|
     |
Bulgaristan-Türkiye Arasında Ticaret Hacmi Yüzde 13.6 Arttı
A. Zuhal EREN
Ticaret Müşaviri
|
|
Sofya Ticaret Müşavirliği'nin verilerine göre 2004 yılında, Şişecam ve Opet – Aygaz tarafından gerçekleştirilen iki büyük yatırımdan sonra, Türkiye'nin Bulgaristan'daki yatırımcılar listesinde dokuzuncu sıraya yükselmesi bekleniyor. Ticaret Müşaviri A. Zuhal Eren, 2003 yılında Bulgaristan'ın ihracatının yüzde 9'unun Türkiye'ye gerçekleştirildiğini ve aynı yıl ithalatının yüzde 6'sını da yine Türkiye'den sağladığını belirtti.
Türkiye'nin Bulgaristan'ın belli başlı 5 ticaret ortağından biri olduğunu da ifade eden Zuhal Eren, 2004'ün ilk yarısında Türkiye'nin Bulgaristan'a ihracatının önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15.6 oranında artarak 316.8 milyon Euro'ya yükseldiğini vurguladı.
2004'ün ilk altı ayında iki ülke arasındaki ticaret hacminin önceki yılın ilk yarısına göre yüzde 13.6 oranında artarak 654.3 milyon Euro'ya ulaştığını kaydeden Eren, şunları söyledi: 2004 yılının Ocak – Haziran döneminde Bulgaristan'nın ticaret hacmi içinde Türkiye'nin payı yüzde 7 oldu. 2004 yılında 2 milyar dolar ticaret hacmi hedefine yaklaşacağız, ancak gerçekleşecek rakamın 1.7 milyar dolar civarında olacağı müşavirliğimizce tahmin ediliyor.'
Bulgaristan'da kaç Türk firması faaliyet gösteriyor?
Türkiye, Bulgaristan Yatırımlar Ajansı kayıtlarına göre 31.12.2003 tarihi itibarıyla Bulgaristan'da gerçek kişiler tarafından açılan şirket adeti açısından 8 bin 969 yatırımla ilk sırada geliyor. Ancak kapatılan ya da isim değiştiren şirketler de bu sayıya dahil edilmiştir. Ayrıca daha önce yabancıların gayrimenkul edinmesine izin verilmediği ve sair nedenlerle çok sayıda paravan şirket de bulunuyor. Bu nedenle şirket sayısının yukarıda açıklanan resmi rakamların altında olduğu ve Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odası verilerine göre 2 bin 500 civarında olduğu düşünülüyor. Yine de Bulgaristan'a KOBİ niteliğinde sayılabilecek yatırımların içinde Türkiye'nin başta geldiği doğru bir değerlendirmedir.
Öte yandan aynı dönem itibarıyla Türkiye'deki tüzel kişiler tarafından Bulgaristan'da 130 civarında yatırım yapıldı. Tüzel kişiler tarafından yapılan yatırımlar listesinde ise Türkiye 12. sırada yer alıyor. Tespitlerimize göre 25 civarında göreceli olarak büyük sayılabilecek yatırım bulunuyor.
Yatırımlar 2003'e oranla arttı mı, azaldı mı?
Türkiye'nin yatırımlarının yarısından fazlası otomobil yedek parçası ve küçük ev aletleri ticareti alanında yapılıyor. Daha sonra taşımacılık–depolama, tekstil–hazır giyim, mobilya hariç ağaç ürünleri üretimi, otel ve restoran işletmeciliği ve gıda, içecek, tütün üretimi geliyor.
Bulgaristan Yatırımlar Ajansı verilerine göre, Bulgaristan'ın yabancı sermayeye açıldığı 1992 yılından 2004 yılı ilk yarısına kadar, Türkiye'den Bulgaristan'a gelen doğrudan yabancı sermaye tutarı yaklaşık 157 milyon ABD Doları'dır. Türkiye bu değer ile toplam doğrudan yabancı sermaye stoku yaklaşık 8.1 milyar dolar olan Bulgaristan'da ilk 10 yatırımcı ülke arasına girememişti. 2004 yılında Şişecam ve Opet – Aygaz tarafından gerçekleştirilen iki büyük yatırımla Türkiye'nin Bulgaristan'daki yatırımlarının önemli derecede artarak yatırımcılar listesinde tahminen dokuzuncu sıraya yükseleceği bekleniyor.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın gelmesi ne gibi değişikliklere neden oldu?
6–7 Temmuz 2004'de yapılan resmi ziyarette Başbakan Erdoğan'ın özellikle vurguladığı bir husus Bulgaristan'ın Türkiye'ye vize konularında kolaylık sağlaması gereği oldu. Nitekim 15 Eylül'den geçerli olmak üzere Türkiye'den Bulgaristan'a hizmet pasaportuyla (gri pasaport) vizesiz giriş yapılması uygulaması başladı. Bu uygulama ile devlet memurlarının bir aya kadar Bulgaristan'da kalabilmesi mümkün kılındı.
