Alamet-i Farikadan Sınaî Mülkiyet Hakkına | Fikri ve Sınai Mülkiyetler | Marka | Bilgi Merkezi



Alamet-i Farikadan Sınaî Mülkiyet Hakkına

Fikri ve sınaî mülkiyet haklarında ilk ahlâki düzenlemelerin, “Ahilik” döneminde yapıldığı söylenmekle birlikte, resmi olarak ilk hukuki düzenlemelerin tarihi 1870’li yıllara uzanıyor. 1871 tarihli “Eşya-i Ticariyeye Mahsus Alamet-i Farikalara Dair Nizamname” ve 1879 tarihli “İhtira Beratı Kanunu”, marka ve patent konularında ülkemizdeki yasal korumanın temelini oluşturuyor. Yani aslında, dünya üzerinde sanayisini ve sanayicisini yasal olarak koruma altına alan ilk ülkelerden birisiyiz. Nasıl Bir Koruma? Türkiye’de sınaî mülkiyet hakları, 27 Haziran 1995’te yürürlüğe giren 551 Sayılı Patent Haklarının Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 554 Sayılı Endüstriyel Tasarımların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 555 Sayılı Coğrafi işaretlerin Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 556 Sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ve 7 Kasım 1995 tarihinde yürürlüğe giren 4128 Sayılı Kanun ile düzenlenmiş bulunuyor. Özellikle, Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşması’nın eki olan “Ticaretle Bağlantılı Fikri ve Sınaî Mülkiyet Hakları Anlaşmasının” yürürlüğe girdiği 1 Ocak 1995 tarihinden itibaren, tüm üye ülkeler, fikri ve sınai hakların etkin biçimde korunması konusunda uluslararası anlaşmaların hükümlerini de içerecek mevzuatı yürürlüğe koymaya ve uygulamaları eşit biçime getirmeye çalışıyor. Az gelişmiş olan ülkelere tanınan 10 yıllık geçiş süresi 2005 yılında sona erdi ve artık tüm ülkelerin aynı standartlarda sınaî mülkiyet sistemlerine sahip oldukları kabul ediliyor. Türkiye, DTÖ Kuruluş Anlaşmasına taraf olmasının yanı sıra AB ile Gümrük Birliği nedeniyle de, sınaî mülkiyet haklarının uluslararası standartlarda ve etkin biçimde korunmasına önem veriyor. Temel Tanımlar Patent: Buluş, sanayide bir ürün veya yönteme ilişkin spesifik bir problemin çözümüdür. Buluş sahibine, buluş konusu ürünü üretme, satma ve kullandırma konusunda belli bir süre ayrıcalık veren sisteme ise patent denilmektedir. Bir buluşun patent verilerek korunabilmesi için yeni (tekniğin bilinen durumunu aşma), buluş basamağı ve tarım dahil sanayiye uygulanabilir olması ölçütlerinin bir arada bulunması gerekiyor. İncelemeli patentlerde koruma süresi 20 yıl, incelemesiz patentlerde ise bu süre yedi yıldır. Faydalı model: Faydalı model, yeni olan ve sanayiye uygulanabilme kriterine sahip basit buluşlar olup koruma süresi on yıldır. Tescil işlemleri patentlere göre daha kısa sürelidir. Marka: Eski adı ile Alamet-i Farika, belli mal veya hizmetlerin belli kişi veya işletme tarafından üretildiğini veya sağlandığını belirleyen, ayırt edici bir işarettir. Bir marka için koruma süresi değişebilir ancak genel olarak bu koruma süresi sınırsız şekilde yenilenebilir. Endüstriyel tasarım: Endüstriyel yolla veya el sanatları ile üretilen bir nesnenin dekoratif veya estetik özelliğidir; Tasarım tescili, yenilemelerle birlikte 25 yıla kadar koruma sağlar. Bir ürünün üç boyutlu şekli veya bu şeklin bir parçası ile ürün üzerindeki iki boyutlu süslemeler “tasarım” kavramı içinde değerlendirilmektedir. Coğrafî işaret: Kökeni belli bir coğrafya olan ve ayrıca bu coğrafyadan kaynaklanan nitelikleri veya iyi şöhreti de haiz olan, malları ayırt etmek için kullanılan bir işarettir. Önemli Hatırlatmalar * Sınai mülkiyet hakların koruması ulusaldır, * Sınai mülkiyet haklarına ilişkin kanun ve prosedürler her ülkede farklı olabilir, * Birden fazla ülkede patent/marka tescili vb. hakları almak, size para ve zaman kazandırabilir, * Koruma elde etmeden ürününüzü kamuya açıklamayın, * Ticari ortaklarınızla aranızdaki anlaşmada patentlerin/tasarımların haklarının kime ait olacağını açıkça belirleyin, * Yabancı bir ülkede kendi markanızla piyasaya girmeden önce, markanızın o bölge/kültürde farklı anlamlar ve çağrışımlar içermediğinden emin olun! Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, BTSO dergisinden derlenmiştir. www.btso.org



Bu yazı 2600 kez okundu.

Bu yazı hakkında yorum yapılmamış.


	Fikri Mülkiyet Nedir?
	Fikri Mülkiyet Nasıl Korunur?