Profesyonel iş yaşamımızda örnek alınan insanlar vardır: Onlar kimimiz için bir işadamıdır; kimimiz için de başarılı bir siyasetçi. İşe felsefi cepheden bakanlar ise inandıkları prensiplerin renkleriyle süsledikleri önderleri kendilerine örnek alırlar.

Ben iş yaşamım boyunca pragmatik yaklaşımları olan birkaç düşünürün görüşlerine uygun davranmayı tercih ettim. Önemsediğim isimlerin başında Peter Drucker vardır. Bu dâhi adam bence Batı’nın son zamanlarda yetiştirdiği en yaratıcı isimlerden biridir. Doksan beş yıl yaşamış bu değerli insanın üç yıl önceki vefatına kadar iş dünyasının ruhunu aydınlatmaya devam ettiğine tanıklık ettim. İlkeleri bugün bile iş dünyasının çoğu liderine ve politikanın akıl hocalarına yol göstermeye devam ediyor.

1909’da Avusturya’da doğan Drucker, 1937’de "Hitler despotizmi"nin ayak seslerini duyarak Amerika’ya göç etti. Savaş sonrası 48 kitap ve binlerce makale yazdı. 2002 yılında Clinton’ın elinden "ABD Özgürlük Ödülü"nü alarak kendisini insanlığın gelecek hayallerine adadı.

Drucker yaşamı boyunca yalnız işadamlarını değil, politikacıları da eğitip günün gerçeklerine nasıl uyum sağlanacağını öğretti. Örneğin, bugünkü Çin’in ideolojik uykusundan uyandırılıp, dünya ligindeki lider ülkeler safına taşınmasında onun görüşlerinin payı olduğu açıktır. Aynı zamanda "rasyonel fütürist" olan Drucker, komünizmin dikte ettiği "toplum yoluyla refah" vaadinin iflas ettiğini defalarca yazmış ve bu kehanetinin arkasından "Sovyet Bloku" aniden çökmüştür.

Türkiye’nin bugün yaşadığı siyasal ve ekonomik sorunları onun gözünden değerlendirmeye çalışanlar arasında ben de varım. Kendisinin adeta bilimsel şablon haline gelmiş görüşlerini ülkede sorunlar yoğunlaştığında yeniden okur ve hükümler çıkarırım. İşte bugünkü satırlar da bu görüşlerin yeniden teyidinden başka bir şey değildir. Sadece birkaç yorumunu özetlemem bile bugünün şartlarında not alınması gereken önemli tespitlerdir. Bakın Drucker zamanında nelere parmak basmış; neler söylemiş:

"Kapitalizmde ‘salt sermaye’ kavramı devrini tamamlamıştır. Şimdi onun yanında bir başka şey daha yer almaktadır. Şirketlerin sermayesi artık yalnız para değil, paranın gücü yerine ikame olunan bilgidir! Bilgi paradan daha üstündür."

"Bürokrasinin geleneksel işlerle vakit yitirmesi ne kadar boş bir uğraştır! Politikacı olsun, işadamı olsun tüm yöneticiler ‘geçmiş’ için değil, yalnız ‘gelecek’ için düşünüp uğraşmak zorundadır. Geçmişte takılıp kalanlar icraattan çok laf üretmekle vakit harcalar."

"Organizasyonlar sadece birer araçtır. Çağdaş kurumlarda bilginin önem kazanmasıyla ortodoks yönetim anlayışı artık rafa kalkmıştır. İnsanları değil, ‘bilgiyi yönetmek’ önemli hale gelmiştir. Devleti de şirketleri de başarılı kılan tek şey sadece bilgidir."

"Hükmü Frederick Taylor vermiştir: Bir siyasetçinin ya da işadamının kalitesini anlamak için onların söylediği iki cümleye bakmak yeter. Biri çok çalışmaktan bahseder; diğeri akıllı çalışmaktan! İnsanlar ve kurumlar ‘çok çalıştıkları’ için değil; ‘akıllı çalıştıkları için’ başarılı olurlar."

"Düşüncelerimize ve eğitim sistemimize egemen olan siyasi görüşler üniversitelerin "uluslar ötesi" sistemine ters düşmektedir. Bu durum özgürlüğe en büyük darbedir. Bilgi özgür olmadıkça asla ‘özgürlükten’ söz edilemez. Özgürlüğün en büyük güvencesi toplumun her kademesine yayılmış bilgidir."

"Bilgi toplumunda eğitim süreci hiçbir zaman sona ermez. Dünyada bilgi değişimi neredeyse ‘anlık periyoda’ inmiştir. Dünün bilgisinin bugünün bilgisiyle takviyesi gerekir. Bu süreç yaşam boyu devam etmek zorundadır."

"Dünyada ‘süper güç’ kavramı tarihe karışmak üzeredir. Süper güçlülerin yerini şimdi ‘süper yarışmacılar’ almıştır. Yarışma kulvarı ulusal sınırların dışında tüm dünyadır."

"Hükümet ve kurumların ilan ettikleri ‘aritmetik başarılar’ vatandaşların onayıyla doğrulanmadıkça başarı sayılmazlar. Başarı, ‘rakamlarla’ ifade edilse de gözle görülür ve açıkça hissedilir bir refaha dönüşmedikçe bir anlam ifade etmez."

Kaynak: Referans Gazetesi

www.referansgazetesi.com.tr