|
Genellikle gelişmiş ülkelere giderken, aşı olarak bağışıklık sistemini güçlendirmeye gerek duyulmaz ama farklı yaşam koşullarındaki ülkelere giderken dikkatli davranmanın önemi artar. Özellikle çocuk ve hamile yolcular için hastalık kapmanın çok daha riskli olduğunu unutmamak gerekir.
Yolculuğa çıkmadan önce aşılarınızı olmak için zaman ayırın: Bazı aşılar ilk iğneden sonra yan etkilere karşı tedavi gerektirebilir ve yine bazı aşılar birlikte kullanılmamalıdır. Sağlıkla ilgili tedavi seçeneklerini yolculuğa çıkmadan en az 6 hafta önce araştırmaya başlamanız önerilmektedir.
Doktorunuz ya da Sağlık Bakanlığı tarafından uygun bulunan ve yaptırdığınız bütün aşıları bir “Uluslararası Sağlık Sertifikası”na kaydedin. Bunların yanında, ihtiyaçlarınızı doktorunuza danışın, olmanız gereken aşılar aşağıdaki hastalıkları kapsamalı unutmayın.
Kolera
Zayıf bir koruma sağlamasına rağmen, kolera aşısı olmak (özellikle Afrika yolcuları için) akıllıca bir hareket olur. WHO (Dünya Sağlık Örgütü) ve ülkelerin sağlık kuruluşları kolera aşısının sağlık için şart olduğunu belirtmelerine karşın, seyahat eden yolculardan aşı sertifikası isteyen görevli sayısı oldukça az. Afrika’da seyahate aşırı meraklı bazı insanlar, aşı olmadan sağlık merkezlerinden ya da doktordan sertifika alabiliyorlar.
Hepatit A
Sizi haftalarca yatağa bağlayan, özellikle yolculuklarda ortaya çıkan ishalden sonra gelen, en bilinen hastalıktır. Havrix, yapıldıktan sonra uzun yıllar (en az 10 yıl) koruma sağlayan bir aşıdır. Aşı yapıldıktan sonra 6 aydan 12 aya kadar olan sürede gözetim altında bulunmak gerekir. Gamma globulin bir aşı değil, kandan elde edilen bir koruyucudur. Yolculuğa çıkmadan kısa bir süre önce uygulanmalıdır çünkü verilen doza bağlı olarak 2 ay ile 6 ay arasında koruma sağlar.
Hepatit B
Bu hastalık kan ya da seks yoluyla bulaşır. Bu hastalığı taşıyan birçok insanın olduğu, kan naklinin uygunsuzluğunun saklandığı veya seksüel ilişkinin mümkün olabileceği yerlere seyahate gitmeyi düşünen kişiler Hepatit B aşısını göz önünde bulundurmalıdır. Bu aşı 3 iğneden oluşur, en çabuk şekilde 3 haftada tamamlanır ve 12 ay gözetim süresi vardır.
Japon B Encephalitis
Sivrisineklerin bulaştırdığı bu hastalık seyahat eden yolcular için çok fazla riskli değildir. Asya’da görülen bir hastalıktır. Eğer bu hastalık riskinin olduğu yerde bir ay ya da daha uzun kalmayı düşünüyorsanız veya gideceğiniz zaman salgın hastalığın olduğu zamana denk geliyorsa aşı olmayı düşünmelisiniz. 30 günde 3 iğneyi kapsayan bir aşıdır. Bu aşı çok pahalıdır ve ciddi alerjik reaksiyonlara neden olmaktadır. Bu nedenle bu aşıyı olmaya karar vermek için bu hastalığa yakalanma riski önemle dikkate alınmalıdır.
Meninogococcal Meningitis
Sağlıklı insanlar soğuk algınlığı gibi bulaşan bu hastalığa yakalanıyor ve birkaç saat içinde ölüyorlar. Bu hastalığın birçok taşıyıcısı olduğu gibi Asya, Afrika, Hindistan ve Güney Amerika’nın belirli bölgelerine yolculuk edecek olanlar için bu aşı önerilir. Bu aşı aynı zamanda Suudi Arabistan’ın girişinde tüm Hac yolcularına da uygulanmalıdır. Sadece bir tek iğne ile 3 yıllık iyi bir koruma sağlanabilmektedir. 2 yaşın altındaki çocuklara uygulanmamalıdır çünkü onların bağışıklıkları bu aşı sonrası da gerekli tepkiyi vermez.
