Türkiye,son zamanlarda teknoloji ve Ar-Ge merkezleri alanında önemli bir atılım içinde. Son bir yıl içinde Huawei, Pfizer, General Mobile, Oracle, Accenture, Intel ve Mercedes gibi birçok global şirket Türkiye'de mühendislik veya Ar-Ge merkezi yatırımı yaptı. Teşvik uygulamasıyla hızlanan yatırımlar devam ediyor.
Sanayi Bakanlığı'nın kayıtlarına göre Türkiye'de Ar-Ge merkezi kuran yabancı şirket sayısı 56'ya, bu şirketlerin yatırımı da 450 milyon dolara ulaştı. Bu merkezlerde başvurusu yapılan/ tasdik edilen patent sayısı 297’yi buldu. Türkiye’de Ar-Ge merkezi kuran şirketler içinde telekomünikasyon ve ilaç şirketleri dikkat çekiyor.
2001’de 4691 sayılı yasayla kurulan Teknoloji Bölgelerinde; teknolojik bilginin üretilmesi, ticarileştirilmesi, ileri teknoloji yatırımları yapacak yabancı sermayenin çekilmesi amaçlanıyordu. Bu kanun kapsamında Ocak 2010 tarihi itibariyle 37 Teknoloji Geliştirme Bölgesi kuruldu. Yerli, yabancı toplam şirket sayısı 1.302’ye, ihracat 540 milyon dolara ulaştı.
12 Mart 2009'da Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni Ar-Ge Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun, merkezlerin kurulması konusunda önemli bir teşvik unsuru oldu. Kanunun çıkmasını izleyen 1-2 ay içinde 18 yerli ve çok uluslu şirket Ar-Ge merkezi kurma belgesi için başvurdu. Bu şirketler 1,5 milyar TL’lik harcama taahhüt etti.
70.000 Ar-Ge Personeli Var
Dünyada yaklaşık 2.400 bilim merkezi bulunuyor. Türkiye'de ise üniversiteler de dahil 70.000’e yaklaşan Ar-Ge personeli var. Ar-Ge harcamalarının milli hasılaya oranı 0,8 düzeyinde. Yani 6 milyar dolar civarında. Bu rakam çok düşük. Birçok global şirketin harcamasının bile gerisinde. Ancak durumu umut verici kılan Ar-Ge yatırımlarının hızlanması. Başbakanlık Yatırım Destek Ajansı, çalışmalarında, teknoloji ve Ar-Ge merkezi yatırımlarına özel önem veriyor. Son açılan merkezlerin bazıları ajansın girişimleriyle Türkiye'ye geldi.
Teşvikler Ne Getiriyor?
Türkiye’de Ar-Ge merkezlerinin kurulmasında teşvikler büyük rol oynuyor. 2024'e kadar verilecek teşvikler kapsamında en az 50 personel çalıştıran Ar-Ge merkezleri için yapılan harcamalarda yüzde 100 matrah indirimi sağlanacak, personel ücreti üzerinden hesaplanan Gelir Vergisi'nin yüzde 80'i, doktoralı personelde ise yüzde 90'ı alınmayacak. İşveren primi payı 5 yıl bütçeden karşılanacak. 500'den fazla personel çalıştıranlarda bir önceki yıla göre ek olarak yapılan harcamaların yarısı vergi matrahından düşülecek. Giderler amortisman yoluyla sonraki yıllarda vergi matrahından düşülecek.
Kaynak: Bu yazı, www.kobifinans.com.tr için, Dünya Gazetesi’nden derlenmiştir.
www.dunyagazetesi.com.tr
|
