Enneagram kişilik tiplerini inceleyen bir metodoloji. İnsanları 9 farklı kişilikte inceliyor. Her bir kişilik için de detaylı bir kişilik tanımlaması yapılıyor. Enneagram tiplerinin her birinin, kendine özgü güzellikleri ve farklılıkları var. Hiçbir tip diğerinden daha üstün değil. Her kişilik tipinin dünyaya bakış açısı farklı. Olayları kendi bakış açısından algılıyor, değerlendiriyor ve tepki veriyorlar.
Awareness to Action International’ın kurucu ortağı ve Awareness to Action kitabının yazarı Mario Sikora bir kişinin hangi kişilik tipine ait olduğunu anlamak için o kişiyle zaman geçirmesi gerektiğini söylüyor: “Kişilik tipini anlamak için sorular soruyorum. Dünyayla nasıl etkileşim kurduklarını öğrenmeye çalışıyorum. Böylece kalıp oluşuyor. Eğer bir grup görüşmesi ise, farklı kişilik tipleriyle aynı anda görüşüyorsam insanlar birbirini tanıdığı için bu tipleri çıkarmak daha kolay oluyor.”
İnsan kaynakları uzmanları bu sistemi çalışanları daha hızlı ve rahat tanımak için kullanıyor. Her tipin güçlü ve zayıf yönleri var. Kişinin uygun olduğu tip belirlendikten sonra kariyer planı daha rahat çizilebiliyor. Bu sistem aynı zamanda bireyleri ayırmada kendilerine bir dil sağlıyor. “İnsanları işe alma konusunda Enneagrama öncelik verilmesinden hoşlanmıyorum, hiçbir zaman da önermiyorum” diyen Sikora bu yöntemin yardımcı olarak kullanılması gerektiğini söylüyor.
İletişimi Kuvvetlendiriyor
Hangi tipteki insan hangi mesleği yapmalıdır gibi bir ayrımın olmaması gerektiğini belirten Sikora bazı mesleklerin belli özellikleri olduğunu söylüyor: “Tip 4, yani özgün olanlar, genelde yaratıcılık isteyen mesleklerde görülüyor. Müzisyen, sanatçı, ressam gibi... Mühendisler, bilim alanında çalışanlar, yazılım geliştiriciler 5’inci tipe daha uygun. İnsanlarla iletişim kurmaktan çok fikirlerle iletişim kurmayı tercih ederler."
Enneagram kullanıldığında, insanların kişilik tipleri belirlendiği için takım çalışmalarında daha uyumlu bir şekilde hareket edilebileceğini belirten Sikora, kimin hangi tip olduğu bilinirse ona göre davranılacağını, daha anlayışlı olunabileceğini ve iletişimin kuvvetleneceğini söylüyor.
Örneğin Microsoft’un patronu Bill Gates 5 (araştırmacı), Apple’ın kurucusu Steve Jobs 4 (özgün), Virgin şirketler grubu CEO’su Richard Branson ise 7 (maceracı) tip. Türk yöneticilerle bir çalışma yapmadığını belirten Sikora, gözlemlerine dayanarak şunları söylüyor: “Türk yönetim sistemi sanırım biraz direktif. Sana ne yapacağını söylüyorlar. Amerika’da da böyleydi ama değişti. Artık fikirlere de önem veriyorlar.”
Enneagram’ın 9 kişilik tipi ise şu şekilde sıralanıyor:
Tip 1 – Mükemmeliyetçi
Doğru olanı yapmak, kendilerini ve çevrelerindeki kişileri geliştirmek için çaba harcarlar. İç sesleri onlara mükemmel olduğunu söyleyene kadar o iş üzerinde çalışırlar. Başkalarının da bu şekilde çalışmalarını beklerler.
Güçlü yönleri: Kalite odaklı, disiplinli, detaycı, planlı, öğretici.
Zayıf yönleri: Eleştirel, savunmacı, esnek olmayan, sabırsız, önyargılı.