Çocuk Felci
Çocuk felci ciddi ve kolay bulaşan bir hastalıktır ve hala birçok gelişmiş ülkede yaygındır. Herkes gününde bu aşıyı olmalıdır. Her on yılda bir bağışıklığın devam etmesi için aşıyı yenilemek gerekmektedir.
Kuduz
Kuduzun görüldüğü ülkelerde bir aydan fazla kalacak olanlara; özellikle motosikletçilere, hayvancılıkla veya mağaracılıkla uğraşanlara, yabancı yerlere sık seyahat eden insanlara ya da hiç ısırılma raporu olmayan çocuklara bu aşının yapılması gereklidir. Seyahat öncesi kuduz aşısının 21 ile 28 gün arasında 3 aşaması vardır. Bu aşıyı olmuş birisi bir hayvan tarafından ısırılır ya da hafif yara alırsa aşının iki adet gözetim iğnesi yapılmalıdır. Aşı olmamış insanlarda ise bu sayı yükselir.
Tetanoz & Difteri
Tetanoz ve difteri öldürücü özelliğe sahip hastalıklardır. Herkes bu aşıları olmalıdır. İlk 3 aşılık period sonrası 10 yılda bir kontrol aşısı olunmalıdır.
Tüberküloz
Seyahat edenler için çok düşük riskli bir hastalıktır. Asya, Afrika, Amerika’nın bazı kesimleri ve Pasifik’in bazı riskli bölgelerinde yerli insanlarla iç içe yaşayan insanlar için belki daha risklidir. Sağlıklı yetişkinler hastalığın belirtilerini göstermiyorlar başlangıçta ve bu nedenle seyahat öncesinde ve sonrasında deri testi yaptırarak hastalığın olup olmadığını ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. Bu bölgelerde 3 ay ya da daha fazla yaşayan çocuklara bu aşı yapılmalıdır.
Tifo
Hijyenin olmadığı yerlerde bu yaptırılması gereken çok önemli bir aşıdır. Bu ilaç hem iğne hem de ağızdan alınan hap şeklinde kullanılabilir.
Sarılık
Sarılık aşısı günümüzde birçok ülke girişinde yasal ihtiyaç olarak görülen tek aşıdır. Sadece; sarılığın bulaşıcı olduğu bir bölgeden geliniyorsa uygulanması zorunludur ve hastalığın yaygın olduğu Afrika ve Güney Amerika gibi bölgelerde tavsiye edilir. Koruma özelliğini 10 yıl boyunca korur. Bu aşıyı olmak için özel sarılık aşısı yapılan merkezlere gitmek gerekir. Hamilelik sırasında bu aşı risk teşkil edebilir ama eğer hastalık riskinin yüksek olduğu bir yere gitmek zorundaysanız bu aşıyı olmanız tavsiye edilir. Yumurtaya alerjisi olan insanlar bu aşıyı kesinlikle olamazlar. Böyle durumları doktorunuza danışmalısınız.
Sıtma
Sıtma hastalığının ilaçları bu hastalığı engellemiyor sadece sıtma hastalığına neden olan mikropların çoğalmasını durduruyor ve hastalığın ilerleyip öldürücü boyuta gelmesini engelliyor. Sıtma hastalığının sivrisineklerden bulaştığı ve bu nedenle seyahat edilecek yer hakkında bilgi edinilmesi gerektiği unutulmamalı.
Kullanılacak olan ilacın etkileri sizin daha önceleri çocukken, yetişkinken ya da hamileyken geçirdiğiniz hastalıklara bağlıdır. Sıtma hastalığının büyük risk oluşturduğu bilinen bölgelere gidecek olan yolcular, hastalığın belirmesi ihtimaline karşılık yanlarında yeterli dozda ilaç bulundurmalıdır.
Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, Business Travel in Turkey dergisi yazılarından derlenmiştir.
|
