Türkiye’de 2005’de 73 milyar 476 milyon dolar olan ihracat, 2008 yılında 131 milyar 965 milyon dolara çıkarken, ihraç pazarları içinde 1’inci sırada yer alan AB ülkelerine yapılan ihracat, döviz girdisi olarak 20 milyar dolarlık artış göstererek, toplam ihracat içindeki payı yüzde 56,3'ten yüzde 48'e geriledi. ABD pazarı da hem miktar, hem oran olarak önemli gerileme gösterdi. Buna karşın üretici ve ihracatçıların gayretiyle, birçok pazarda artış sağlandı. Şimdi küresel kriz yaşanırken, ihracatı hangi bölgelerde azaltmak, hangi bölgelerde artırabilmek için yapabilecekler, çok iyi bir şekilde projelendirip ortaya konulmalı.
Türkiye 1980'lerden başlayarak çok başarılı bir ihracat pazarı geliştirdi. 1980'lerde 3 milyar doların altında olan ihracat, 2008’de 131 milyar 965 milyon dolar seviyesine yükseldi. İhracat bu şekilde artarken, özellikle enerji eksikliği ve petrol türevleri ithalatı nedeniyle, ithalatta da önemli artış oldu. O nedenle dış ticaret açığının artmaması için ihracat artışı daha da önem kazandı.
2009 yılının ilk çeyrek ihracat sonuçları itibariyle, birçok sektörde miktar olarak sınırlı düşüşler yaşanırken, 12 sektörde ise ihraç edilen mal ve hizmette artış söz konusu iken, ihracattan elde edilen döviz miktarında azalma oldu. İhracat yapılan 24 sektördeki incelemede, 20 sektörde yılın ilk çeyreğinde dolar bazında düşüş meydana gelirken, 4 sektörde az da olsa artış sağlandı. Miktar bazında 12 sektörde artış olmasına karşın, 24 sektörün toplamında yüzde 6,5'lik bir düşüş meydana geldi.
Türkiye'nin 2005 ve 2008 yılı ihracatlarını ülke gruplarına ve bölgelere göre incelediğimizde en önemli pazar olan AB bölgesinin, 2005’de 73,5 milyar dolarlık ihracat içerisinde 41,3 milyar dolarla payı yüzde 56,3 iken, 2008’de 20 milyar dolarlık artışla 63,3 milyar dolara yükselmesine karşın, 131 milyar dolarlık toplam ihracat içindeki payının yüzde 48'e gerilediğini görüyoruz. Aynı şekilde 2009 ve 2010 yıllarında da önemli bir büyüme beklenmeyen AB pazarına yapılan ihracatın daha da gerileyebileceği hesaplanıyor. Aynı şekilde 2005’de toplam ihracat içerisinde 5,2 milyar dolar ile yüzde 7,2'lik paya sahip olan Kuzey Amerika'ya yapılan ihracatta da, 2008’de 500 milyon dolarlık düşüş ile 4,7 milyar dolara gerilerken, pay olarak da yüzde 3,6'lar seviyesine inmiş bulunuyor.
Buna karşılık Türkiye’nin 2005-2008 döneminde AB dışı Doğu Avrupa ülkelerine, komşu ülkelere, Bağımsız Devletler Topluluğu'na, İslam Konferansı bünyesinde yer alan ülkelere, EFTA üyelerine, Karadeniz Ekonomik İşbirliği çerçevesinde yer alan ülkelere ihracatı arttı. İhracatçılar son dönemde de Afrika pazarını keşfederek, bu pazarda önemli gelişmeler kaydetti.
Kaynak: Dünya Gazetesi
www.dunyagazetesi.com.tr
|
