Eczacıbaşı Holding’in CEO’su Dr. Erdal Karamercan, iş dünyasının ilham veren yöneticilerinden. Sözde yenilikçilere, statükoculara yanında yer yok.

Türk iş dünyasının tepe yöneticilerini statükocu, işinden başka hayatı olmayan, kritik transferlerle yükselmiş katı profesyoneller olarak biliyorsanız yanılıyorsunuz. Aslında en başarılı isimler tam tersi özellikler taşıyor. Onlar değişimi tehdit olarak algılamayan, aykırı seslerden ilham alan, çok yönlü profesyoneller. 1977 yılında Eczacıbaşı Holding’de çalışma hayatına başlayan ve bir daha hiç adres değiştirmeyerek holdingin farklı kuruluşlarında zorlu görevler üstlenen Dr. Erdal Karamercan, bugün oturduğu CEO koltuğundan her türlü yeniliğe kapıları ardına kadar açıyor. Karamercan aykırı fikirlerden rahatsızlık duymayan, statükoculardan haz etmeyen, inovatif düşünce ve çalışma ortamında motive olan, çağdaş, algı sınırlarını açmış, tanıdıkça daha çok tanımak isteyeceğiniz çok yönlü bir yönetici. Onun profesyonel ve özel hayatına kulak verip de ilham almamak mümkün değil.

Nasıl bir kariyer hayal ederdiniz?
Mesleğimle ilgili değil ama ne okuyacağıma dair hayalim vardı. İstanbul Erkek Lisesi’nde (İEL) kimya dersimize giren Alman hocamızın notu çok kıttı ama bildiğini iyi öğretirdi. Kimya, mantığını kaptıktan sonra kolay çözülen bir bilim. Ben de kaptım ve kimya okumaya karar verdim.

Eğitiminizi nerede sürdürdünüz?
Boğaziçi Üniversitesi’nde kimya mühendisliğinde okuduktan sonra Virginia Üniversitesi’nde kimya mühendisliği üzerine mastır yapmak için ABD’ye gittim. Notlarım çok iyiydi. Bana doktora da yapabilmem için asistanlık teklif ettiler. Ben de devam etmeye karar verip doktoramı bitirdim. Dört yıl ABD’de kaldıktan sonra dönüp iş aramaya başladım.

Hangi sektörde çalışmayı düşünüyordunuz?
Önce üniversitede çalışmayı düşündüm ama üniversitemi bıraktığımdan farklı buldum. Öğrenci sayısı 4-5 kat artmış, laboratuar imkanları azalmış, olanaklar daralmıştı. Bunu görünce sanayide iş aramaya başladım. Tesadüfler sonucu Eczacıbaşı Holding’de planlama uzmanlığı bölümüne başvurdum ve kabul edildim. Tam 30 yıl oldu. Eczacıbaşı Topluluğu’nun çeşitli kuruluşlarında çalıştım.

İlk büyük başarınız hangisiydi?
80’li yılların başında Türkiye ihracat atağına başlamıştı. Turgut Özal, politikasını dış satım üzerine konumlandırmış, art arda dış satım şirketleri kurulmuştu. Biz de Ekom Eczacıbaşı Dış Ticaret A.Ş.’yi kurduk. 11 kişinin çalıştığı bu şirketin genel müdürü oldum. Türkiye’den ne ihraç edilebilir diye araştırmalar yapıyorduk. O yıllarda İran- Irak Savaşı devam ediyordu. Irak, Türkiye’den alım yapıyordu. Kimya bilgimle ve biraz da merakım sayesinde Irak’taki çimento fabrikalarının demir okside ihtiyaç duyduğunu gördüm. Demir oksit, cevher olarak ithal ederseniz pahalı bir üründür ama bildiğim bir şey vardı, organik gübre fabrikalarının atıkları, zengin demir oksit içeriyordu.

Çimento sektöründe kullanılabilen bir atık mıdır bu?
Evet, biz de o yıllarda Irak’taki çimento fabrikalarını tek tek dolaştık ve Iraklıları ikna ederek Türkiye’den bu maddenin ihracatına başladık. Türkiye’deki gübre fabrikaları tonlarca atığından nasıl kurtulacağını bilemez haldeydi. Hiç unutmuyorum, Mersin’deki Akdeniz Gübre Sanayi’nden atıklarını tonunu 4 dolardan aldık, 56 dolara sattık. Herkesin kazandığı bir anlaşma oldu. Gübre fabrikaları atığından zahmetsiz ve kârlı bir şekilde kurtuldu. Nakliye firmaları tonlarca gübre taşıyacakları bir iş kolu kazandı. Iraklılar da önemli bir hammaddeyi ucuza sağlamış oldu.

İlham aldığınız birileri var mıdır?
Tek bir isim vermem ama fikrine önem verdiğim insanları dinlemek için özel bir çaba sarf ettiğimi söyleyebilirim. Kimseyle usta-çırak formunda bir ilişkim olmadı; kazanımlarım bütünsel bir yaklaşımla oluştu. Beni en çok etkileyen kişi ise Atatürk’tür. Onu okudum; kişiliğinden ve liderlik vasıflarından çok etkilendim.

Bu yıl göze çarpan atılımlarınız hangileri?
Kendimizi "uluslararası oyuncu" olmaya aday gördüğümüz alanlarda yatırımlarımızı yoğunlaştırıyoruz. 2007-2010 dönemi yatırımlarının bir milyar doları aşmasını bekliyoruz. İlaç grubumuzda, hastane ürünleri ve sağlık hizmetleri sektörlerinde gelişmemizi sürdüreceğiz. Monrol Nükleer Ürünler’in yüzde 50 hissesini alarak sağlıkta yeni bir alana girdik. ABD’de Eczacıbaşı markasıyla üretilen vitamin ve beslenme ürünlerimiz bu ay içinde pazara verildi.

