9  ülkede yapılan “İşyerinde Personel Memnuniyeti ve Motivasyonu Araştırması”na göre işini en fazla sahiplenen çalışanlar Türkiye’de.

“İnsan kaynakları” kavramı Türk iş dünyasının gündemine 1990’ların başında girdi. Geçmişin personel yönetimi müdürlükleri birer birer insan kaynakları departmanlarına dönüşmeye başladı. Yalnızca üretime odaklanmış olan personel idaresi anlayışı ise hızla değişti ve yerini çalışanı odak alan bir yaklaşıma bıraktı.

Bugün artık çalışan memnuniyeti ve motivasyonu gibi unsurlar en az kar-zarar bilançolarındaki maddi kalemler kadar değer görüyor. Çalışanlar, birer araç olarak değil bir kaynak olarak algılanıyor. Personelini odak noktasına alan, insanına değer veren şirketler, çalışan sadakati ve verimiyle rekabet avantajı sağlıyor. Türk iş dünyasının bu verimli etkileşimi doğru kullandığını ve geride bıraktığımız yaklaşık 20 yıllık zaman dilimi içinde çalışan memnuniyetini sağlamak adına önemli adımlar attığını söylemek mümkün.

Dünyaca ünlü kurumsal hizmetler şirketi Accor Services’in, küresel araştırma pazarının önemli şirketlerinden Ipsos ile Türkiye de dahil olmak üzere toplam 9 ülkede yaptığı “İşyerinde Personel Memnuniyeti ve Motivasyonu Araştırması” da bu dönüşümün sonuçlarını ortaya koyuyor. Türkiye ile birlikte Belçika, Çek Cumhuriyeti, Fransa, İtalya, Romanya, Slovakya, İspanya’yı da kapsayan araştırmaya göre, Türkiye yüzde 55’lik oranla işine  en fazla sahip çıkan işgücüne sahip.

Türk profesyonel yaşamının memnuniyet endeksi şeklinde özetlenebilecek araştırmada şirketlerin çalışanlarını elinde tutmak ve verimi artırmak adına yapması gerekenleri de açıkça ortaya koyuluyor. Zira Türk çalışanlar her ne kadar işlerini sahiplenme konusunda Avrupa’daki çalışanlara fark atıyorsa da olumsuz çalışma koşulları ve özellikle de iş ve özel yaşam dengesizliğinden yana dertliler… Söz konusu araştırmanın çarpıcı sonuçlarını sizler için derledik.

Türkler İşi Sahipleniyor
Türkiye’de 18 yaş üstü 1212 maaşlı çalışan arasında gerçekleştirilen araştırmada ilk göze çarpan, eğilim Türk çalışanların diğer ülkelere oranla son derece yüksek işi sahiplenme oranları:

* Yüzde 85’i işinden memnun.

* Yüzde 78’i işini tatminkar buluyor.

* Yönetici olmayan her 3 çalışandan 1’i,  işini “rutin” olarak görüyor.

* Yönetici olanların yüzde 60’lık bölümü işini gurur ve keyifle bağdaştırıyor.

* Çalışanların yüzde 55’i işini çok ya da yeteri kadar, yüzde 39’u da “çok fazla” sahiplendiğini düşünüyor.

Bu denli yüksek sahiplenme oranları takdir edilme algısını da beraberinde getiriyor. Accor Services’in araştırmasında görüş bildiren katılımcıların yüzde 50’si işlerini sahiplendikleri için takdir edildiklerini belirtmiş.

