“Dengeli Bir Dış Ticaretten Yanayız”

TİM Başkanı Mehmet Büyükekşi’ye göre, 500 milyar dolarlık ihracat hedefine ulaşabilmek için bilimsel ve ekonomik bir çalışmaya ihtiyaç var. İşte bu gerçekten yola çıkan TİM de, ilk iş olarak dünyaca ünlü ekonomist Robert Kaplan yönetiminde seri toplantılar yap­maya başlamış. Büyük ihracatçı şirketle­rin CEO'ları, bürokratlar ve birlik baş­kanlarının katıldığı bu toplantılarda ih­racatçı için yeni yol haritaları çıkarılıyor.

İhracatta 2009 hedefi 104 milyar dolar. Şu anki gidişata göre bu hedefi yakalamak mümkün mü?
Türkiye, 100 milyar dolar üstü ihracat yapan ülkeler kulübüne girdi bir kere. Bu rakamın altına düşeceğimizi sanmı­yorum. Yılsonu hedefi olan 104 milyar doları da yakalayacağımızı umuyorum. Bu tarihten itibaren günlük 350 milyon dolar ihracat yapmamız gerekiyor. Son 15 günlük rakamlara baktığımızda da, bu hedefin rahatlıkla yakalanacağını tah­min ediyoruz.

İhracatta yeni bir hamle için bir ön hazırlık var mı? Stratejiler, yol haritaları belirleniyor mu? 500 milyar dolarlık ihracat hedefini inandırıcı buluyor musunuz?
500 milyar dolarlık ihracat hedefi bir hi­potez. Bu hedefe ulaşmak için stratejiler çizip, yol harita­sı çıkarılması lazım. Bu çerçevede çalış­malar yapıyoruz. Harvard Üniversitesi Öğretim üyeleri Robert Kaplan ve Mic­hael Porter'ın da görev yaptığı Palladi­um isimli şirketle anlaştık. İhracat için yol haritası çıkarıyoruz. Şu ana kadar 2 toplantı yaptık. Vestel, Arçelik gibi ihra­catın önde gelen şirketlerin CEO'ları, başta Dış Ticaret Müsteşarlığı olmak üzere ilgili bakanlık bürokratları, ihra­catçı birliklerinin başkanları bu toplantı­lara katılıyor. Şu anda makro bir yol ha­ritası çıkarılıyor.

3 senaryo üzerinde çalışıyoruz. İyimser, orta ve kötümser se­naryolarımız olacak. İhracat potansiyeli öne çıkan ülkeleri tespit ediyoruz. Bu yol haritası sektörlere ve­rilecek ve her sektörün ihracat potansi­yeli ve hedefleri sektör temsilcileriyle birlikte belirlenecek. Böylece makrodan mikroya geçmiş olacağız. Bu hedeflerin yıllık kontrolleri yapılacak. 2023 planı 5'er yıllık periyotları kapsayacak; 2013, 2018 ve 2023 dönemi olacak.

İhracat 500 milyar doları bulduğunda ithalat oranımız ne olur? Dış ticaret fazlası veren bir ülke olabilir miyiz?
Tabii ihracatımız 500 milyar dolara ulaş­tığında ithalat da artacak. Bizim mutlaka dış ticaret fazlası verme gibi bir düşünce­miz yok. Dengeli olsun yeter. Bakın Ja­ponya dış ticaret fazlası verdiği için sı­kıntılı dönemler yaşadı. Bizim hedefimiz ihracatın ithalatı karşılama oranını yük­seltmek. İhracat 500 milyar doları buldu­ğunda 1 trilyon dolarlık bir dış ticaret hacmi olmasını arzuluyoruz. Fazla yerine dengeli bir dış ticaretten yanayız.

İhracatımızın "geleneksel", "komşu ülkeler" ve "yeni" olmak üzere pazarları var. Sizce yeni dönemde öncelikli pazar hangisi olmalı?
Son yıllarda daha çok yeni ve komşu pa­zarlara yöneldik. Özellikle komşu ülke­ler ve Afrika öne çıkıyor.

Teşvik paketleri hazırlandı. Sizce yeni Teşvik Yasası’yla yatırımlar taşınır mı?
Yeni Teşvik Yasası sıfır yatırımları des­tekliyor. Bir taşınma teşviki değil. Yatırı­ma devlet katkı payı, vergi avantajı, istih­dam yükü avantajı sağlıyor. Emek yoğun sektörlerden taşınma için teşvik talepleri geliyor. Bunları ilgili bakanlıklara ileti­yoruz. Belki bu konuda da bir çalışma yapılabilir.

TİM'in yeni kanunu, personeli fazla ama geliri az olan birlikler için tehlike arz ediyor. Kanun; "Personel giderleri gelirlerin yüzde 40'ını geçmeyecek. 3 yıl içinde bu dengeyi kuramayan birlikler kapanacak" diyor. Sizce 3 yıl sonra kaç birlik kalır?
TİM çatısı altında 13 genel sekreterlik ve 59 ihracatçı birliği var. Bu kritere uya­mayacak birlik çıkacağını sanmıyorum. Olur­sa da emekli olanlar ve sözleşmesi biten­lerin yerini kimseyi almayarak çözebilir­ler. Ben hiçbir birliğin kapanacağını san­mıyorum.

Kaynak: Bu röportaj, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, Para Dergisi’nden derlenmiştir.

www.paradergi.com.tr