Yapı Ürünleri Grubu’ndaki gelişmeler çok konuşuldu.
Engers ve Villeroy&Boch’un karo bölümünün ardından, lüks banyo mobilyaları pazarında Avrupa lideri Burgbad’ı da bünyemize kattık. Böylece yurtdışındaki fabrika sayımız dokuza yükselmiş oldu. İrlanda ve Moskova’dan sonra bir Vitra mağazası da Köln’de açıldı. İntema kuruluşumuz ise yurtdışındaki ilk mağazasını Sofya’da açtı. Kuzey Irak, Çin ve Dubai’de yeni satış ofisleri açıldı.

Diğer alanlarda hangi yatırımlar var?
Tüketim ürünleri alanında pazarlama ve kapasite artırma çalışmaları doğrultusunda Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde önemli bir yatırımın temelini attık. Gayrimenkul yatırımlarında da yoğun bir döneme giriyoruz. Kanyon ofis bloğunun İş GYO’na ait yarısını da satın alıp tümüne sahip olduk. Levent’teki eski yönetim binamızın yerine yeni bir iş merkezi inşaatına başladık. Sırada Zekeriyaköy ve Kartal’daki projelerimiz var.

Hizmetlerinizde mobil teknolojilerden ne kadar faydalanıyorsunuz?
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımından azami yararı sağlamaya çalışan Eczacıbaşı Topluluğu son dönemde bu kullanımı yeni bir süreç yönetimi yaklaşımı içerisinde ele aldı. Yurtdışı faaliyetlerinin ve küresel ortaklıkların da arttığı bir iş modeli içerisinde bu yeni yaklaşımın en önemli başarı faktörlerinden biri de topluluk çalışanlarının doğru bilgiye her zaman ve her yerde ulaşabilmelerinin sağlanması. Bugün satıcılardan ofis çalışanlarına, uzmanlardan tepe yöneticilere kadar herkesin taşınabilir bilgisayar veya bütünleşik el bilgisayarı-telefon cihazları ile (PDA) ofisten veya ofis dışından bilgilere ulaşımını sağlayacak altyapılara sahip hale geldik. Birçok uygulamamızı üzerinden yürüttüğümüz Eczacıbaşı Portalı’mız örnektir. Çalışanlarımız, taşınabilir bilgisayar üzerindeki mobil iletişim kartlarıyla e-posta sistemlerinin yanı sıra uzaktan erişime izin verilen uygulamaları da kullanabiliyor.

İletişim teknolojilerine hakim olmak başarıyı kolaylaştırır mı?
Başarıya ulaşmanın faktörlerinden sadece bir tanesi iletişim teknolojilerine sahip olmak. İhtiyaç duyulan kritik verilere ve karar almayı sağlayıcı sistemlere gereken anda erişim, hızlı ve doğru karar vermemizi sağlar. CEO olduktan sonra en çok üzerinde durduğum konulardan biri teknoloji oldu. Teknoloji öyle bir şey ki, geride kalırsanız bunu size hissettirir ve yakalamakta güçlük çekersiniz. Güncel kalmak için de efor sarf etmelisiniz.

Yakın gelecekte hangi sektörler öne çıkacak?
Her bireyin diğerlerinden çok farklı özellikleri, becerileri ve yaşamdan beklentileri olduğu hepimizin malumudur. Bunları yok sayıp yaşamımızın çok büyük bir bölümünü geçireceğimiz işin seçiminde moda olan ya da geleceği parlak sektörleri seçmenin doğru bir yaklaşım olmadığı kanısındayım. Seveceğimiz, mutlu olacağımız iş neyse onu hedeflemeliyiz. İnsanlar mutlu oldukları işlerde kaçınılmaz olarak başarılı olurlar. Bu işler en popüler, geleceği parlak işler olmayabilir.

Nasıl takım arkadaşlarını tercih edersiniz?
Ben değerlerimize bağlı yöneticilerle çalışmayı seviyorum. Takım arkadaşlarımın girişimci olmasını, bana yeni bir fikir getirmesini ve bunun arkasında durmasını isterim. Statükoyu yöneten yönetici beni sıkar. Önümde yenilik olmazsa tatmin olmuyorum. Etrafımdakilerin yenilikçi ve ilerici görüşlerle topluluğu daha ilerilere taşımak için bir şeyleri masanın üzerine koymasını beklerim. Aykırı fikirleri de olsa bu tür insanlarla daha rahat çalışıyorum. İlerici olmak için aykırı olmak gerekir.

Emeklilik için bir planınız var mı?
İş hayatında disiplinli, titiz, planlı bir insanım. İleriye yönelik kurgulara önem veririm. Emeklilik için ise böyle bir kurgum yok. Ne çiftçilik yapayım ne de bir tekneyle dünyayı dolaşayım diye bir hayalim var. Aileme çok bağlıyım, onlarla zaman geçirmek benim için bulunmaz bir nimet. Ancak emekli olup evde boş oturmaya kalksam bir hafta dayanamam. Beni motive eden şey yararlı olmak, değer katmak. Dolayısıyla emekli olsam da bir biçimde çalışmayı hedefliyorum. Çalışmak, hayatla bağımı güçlendiriyor.

Kaynak: Sabah Gazetesi İşte İnsan Eki

www.isteinsan.com.tr