Avrupa, Ar-Ge ve inovasyon alanında verdiği büyük desteğin yanında, yaptığı yasal düzenlemelerle de KOBİ’lerin hayatını kolaylaştırmaya çalışıyor. Her yıl yenilenen strateji ile KOBİ’lerin rekabetçiliğini artırmak amacıyla hem yeni girişimler destekleniyor hem de var olanların Ar-Ge ve inovasyon yapması için uygun ortam oluşturuluyor.

Avrupalı 23 milyon KOBİ, yarattığı 75 milyon istihdamla, Avrupa ekonomisin yapı taşlarını oluşturuyor. 2000’de belirlenen Lizbon stratejisiyle KOBİ’ler konusunda büyük adımlar atan AB, bugüne kadar çok önemli düzenlemeler yaptı. Girişimciliği artırmak için iş kurma koşullarını hukuki olarak kolaylaştıran AB, ayırdığı 1 milyar Euro’luk bütçe ile Ar-Ge ve inovasyon çalışmalarının da büyük oranda artmasını sağladı. "Think Small First" (önce küçük düşün) ilkesinden hareketle ortak bir politika oluşturulurken tüm bölgesel yönetimlerle birlikte çalışan ve bütün KOBİ’lerin ihtiyacını göz önünde bulunduran Komisyon, Haziran’da yürürlüğe koyacağı Küçük İşletmeler Kanunu ile de önemli düzenlemeler getirecek ve kalan boşlukları doldurmaya çalışacak.

Avrupa Komisyonu KOBİ Rekabetçiliğini Geliştirme Direktörlüğü Sorumlusu Maive Rute, Avrupa’nın yıllardır KOBİ’ler için çalışmalar yaptığını ve stratejilerini, hem merkezi ve bölgesel yönetimleri hem de KOBİ temsilcilerini işin içine katarak oluşturduğunu söylüyor. Rute, bu stratejinin tüm paydaşlarla geliştirildiğini ve ihtiyaçların her geçen yıl daha somut bir şekilde tanımlanarak çözümlerin hem ülkeler hem de AB seviyesinde ele alındığını ifade ediyor. 

KOBİ’ler Avrupa İçin Neden Bu Kadar Önemli?
Çünkü KOBİ’ler Avrupa ekonomisin temel taşları. Avrupa, rekabetçilik yolunun KOBİ’lerden geçtiğini çok iyi  biliyor. KOBİ’ler için Lizbon stratejisiyle de çok önemli kararlar alındı. Lizbon’da, KOBİ’lere biçilen rol daha iyi iş imkanları yaratmak ve ekonomik büyümeye daha çok katkı sağlamaktı. Bu hedefe ulaşmak için KOBİ’lerin daha kârlı ve rekabetçi olmaları ve yeni girişimlerin hayata geçmesi gerekiyor. Bunun için de girişimciliğin teşvik edilmesi ve uygun iş ortamlarının oluşturulması şart. KOBİ’ler, yaratıcı işlerde de büyük bir paya sahip. 

AB bugüne kadar ne kadar yol aldı, örnekler verebilir misiniz?
Son yapılan Komisyon değerlendirmeleri, KOBİ’lerin destekler sayesinde oldukça yol aldığını gösteriyor. Örneğin, 2002 yılında bir şirket kurmanın maliyeti ortalama 813 euro iken şu anda bu rakam 554 Euro’ya düştü. Ayrıca 5 yıl önce bir firma kurmak 24 gün alırken bu zaman şu anda yarıya indi. Dahası Komisyon, KOBİ’lerin AB’nin ayırdığı toplam 1 milyar Euro’luk bütçeden faydalanmasını kolaylaştırdı. İş yapma ve büyüme stratejisinin değiştirildiği 2005 yılından beri Komisyon, her yıl ulusal otoritelerin aldıkları yolu değerlendiriyor ve politik olarak kabul edilen hedeflere ulaşmak için uygulamalar yapılıp yapılmadığını da takip ediyor. 