Tip 2 – Yardımsever
İhtiyaç duyulan kişi olmaktan, insanlarla ilgilenmekten ve onlara yardım etmekten hoşlanırlar. İlişkilere çok önem verirler. Kendi ihtiyaçlarının farkında olmazlar. Aşırı fedakardırlar.
Güçlü yönleri: Empatik, iyi dinleyici, arkadaş canlısı, anlayışlı.
Zayıf yönleri: Alıngan, sahiplenici, aşırı duygusal, sitemkar, aşırı fedakar.
Tip 3 - Başarı Odaklı
Hedeflerine ulaşmak için çok çalışırlar. Kaynaklarını verimli bir şekilde organize edip düşüncelerini uygulamaya geçirmekte çok başarılıdırlar. Statüye ve imaja çok önem verirler. İşlerinde duygularını bir kenara bırakırlar. Kariyerleri her şeyden önce gelir.
Güçlü yönleri: Üretken, sonuç odaklı, çalışkan, azimli.
Zayıf yönleri: Rekabetçi, işkolik, ben merkezli.
Tip 4 – Özgün
Farklı ve özel olmaktan hoşlanırlar. Olaylara alışılmadık ve yaratıcı bir bakış açısıyla yaklaşırlar. Kendilerine özgü bir güzellik anlayışları vardır. Ruh durumları ani değişiklikler gösterebilir.
Güçlü yönleri: Ağırbaşlı, kibar, özgün, yaratıcı.
Zayıf yönleri: Melankolik, karamsar, değişken ruh hali, hassas.
Tip 5 – Araştırmacı
Bilgi toplamaya, öğrenmeye ve çevrelerinde olup bitene odaklanırlar. Sebep-sonuç ilişkileri kurmada ve problem çözmede başarılılardır. Yalnız kalmaktan hoşlanırlar. İnsanlarla belirli bir duygusal mesafe isterler.
Güçlü yönleri: Objektif, serinkanlı, mantıklı.
Zayıf yönleri: Ketum, mesafeli, münakaşacı.
Tip 6 – Sorgulayıcı
Her şeye şüpheyle yaklaşırlar. Problemi önceden görüp önlem almaya çalışırlar. Güvenlerini kazanmak çok zordur. Sorumluluk sahibi, sadık ve işbirliğine açıklardır.
Güçlü yönleri: Tedbirli, sorumluluk sahibi, sadık.
Zayıf yönleri: Şüpheci, endişeli, kötümser, katı, iğneleyici.
Tip 7 – Maceracı
Bardağın hep dolu tarafını görürler. Bir işi bitirmeden diğerine başlayabilirler. Yerlerinde duramaz, hızlı hareket eder ve hızlı düşünürler. Eğlenceye odaklılardır.
Güçlü yönleri: Coşkulu, iyimser, yeniliklere açık.
Zayıf yönleri: Hiperaktif, maymun iştahlı, patavatsız, uçarı.
Tip 8 - Meydan okuyan
Güçlü olmaktan, kontrolü elinde bulundurmaktan ve etki bırakmaktan hoşlanırlar. Kararlıdırlar. İnisiyatif alırlar. Akıllarına geleni söyler ve öfkelerini dışa yansıtırlar.
Güçlü yönleri: İşbitirici, koruyucu, zorluklara dayanıklı.
Zayıf yönleri: Baskın, agresif, uzlaşmaz, korkutucu.
Tip 9 – Barışçı
Uyum içinde yaşamak ve huzurlu olmak herşeyden önemlidir. Yargılamazlar. Her durumda olumlu ve olumsuz yönü görüp değerlendirmek isterler. Karar verdikten sonra değiştirmemekte inat ederler.
Güçlü yönler: Uyumlu, huzurlu, sakin.
Zayıf yönler: Üşengeç, kararsız, inatçı, ilgisiz.
Kaynak: Bu yazı, www.kobifinans.com.tr için, Hürriyet İK Gazetesi’nden derlenmiştir.
www.yenibiris.com
|
