Son ekonomik krizde milyonu aşkın çalışan işini kaybetti. Bu durum işin kaybedenleri zor durumda bıraktığı gibi, şirketleri de en önemli varlıkları olan insan kaynağı yönetimi açısından zorluyor. Böylesi güç ekonomik şartlarda verilen ilk tepki şirketin küçültülmesi ve çalışan sayısının azaltılması olunca şirket sadece yetişmiş insan kaynağından mahrum kalmış olmuyor, aynı zamanda çalışmaya devam edenlerin morali açısından da zaafiyete uğrayabiliyor.

Yelken yarışlarının gece ve rüzgarın az olduğu zamanlardaki performans ile kazanıldığı söylenir. Gerçekten de en iyi hazırlık bu dönemde yapılır ve şans hazırlıklı olanlara güler. Kriz dönemlerini de bu anlayış ile yöneten şirketler, kriz sonrasında avantaj elde edebiliyorlar.

Şirketlerin değerlerini belirleyen unsur fiziksel varlıklarından çok bilgi birikimleri ve marka değerleri oluyor. Dolayısıyla, bu değeri taşıyan insanlar kurum için en değerli varlık oluyor. Çince de sözcüğünü oluşturan karakterler aynı zamanda tehlike ve fırsat manasına geliyor! Krizi insan kaynaklarını geliştirmek için bir fırsat olarak gören şirketler kazanıyor.

Bu konuda başarılı olan şirketler öncelikle iletişime önem veriyorlar. Şirketin karşılaştığı kriz durumu tüm çalışanlarla paylaşılıyor. Kizin getirdiği aciliyet durumu performans dürtüsünü artırıcı bir etki yapıyor. Tıpkı bir aslanla karşılaşıldığında koşma hzının artması gibi.

Ancak, gerçek bir krizle karşılaşıldığında bu performans artışı yeterli olmayabilir. Aynı örnek ile devam edersek, koşma hızının artması aslandan kaçmaya yetmeyebilir. Kriz durumunda küçülme gereği ile karşı karşıya kalındığında, küçülmenin çalışanlara dengeli bir şekilde yansıtılması için ücretin değişken olan kısmının artırılması ve sabit kısmının azaltılması gittikçe yaygınlaşan bir uygulama haline geliyor. Bu uygulama aynı zamanda şirkette bir performans kültürünün yerleşmmesi açısından da önem taşıyor.

Ancak dikkat edilmesi gereken bir husus da şirkette işsiz insanların kalmaması. Dolayısıyla, şirkette kalanların zamanlarının etkin olarak kullanılması önem taşıyor. Şirketten ayrılacak olanlara yapılan uygulamalar kalanların morali ve güveni açısında önem taşıyor. En öncelikli konu, kimlerin ayrılacağına ilişkin kararın objektif kriterlere göre verilmesi ve tüm çalışanların bu konuda güveninin kazanılması oluyor. Bu ise hem doğru kararlar, hem de doğru iletişim ile sağlanabiliyor. Çalışanların zamanlarını etkin olarak kullanmanın en iyi yollarından birisi de, yetkinlik geliştirme eğitimlerinin işlerin yavaşladığı dönemlere yoğunlaştırılması oluyor.

Genellikle, eğitim maliyetlerini sadece eğitim verenlerin ücreti olarak algılayan şirketler kriz dönemlerinde bu faaliyeti de kısıyorlar! Ancak, bir eğitim programının en önemli maliyeti, o eğitime katılanların zaman maliyetidir. İşlerin yavaşladığı dönemlerde, azalan alternatif kullanım alanları nedeniyle, bu maliyet de en aza indiğinden kriz dönemleri yetkinlik geliştirmek için en ideal zamanı oluşturur.

Yine kriz zamanlarında, yeni dönem için yapılacak altyapı hazırlıkları, şirketlerin gelecekteki hızlı büyüme dönemlerini daha başarılı olarak geçirmelerini sağlar. Örneğin, bu dönemde gerçekleştirilen bilgi teknolojisi altyapısı çalışmaları hem şirket içinden en iyi kaynakların bu konuya yeterince zaman ayırabilmesi, hem de ekipman satan firmaların da krizden etkilenmeleri açısından daha ekonomik çözümler bulunması açısından fayda sağlıyor.

Kriz dönemleri aynı zamanda firma çalışanlarının gerçek katma değer yaratan aktivitelere odaklanmaları açısından da önemli kazanımlar sağlayabilir. Kriz ülkemizde yeterince faydalanılmayan, çeşitli hizmetlerin kurum dışındaki uzman kuruluşlarda satın alınması olgusunu da geliştirici bir dönem oluyor. Bu ise uzmanlaşmayı ve verimlilği artırıcı bir etki yapıyor. Krizi bir değişim, gelişmeye hazırlık ve odaklanma olarak uygulayan şirketler kazanıyorlar.

Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için, Yönetim Danışmanı Dr. Yılmaz Argüden’in yazısından derlenmiştir.