"Önce Küçük Düşün" ilkesini biraz açıklar mısınız?
Komisyon, KOBİ’ler sorunların üstesinden gelebilsinler diye 3 yıl önce Modern KOBİ Politikası’nı (Modern SME Policy) uygulamaya koydu. "Think Small First" ilkesi ise bölgesel politikaların bir araya gelmesi ile oluşturulan bu stratejinin temelini oluşturuyor. Bu, Komisyon ve bölgesel yöneticilerin KOBİ’lerin ihtiyaçlarını birlikte düşünerek, oluşturulan politikaların en başında bunların hesaba katılması anlamına geliyor. Böylece KOBİ’lerin büyümek ve gelişmek için ihtiyaç duydukları ücret indirimleri, vergi kolaylıkları, yönetimsel süreçlerine yardımcı olacak uygulamalar yaparak onları cesaretlendirmek amaçlanıyor. Bu prensibi hayata geçirecek pratikler, yasal düzenlemeleri de kapsıyor. Bunun için KOBİ temsilcilerine danışılıyor. 

Bu strateji ile KOBİ’lerin tüm sıkıntıları giderilebilecek mi?
Bu strateji her yıl geliştiriliyor. Bölgesel yönetimler de iş iklimlerini KOBİ’lere uygun hale getirmek için sürekli yeni çaba sarf ediyorlar. Bu çok yönlü bir strateji. Hukuki düzenlemeleri basitleştirmekten, gereksiz maliyetleri düşürmeye, girişimci düşünce yapısını teşvik etmekten yeni kurulan firma sayısını artırmaya, inovasyon planları oluşturmaktan finansal desteklere kadar pek çok konuyu kapsıyor. Ancak elbette halen boşluklar var. Komisyon, önemli aktörlerden aldığı destekle KOBİ stratejisi daha da geliştirecek. Haziran ayında kabul edilecek olan “Küçük işletmeler Kanunu” (Small Business Act) ile somut öneriler uygulamaya konacak ve KOBİ’lerin büyümesinin önündeki engellerin bir kısmı daha ortadan kaldırılacak.

KOBİ’lerin rekabetçiliğini artırmak için nelere ihtiyaç var?
KOBİ’lerin rekabet gücünü geliştirmek için öncelikle araştırma ve inovasyon alanında çok sağlam bir eylem planı şart. Bu eylem planı içinde iş çevresinde yapısal değişiklikleri yapacak, kaynakların yeniden tahsislerini kolaylaştıracak, ekonomik yenilikleri, eğitim ve öğretim politikalarını, araştırma ve inovasyon alanlarını koordine edecek bir düzenlemeye gerek duyuluyor. Gelişmiş ekonomik yeterlilik için belirleyici unsurlar, ticarette açıklık, güçlendirilmiş Tek Pazar ve rekabettir. Özellikle hizmet sektöründe, endüstri ağlarının devamlı liberalleşmesine ve ürün pazarlarında reformlara ihtiyaç var.  Uygulamaya konulacak politikalar, en önemli varlığın bilgi ve yetenek olduğu düşüncesi üzerine kurulmalı. Çünkü, bunlar,  küresel pazarda rekabetçi olmanın iki önemli aracı. Avrupa girişimcilerinin rekabet gücünü yüreklendirmek için, CIP programını uygulamaya koydu. Bu program inovasyon destek aktiviteleri için finansman temin etmek ve bunu bölgeler arasında dengeli olarak dağıtmak için kuruldu.

KOBİ’leri takip etmek için kullandığınız başlıca göstergeler neler?
KOBİ’lerin ekonomik performanslarının gözlemlenmesi için, 1992 yılında Avrupalı KOBİ Gözlemevi kuruldu. Bu gözlemevi sayesinde, politikacılardan, araştırmacılara, ekonomistlerden ve KOBİ yöneticilerine kadar herkesin işine yarayacak çok önemli bilgiler toplanıyor. Yakın zamanda KOBİ’lerin performanslarını hem AB hem de ülkeler seviyesinde değerlendirecek ve konuyla ilgili bazı eğitimleri raporlayacak olan KOBİ Performans Raporu hazırlanacak. 

