Piyasanın işleyişini anlamak çok kolay değil, oldukça teknik bilgi ve analiz gerektiriyor.
VOB’da işlem yapmak isteyen KOBİ’ler ne yapmalı? Bu ülkede üretim yapıyorsanız, madalyalık insansınız demektir. O kadar çok sorunla boğuşuyorlar ki… Mal yetiştirme derdinden tutun, üretim veya personel sorunlarına kadar günlük işlerden bunalmış durumdalar, bu tür teknik enstrümanları kullanmayı akıllarının ucundan geçirmiyorlar. İş yoğunluğundan evine gidemeyen işletme sahipleri biliyorum. ‘Adam iyi kazanıyor’ diyoruz, ama nasıl kazanıyor, bir de ona sorun. Aslında bir sürü risk karşısında ne kadar kazandığına da bakmak lazım. Üretiyor, satıyor belki ama ne kazanıyor? ‘Üretim için bu kadar ter döküyorsun, ancak çabanın boşa gitme riski yüksek. Bir iş bağlantısından yüzde 20 kâr hedefledin ve bu kârı sabitlemek, riske etmemek istiyorsun. Bunun için vadeli enstrümanları kullanman þart’ denmeli, bu anlatılmalı. Parite lehinize seyrederken, kazancınızın yaptığınız ticari faaliyetten olduğunu sanırsınız, ama aslında paritedeki hareketten dolayı kazanıyorsunuzdur, bunun bilincinde olmak gerek. Ertesi gün parite verdiklerini geriye almaya kalktığında evinizi, arabanızı satmak zorunda kalırsınız. Parite acımasızdır, bugün verdiğini yarın alır. Türkiye ihracattan büyük paralar kazanır hale geldi, daha da çok kazanacak. Ama bu enstrümanları kullanmadığı takdirde fire vermeye de devam edecek. Bugün 60 milyar dolar seviyesinde ihracatımız var. Bunun yüzde 10’unun kayıp olduğunu düşünürseniz 6 milyar dolar yapar ki boşa kaybetmek için çok büyük para. Bırakın işletmeler bazındaki kaybı, ülke olarak kaybediyoruz. Yurtdışında bu enstrümanlar fazlasıyla kullanılıyor. Kimse de bu enstrümanları durup dururken icat etmemin, zaman içinde, büyük zararları olmuş, bu borsaları kurmuşlar. Bu piyasaları kullanmadan dünyanın bugünkü rekabet koşulları içinde sürekli ayakta kalmak, üretimin içinde kalabilmek çok zor. Burada, VOB’a üye olan veya olacak bankalara, aracı kurumlara büyük iş düşüyor. Riskini kontrol altına almak isteyen işletmeci buralara müşteri olarak gidecek ve ‘Ben pamuk işliyorum, pamuk fiyatları düşer mi, çıkar mı, dünyada neler olup bitiyor, ona göre kontrat alalım ya da satalım’ diye soracak. Tabii iş yalnızca kontrat alıp satmakla bitmiyor, piyasada oluşan opsiyon fiyatlarına kendini ayarlamak da gerek. Yalnızca pamuk üzerine yüzlerce araştırma, haber, analiz yayınlanıyor. Bankanın veya aracı kurumların uzmanları bu verileri temel ve teknik olarak analiz edecekler. Bunların hepsi çok ince hesaplardır, doğru yorumlanması uzmanlık ve vakit gerektirir. Temel ve teknik verilere dayalı olarak müşteriye, ‘şu fiyat seviyesinden artık pamuk alınmaz’ veya ‘Artık buradan alım yapılabilir’ diye yol göstermeleri gerekir.
Kaynak: Kobifinans Dergisi 6. Sayı
|
