Rusya’nýn Ekonomi Bakanlýðý’ndan ayrýlarak, doðrudan hükümete baðlanan Gümrük Servisi’nin Direktörü Adrei Y. Belianninov, önceki gün geldiði Türkiye’de, iki ülke arasýndaki gümrük iliþkilerinin daha saðlýklý bir yapýya kavuþmasý amacýyla yapýlacak çalýþmalarý öngören ’iyi niyet protokolü’ne imza attý.

Bu çalýþmanýn en önemli amacý, kayýtdýþý ticaretin önüne geçebilmek. Ýki ülke arasýnda ortak bir komisyon kurulmasý da saðlanacak. Baþbakan Recep Tayyip Erdoðan ve Devlet Bakaný Kürþat Tüzmen’le de görüþen Belianninov, Milliyet’e verdiði röportajda, bavul ticaretinin giderek azalacaðýný söyledi. Laleli esnafýna da, "Sakin olun ve kayýtiçi çalýþýn" önerisinde bulundu. Belianninov, sorularýmýzý yanýtladý.

Protokol, neyi hedefliyor?
Ýki ülke arasýndaki gümrük istatistiklerinin uyum altýna alýnmasýný amaçlýyoruz. Gümrük metotlarý benzer hale getirilecek. Ýki ülke arasýnda ortak bir komisyon oluþturulacak ve kapsamlý bir çalýþma yapýlacak. Çalýþma þu anda çok farklý bir uygulama getirmiyor, böyle bir beklenti içerisinde olunmasýn. Ancak, iki ülkenin gümrükleri olarak sorunlarýmýzý saptadýk, özellikle kayýtdýþý mallarýn sirkülasyonu önlenecek. Önümüzdeki iki ay içerisinde daha detaylý anlaþmalar imzalanacak.

Bugüne kadar gümrük iliþkileri nasýl yürüyordu?
Bugüne kadar Türkiye’nin ve bizim kendi metotlarýmýz vardý. 1997’de en son gümrük alanýnda yapýlan bir anlaþmamýz bulunuyor. Alýþýlmýþ gümrük çalýþmalarýný içeren bir anlaþmaydý. Dünya deðiþiyor, çalýþma yöntemleri deðiþiyor. Biz bu sistemin deðiþmesini öngörüyoruz.

Yeni sistem nasýl bir koordinasyon öngörüyor?
Türk Gümrük Müsteþarlýðý’na, ’yeþil koridor’ sistemini teklif ettik. Bu sistem, iki ülke arasýndaki gümrüðün birbirine güven unsurlarýnýn en üst düzeyde tutulmasýný saðlar. Önceden yapýlacak mal ticareti konusunda bilgi verilmesi amaçlanýyor. Bu daha fazla Rusya Gümrüðü’nün ithalinde kullanýlacak.

Bavul ticaretine bazý kýsýtlamalar getirildi. Yeni protokol, yeni düzenlemelerin de yolunu açacak mý? Tarifeler yükselecek mi?
Gümrük tarifelerini Ekonomi Bakanlýðý düzenliyor. Göz önünde tutulan, yerel üreticilerin haklarýnýn korunmasýdýr. Türk üreticileri de bundan çok memnun deðil. Ancak, son zamanlarda bavul ticareti ürün kalitesini düþürdü. Bazý ürünlerin Rusya’da üretilmesi daha iyi olur.

Gümrükte 50 kilodan, 30 kiloya düþüþ kararý alýndý. Bu kýsýtlama sonuç getirdi mi?
Getirdiðimiz sýnýrlandýrmalarla, mallarýn daha kaliteli hale geldiðini söyleyemem. Sonuçta, sadece Türk mallarý gelmiyor, Güney Asya’dan gelenler de kayýtdýþý yöntemlerle ülkeye sokuluyor. Asýl sorunumuz budur. Bavul ticareti, geçmiþte büyük bir ihtiyaçtý. Kriterler deðiþiyor, biz de daha büyük bir ekonomi oluþturuyoruz.

Bavul ticaretini tamamen engellemeye dönük bir strateji mi izliyorsunuz?
Çok daha sert kýsýtlamalarýn getirileceðini düþünmüyorum. Sonuçta, bu insanlarýn ekmek kazandýðý bir çalýþma þeklidir. Öyle bir engellemeye gidersek mücadelemiz halkla olur. Biz sadece kontrolünü saðlamaya çalýþýyoruz. Ýnsanlarýn yaþam lüksü artýkça, bavul ticareti azalacaktýr. Artýk alýþveriþ merkezlerine gidiliyor.

Rusya’nýn gümrükten kazancý nedir?
Gümrükten alýnan vergiler 110 milyar dolar. Bu Devlet bütçesinin yüzde 40’ýný oluþturuyor. Toplanmayanlarý düþünmeye baþladýðým zaman inanýlmaz bir rakama ulaþýlacaðýný düþünüyorum. Ama kayýtdýþýyla ilgili sorunlar 90’lardan bu yana devam ediyor. Rusya Gümrük Servisi’nde 68 bin kiþi çalýþýyor, 147 birimimiz ve 750 noktamýz var.

Kýsýtlamalara kýzan Laleli esnafýna bir mesajýnýz var mý?
Sakin olmalarýný diliyorum. Bütün çalýþmalarýný yasal bir þekilde gerçekleþtirmeleri gerektiðini, böyle olduðu sürece bir sorun çýkmayacaðýný düþünüyorum. Bizde bir söz vardýr: Gümrüðü sevin, gümrük de sizi sever.

’Kapýda Kalan Ürünler Kalitesizdi’
Rus gümrüðünde sebze ve meyvelerin kalmasý nedeniyle sorunlar çýktýðýný belirten Belianninov, þunlarý söyledi: "Türkiye’den Rusya’ya getirilen mal hacmi çok fazla. Ancak kalitesiz ürünlerin ülkeye sokulmaya çalýþýldýðýný saptadýk. Bu sorun kesinlikle gümrük alanýnda deðil, Tarým Bakanlýðý ve denetimleri yapan saðlýk kurumlarýyla ilgilidir."

Kaynak: Milliyet Gazetesi / Þükran Pakkan