KOBİ’ler söz konusu olunca Ar-Ge’den bahsetmek halen zor mu?
Eğer geçmişte olsaydı pazarın tamamen büyük oyunculardan oluştuğunu söyleyebilirdik ama artık değişti. Günümüzde Avrupa ekonomisinin zenginleşmesine anahtar katkı KOBİ’lerin yaptığı inovasyon faaliyetlerinden geliyor. Zaten Ar-Ge’nin sosyal faydaları kişisel faydalarından çok daha fazla. Çünkü üretilen bilgi rakipler tarafından da kullanılıyor.

Avrupa ile Türk KOBİ’leri arasındaki ilişkiyi nasıl görüyorsunuz?
2005 yılında Avrupa Komisyonu’nun daveti ile resmi görüşmelerin başlaması ilişkiler açısından bir dönüm noktası oldu. Ekonomik ilişkiler zaten 1995 yılında yapılan Gümrük Birliği anlaşması ile başladı ve iki tarafın ticareti için de çok olumlu bir adımdı. Türkiye’nin pazarını Avrupa’ya açması ticari faaliyetleri hızlandırdı. Ayrıca Türkiye de KOBİ’ler için Strateji ve Eylem Planı’nı kabul etti. Ayrıca Türkiye’nin Avrupa Kurumsal Ağı’na (European Enterprise Network) dahil olmasından çok memnunuz. Bu ağ girişimcilere ve şirketlere çok etkili ve somut çözümler getirecek. Ağın yaklaşık 40 ülkeden oluşan geniş ağı sayesinde şirketler, bölgesel hizmetlerden daha kolay faydalanacak. Böylece rekabetçilik ve yeni iş kurma olanakları artacak. Bu çok önemli ve olumlu bir adım.

KOBİ’lere özel yasal düzenlemeler nasıl yapılıyor?
Avrupa Komisyonu, KOBİ’lerin Avrupa hedefleri doğrultusunda ilerlemesi için yasal çerçeve niteliğinde düzenlemeler geliştiriyor. Bu nedenle Komisyon, KOBİ Temsilcisi (SME Envoy) kavramını oluşturmuş ve böylece KOBİ ihtiyaçlarının AB seviyesinde ele alınmasını sağlamayı amaçlamıştır. Bu temsilciler, Komisyon içinde KOBİ’ler tarafından atanmış elçiler gibi hareket ediyorlar. “KOBİ dostu” düzenlemeler yapılması amacıyla hareket eden temsilciler, KOBİ’leri etkileyecek her düzenlemede önemli etkilere sahipler. Ayrıca Komisyon’un yaptığı koordinasyon ve işbirlikleri ile elde edilen veriler, Birliğin KOBİ’leri geliştirmek için yaptığı girişimlerin de belirlenmesine ve ilerletilmesine yardımcı oluyor. Bu çerçevede oluşturulan stratejiler çok farklı iş kollarından KOBİ’leri kapsadığı gibi, yeni girişimleri, hızlı büyümeyi, geleneksel aile firmalarını ve kurumsallaşmış olan küçük ve orta ölçekli şirketleri de kapsıyor. Bu stratejinin önündeki engelleri de kaldırmak için 2008 yılında Küçük İşletmeler Kanunu’nu yürürlüğe koyulacak. Böylece KOBİ’lerin ihtiyaçları karar vericilerin karşısına daha da somut bir şekilde çıkacak. Bu kanun Tek Pazar’a girişi, kamu alımlarını, insan kaynaklarını, finansal ihtiyaçları, KOBİ’lerin küresel alanda rekabetçiliklerini ve iklim değişikliği ile ilgili konuları kapsıyor.

Kaynak: Bilgi Çağı Dergisi / Merve Tunçer

www.bilgicagi.com