Çalışanlar Yenilikçilik İstiyor
Türkiye’de profesyonellerin memnuniyet ve motivasyon haritasını çizen araştırmada şirketlerin çalışanlarının verimini sağlamak adına hangi noktalara hassasiyet göstermesi gerektiği de açıkça ortaya çıkmış. Buna göre maaşlı çalışanların yüzde 60’ı işvereninin insan kaynakları yönetiminde yenilikçiliğe yeterli derecede hassasiyet göstermediğini düşünüyor. Yine benzer bir şekilde, çalışanların yüzde 59’u işyerinde sağlanan yaşam kalitesine yeterince dikkat edilmediğine inanıyor. Eğitim olanaklarının artırılması ve kariyer planlaması alanında da çalışanların yenilik bekledikleri ortaya ç›k›yor. Buna göre kariyer planlaması ve eğitim olanakları değerlendirildiğinde çalışanların yarısından fazlası her iki konuda da daha gelişmiş kurumsal politikalar istiyor.

Türk çalışanların yöneticilerinden acilen aksiyon bekledikleri alanları ise gelişim için eğitim, yemek hizmetleri, sağlık hizmetlerine erişim, özel durumlar için yardım, emeklilik birikimi ve ulaşım konusunda yardım fleklinde sıralamak mümkün. Ülkeler bazında karşılaştırmayı incelediğimizde diğer 8 ülkede de benzer taleplerle karşılaşıyoruz. Belçika hariç tüm ülkelerdeki çalışanlar, yöneticilerinden eğitim alanında aksiyon bekliyor. Belçika’da ise profesyonellerin yöneticilerinden ilk beklentisi emeklilik birikimlerinde iyileştirmeler. Ülkelerdeki detaylar incelendikçe ilginç noktalar ortaya çıkıyor. Örneğin İspanyollar çocuk bakımı ve bakmakla yükümlü oldukları yakınları için yardım, Rumenler tatil yardımı, Çekler spor faaliyetlerine katkı, Belçikalılar psikolojik destek, Fransızlar da engelliler için yardım gibi alanlarda yöneticilerinden acilen destek bekliyor.

Türkler İş Değiştirme Peşinde Değil
Türkiye’de maaşlı çalışanların temel kaygıları ise 3 temel başlıkta toplanıyor: İş güvenliği, maaş ve işe harcanan zaman. Çalışanların yüzde 38’i iş güvenliği, yüzde 32’si maaş ve yüzde 30’u da fazla mesai saatlerinden yana dertli. Yine de çalışanların yüzde 69’u genel olarak iş değiştirmeyi ciddi bir biçimde hiç düşünmemiş. Hatta 9 ülke arasında çalışma koşullarından en memnun çalışanlara sahip olan Belçika’da bile iş değiştirme planları Türkiye’ye göre daha yüksek. Türk çalışanların yüzde 33’ü iş değiştirmeyi planlarken bu oran çalışma koşulları şampiyonu Belçika’da yüzde 36 civarında seyrediyor.

Bu gibi unsurların işverenler tarafından hassasiyetle dikkate alınmasında fayda var zira her ne kadar Türkler en motive çalışanlar olsa da bu motivasyon elbette ki mutlak değil. Çalışanların yüzde 51’i “motive” olsa da yüzde 42’lik önemli bir bölümü de “geçiş” aşamasında yani risk bölgesinde yer alıyor. Bu gruptaki insanları “bıkkın”, yani hayal kırıklığına uğramış ve işteki motivasyonu azalma eğiliminde olan, işine karşı mesafeli olup işini yalnızca “yeteri kadar” sahiplenen, “demotive olmaya yakın”, kırılgan çalışanlar oluşturuyor.

Accor Services Türkiye’nin İnsan De€erleri Direktörü Gülgün Koç, araştırma sonuncunda ortaya çıkan verilerin şirket sahipleri için özdeğerlendirmeyi mümkün kıldığına dikkat çekiyor: “Çalışanların sürdürülebilir verimliliği açısından iş ve özel yaşam dengesi, çalışma koşulları, takdir ve ödüllendirme ile ücretler ve yan haklar kritik önem taşıyor. Bu konulara kalıcı çözümler üretmeyen ya da iyileşme kaydedemeyen iflverenlerin “geçiş” aşmasındaki çalışanları geri kazanmaları kolay olmayacaktır.”

Kaynak: Bu yazı, Kolay İletişim tarafından, KobiFinans için derlenmiştir.