Bilindiği gibi Başbakan Erdoğan ile birlikte 130 civarında iş adamı geldi ve Başbakan'ın resmi ziyaretiyle eş zamanlı olarak bir Bulgar–Türk İş Konseyi yapıldı. Bu etkinlik Büyükelçiliğimiz koordinatörlüğünde DEİK ve Bulgaristan Sanayi ve Ticaret Odası organizatörlüğünde gerçekleştirildi. Çoğu büyük ölçekli Türk firmalarla görüşmelere, Bulgaristan'dan çok sayıda firma ilgi gösterdi.
İş dünyasının sorunlarının bürokratlar ve siyasilerle birlikte ele alınmasına fırsat veren bu tarz organizasyonlara devam edilecek. Önümüzdeki yıl mart ayında Dış Ticaret ve Gümrüklerden Sorumlu Bakanımız Kürşad Tüzmen ve beraberinde bir ticaret heyetinin Bulgaristan'a gelmesi planlanıyor. Bu konuda Eylül ayında bir ön heyet gelip sektör, talep ve diğer konularda incelemelerde bulundu. Ticaret heyetinin, Sofya Ticaret Müşavirliği'nin tespit ettiği Türkiye'nin Bulgaristan pazarında rekabet şansının yüksek olduğu aşağıdaki sektörlerin temsilcilerinden oluşturulması düşünülüyor: Gıda Sanayi Müstahzarları, İnşaat Malzemeleri, Kimya Sanayi, Ambalaj Malzemeleri, Tekstil Sektörü, Makineler, Mekanik Cihazlar ve Aletler, Elektrikli Makine ve Cihazlar, Elektronik Cihazlar, Ev Elektroniği, Mobilya ve Aydınlatma Ürünleri.
Ticaret hacmi kaç dolara ulaştı? 2005'e kadar hedeflenen rakam nedir?
2003 yılında Bulgaristan'ın ihracatının yüzde 9'u Türkiye'ye gerçekleştirildi. Aynı yıl ithalatının yüzde 6'sını yine Türkiye'den gerçekleştirildi. Türkiye Bulgaristan'ın belli başlı 5 ticaret ortağından biri.
2004 yılının ilk yarısında Türkiye'nin Bulgaristan'a ihracatı önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 15.6 oranında artarak 316.8 milyon Euro oldu. Yine aynı dönemde Türkiye'nin Bulgaristan'dan ithalatı yüzde 11.9'luk bir artışla 337.5 milyon Euro'ya ulaştı. Dolayısıyla 2004'ün ilk altı ayında iki ülke arasındaki ticaret hacmi önceki yılın ilk yarısına göre yüzde 13.6 oranında artarak 654.3 milyon Euro'ya ulaştı. 2004 yılının Ocak – Haziran döneminde Bulgaristan'ın ticaret hacmi içinde Türkiye'nin payı ise, yüzde 7 oldu.
2004 yılında 2 milyar dolar ticaret hacmi hedefine yaklaşacağımız ancak gerçekleşecek rakamın 1.7 milyar dolar civarında olacağı müşavirliğimizce tahmin ediliyor.
Bulgaristan'da faaliyet gösteren en büyük Türk yatırımcılarını sıralayabilir misiniz?
Belli bir sıralama yapmak zor. Zira şirketlerin sermaye büyüklüğünü tespit edecek bir sistemimiz maalesef bulunmuyor. Burada yine de Sofya Ticaret Müşavirliği'nin veri tabanımızda bulunan büyük yatırımlarımızı zikretmemizde bir sakınca yok. Belli başlı Türk yatırımları sektörlerine göre şu şekilde;
Cam sanayi: Şişecam'ın yatırımı olan Trakya Glass Bulgaria EAD.
Metalurji sektörü: FAF Metal Ltd.'in yatırımı olan Alcomet.
Bankacılık sektörü: T.C. Ziraat Bankası ve Demirbank AD.
Kimya sektörü: Nobel Pharma Ltd., Hayat Kimya'nın yatırımı olan Hayat Bulgaria Chemical Ltd. ve Şişecam'ın Belçika ortaklığı olan Sodi – Solvay.
Hipermarket: Koç Holding'in yatırımı olan Ramstore Bulgaria AD.
Turizm sektörü: Princess Hotel.
Elektrik – Elektronik sektörü: Aksan Kalıp A.Ş.'nin yatırımı olan Mikro Ak.
Ağaç ürünleri sektörü: Kastamonu Entegre'nin yatırımı olan Gabrovnitsa.
Tekstil sektörü: Santinelli, Kıvanç Tekstil ve Maser Holding'in yatırımı olan Nitex 50 AD.
Akaryakıt sektörü: Opet – Aygaz.
Kuyumculuk sektörü: Altınbaş'ın yatırımı olan Brilliant 2000.
Bunların dışında çok sayıda büyük müteahhitlik firmaları Bulgaristan'da iş yapıyor ya da temsilcilik bulunduruyor. Bunların başında, Sistem Yapı, Akfen, Doğuş, Eko, Kiska, Mapa, ITC, Novatek, Endem İnşaat, Balkan Montaj Stroy, Gama, Ceylan Holding geliyor.
Kaynak: www.zaman.com.tr
|
| |
|
| |
|
Bu yazı
2846 kez okundu. |
| |
|
Bu yazı hakkında yorum yapılmamış.
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
En Çok Okunanlar 
