,
- Hastanelerin tıbbi alet-cihaz ve ilaç gibi ithalatı.
Genel Satışlar Vergisi: Ürdün’de temel gıda maddeleri, akaryakıt, tarımsal makine ve ekipman ve eczacılık ürünleri dışındaki tüm ürünlere (gerek yerli üretim gerekse ithal mallara) uygulanan bir Satışlar Vergisi bulunuyor. Oranı, malların çoğunda yüzde 13 olan bu verginin ithalattaki uygulamasında, malın gümrüklenmiş bedeli ( CIF değer + satışlar vergisi ) matrah olarak alınıyor. Ürdün’de IMF desteği ile uygulanan ekonomik istikrar programına kaynak sağlamak amacıyla 2001 yılında ve 2002 yılı başlarında, vergi oranları düşük tutulmakla birlikte birçok ürün satışlar vergisi kapsamına alındı.
Tarife Dışı Tedbirler, İhracat/İthalat Kanunu ve İhracatın Teşviki:
İhracat/İthalat Kanunu: 1995 yılında Protokol Ticareti ( İkili Ticaret Protokolleri çerçevesinde yapılan ve G.V. olmaksızın ithalat imkanı sağlayan ticaret ) dışında ithal lisansı uygulamasına son verildi. 7 Nisan 1997 tarihinde ise Ürdün Hükümetince alınan bir kararla, (Ürdün ile banka düzenlemeleri olan ülkeler hariç) ihracat lisansı uygulamasına da son verildi. İthalat veya ihracat lisansı gerektiği durumlarda, lisans bir yıl süre ile verilmekte ve bu 2 yıla kadar uzatılabiliyor.
Kaynak: www.dtm.gov.tr
|